Tarıh • 04 Maýsym, 2020

Tarıhı jyl baspasóz betinde: «Egemendi Qazaqstan», 1992 jyl

113 ret kórsetildi

Gazettiń ótken nómirlerin qarap otyryp kózimizge 1991 jyly «Egemendi Qazaqstan» gazetiniń 26 qarashada shyqqan nómiri tústi. Bas bette «Qazaqstannyń týy qandaı bolýy kerek?» degen taqyrypta gazettiń sol kezdegi bas redaktory Sherhan Murtaza men Jarylqap Qalybaıdyń oı tolǵaýy jaryq kóripti.

Birden kózge túsetini – kók bóri beınelengen tý jobasy. Avtorlar memlekettik tý týraly ár túrli usynystyń bolǵanyn aıtady, dese de óz nusqasyn kópshilikke usynǵandy jón kórgen eken.

Olar kók bóriniń aı sáýlesi astyndaǵy beınesi týdyń qaq shetinen oryn alǵany jón deıdi. Bul – táýelsizdikti ańsaý belgisi, al aı – aqtyqtyń belgisi, sondaı-aq bizdiń musylman álemine qarasty el ekenimizden de habar beredi deıdi.

«Týdyń ekinshi belgisi – Kóktáńiriniń aspan kók túsinen týyndaıdy. Ol tús memlekettik týdyń eń kóp bóligin enshilesin» delingen maqalada.

Al týdyń úshinshi bóligine úsh túrli jolaq jasaý usynylǵan. Birinshi jolaq – jasyl tústi, ol musylmandyqtyń belgisi, ekinshi jolaq – aq tústi. Ol qazaq memleketiniń tarıhyndaǵy qıyn-qystaý kezeńde el bastaǵan Abylaıdyń aq týyn eske túsirmek. Sońǵy qyzyl jolaq halqymyzdyń táýelsizdik jolyndaǵy tógilgen qanyn bildiredi delingen usynysta.

g

«Egemendi Qazaqstan», 26 qarasha 1991 jyl

Keıinirek gazette 1992 jyldyń 1 qańtarynda joǵaryda usynylǵan nusqaǵa birneshe pikir de kelip túsken.

r

«Egemendi Qazaqstan», 1 qańtar 1992 jyl

Osylaısha sol kezdegi baspasóz betterinde Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik nyshandary qandaı bolýy kerek degen taqyrypta usynystar kóptep aıtylǵan.

Kóp uzamaı Qazaqstan Respýblıkasynyń jańa memlekettik sımvoldaryn ázirleý jónindegi Joǵarǵy Keńestiń Tóraǵasy S.Á. Ábdildın basshylyq etetin jumys toby da quryldy.

p

«Egemendi Qazaqstan», 2 qańtar 1992 jyl

Artynsha 7 qańtar kúngi nómirge Joǵarǵy Keńes Prezıdıýmy Qazaqstannyń Memlekettik týynyń, Eltańbasynyń jáne Ánuranynyń eń tańdaýly jobalaryna konkýrs jarııalaıtyny týraly habar shyqty. Eń tańdaýly jobalarǵa syıaqy beriletini týraly da aıtylǵan (memlekettik tý úshin 20 myń som, Eltańba úshin 20 myń som, Ánurannyń mýzykasy úshin 20 myń som, sózi úshin 20 myń som).

r

«Egemendi Qazaqstan», 7 qańtar 1992 jyl

Gazettiń 24 qańtar kúngi sanynda «Jańa Ánuran qandaı bolýy kerek?» degen taqyryppen shyqqan habarda halyq jazýshysy Á.Nurpeıisovtyń tóraǵalyq etýimen ótken Ánuran jobasyn jasaý jónindegi toptyń májilisi týrasynda aıtylǵan. Top músheleriniń pikiri boıynsha, jańa Ánurannyń teksi men mýzykasynyń sıpaty adamdardyń eń qasterli sezimderimen, kókeıkesti arman-múddelerimen etene ushtasyp, respýblıkada bolyp jatqan tereń jańarý prosesterine sáıkes bolyp, árbir adamnyń jarqyn bolashaqqa degen senimin nyǵaıta túsýi kerek.

r

«Egemendi Qazaqstan», 24 qańtar 1992 jyl

Jalpy Ánuran taqyryby gazet betinde taǵy birneshe ret kóteriledi. Myna qıyndylardan baıqaýǵa bolatyndaı, 24 naýryz jáne 8 sáýir kúngi sandarda Ánurannyń jobasy da jaryq kórgen.

m

«Egemendi Qazaqstan», 13 aqpan 1992 jyl                               «Egemendi Qazaqstan», 26 aqpan 1992 jyl

r

«Egemendi Qazaqstan», 24 naýryz 1992 jyl                          «Egemendi Qazaqstan», 8 sáýir1992 jyl

5 maýsym kúni jaryq kórgen materıalda Joǵarǵy Keńes sessııasynyń qorytyndylary aıtyldy. Osy otyrysta Keńes Qazaqstannyń memlekettik nyshandaryn bekitti. Jumys toby 14 otyrys ótkizgen, onda qoǵamnyń qatysýymen Memlekettik týdyń jobasy boıynsha 453 eskızi men 142 haty, Memlekettik eltańba jobasy boıynsha 245 eskız ben 67 hat jáne Memlekettik gımnniń jobasynyń mýzykalyq redaksııasynyń 51 nusqasy jáne 132 óleń qarastyryldy.

p

«Egemendi Qazaqstan», 5 maýsym 1992 jyl

Osy nómirde shyqqan «Táýelsiz eldiń tól belgisi» maqalasynda «Egemendi Qazaqstannyń» parlament tilshileri bul májilistiń tarıhta qalarlyq taǵy bir is tyndyrǵanyn alǵa tartady. Onda basylym redaksııasyna hat jazyp, oı-usynystaryn ortaǵa salǵan júzdegen oqyrmanǵa alǵys ta aıtylǵan eken. Olardyń birazy gazet betine shyqqanyn joǵaryda aıtyp kettik. Sessııa qaraýyna Eltańba men týdyń bir ǵana nusqasy talqyǵa shyqqanyna qarsylyq bildirgender bolsa kerek. Alaıda eń qyzyǵy, jartylaı qabyldanǵan Ánuranda. Onyń saz áýeni týraly depýtattardyń oıy bir jerden shyǵypty. Osylaısha, M.Tólebaev, E.Brýsılovskıı jáne L.Hamıdı shyǵarǵan tanys, júrekterge jaqyn qulaqqa sińisken áýendi qup kóredi. «Egemendi Qazaqstan» gazeti jasaǵan burynǵy áýendi ózgertpeý týraly usynys ta osymen dóp kelgen, ony qoldap hat jazǵandardyń sany da kóp bolǵan eken. Al mátinge qatysty maqala avtorlary bylaı deıdi: «Ánurannyń eki túrli teksin talqylaý barysy áli de júrekten qaınap shyqqan shymyr óleńniń qajettigin ańǵartty. Sóıtip Ánurannyń sazdy áýezi bar da, qazirshe oı-sezimge bóleıtin sózi joq».

Týdy bekitý máselesi de ońaı bolmady. Talqyǵa qatysqandar biraýyzdan onyń bir tústi – ashyq aspan kógindeı bolǵanyn qalady, al sımvolıkaǵa kelgende pikirler alýan bolǵan. Maqalada «Talas-tartys túıini tosynnan sheshildi. Alǵashqy jalaý jobasyn jasaýshylardyń biri, odan bólek taǵy da bir jalaý jasaýǵa qatysqan sýretshi Sh.Nııazbekov jańa bir balama jalaýdy ortaǵa saldy. Kópshilik qalaǵan kógildir tústi jalaýdyń betinde jarqyraı shyqqan kún beınesimen qanat qaqqan qyran búrkitti jáne tiginen salynǵan ulttyq órnekti eshkimge túsindirip jatýdyń qajeti bol qoımas... Prezıdent N.Nazarbaev bul qos beıneni jalaýdyń ortasyna qaraı ornalastyrsa, tipten jarasym taýyp, kelise ketetinin aıtqan». Sondaı-aq maqalada sessııa kezinde tıisti qujattarda jalaý sózi qabyldanǵanyn aıtqan eken. Sol kezde avtorlar jalaý sózi tý dep túzetilip jatsa quba-qup bolatynyn alǵa tartqan, solaı boldy da.

n

«Egemendi Qazaqstan», 5 maýsym 1992 jyl

Mine, osylaısha biz «Egemendi Qazaqstan» (qazirgi «Egemen Qazaqstan») gazetinde memlekettik rámizderdi bekitý barysynda jaryq kórgen materıaldardyń birsypyrasyna úńildik. Búgin Rámizder kúni dep atap ótetin memlekettik meıramnyń paıda bolýyna, egemendigimizdi aıshyqtaıtyn nyshandardyń qabyldanýyna baspasózdiń de áseri orasan bolǵan degen qorytyndyǵa kelip otyrmyz.   

Sońǵy jańalyqtar

Elimizde qashan kún jylynatyny aıtyldy

Aýa raıy • Búgin, 15:09

Úlgi bolar ıgi is

Qoǵam • Búgin, 15:00

Dollar baǵamy arzandady

Ekonomıka • Búgin, 12:30

Petropavlda esirtki zerthanasy anyqtaldy

Aımaqtar • Búgin, 09:20

Qyran qanatynda qalyqtaǵan jyr

Rýhanııat • Búgin, 08:43

Sóz soıyl №105

Rýhanııat • Búgin, 08:39

Qaıyrymdy ister marafony jalǵasýda

Rýhanııat • Búgin, 08:33

Qundy qazyna ortalyǵy

Rýhanııat • Búgin, 08:15

Investısııa tartýǵa kúsh salýda

Aımaqtar • Búgin, 08:12

Talapty qyz Tálipova

Sport • Búgin, 08:10

Tarıhta turlaý bolǵan ba?

Tarıh • Búgin, 08:08

Serbııada saıysqa túsedi

Boks • Búgin, 08:06

Shúkirshilik

Rýhanııat • Búgin, 08:02

Bastamalardy qoldaý alańy

Saıasat • Búgin, 08:00

Alash topyraǵyndaǵy altyn tarıh

Eń qysqa áńgime • Búgin, 08:00

«Haılaıt» synynda bet qaratpady

Oqıǵa • Búgin, 07:59

Ahýal alańdatyp tur

Aımaqtar • Búgin, 07:52

Sábı saýdasy qashan toqtaıdy?

Qoǵam • Búgin, 07:51

Aqtóbede «jol jyry» qaıta bastaldy

Qoǵam • Búgin, 07:48

Aq jeleńdi abzal jandar

Qoǵam • Búgin, 07:47

Jarqaıyńnyń jomart jandary

Aımaqtar • Búgin, 07:40

Jappaı vaksınalaý algorıtmi jasaldy

Medısına • Búgin, 07:35

Úndistandaǵy ahýal nashar

Álem • Búgin, 07:32

Uqsas jańalyqtar