Sport • 10 Maýsym, 2020

Eýrokýbokta eń kóp top jarǵandar

36 ret kórsetildi

Fýtboldan ÝEFA aıasynda uıymdastyrylatyn Chempıondar lıgasyn (burynǵy Eýropa chempıondarynyń kýbogy) aıtpaǵannyń ózinde, Eýropa lıgasy (ÝEFA kýbogy), ÝEFA Sýperkýbogy men Kýbok ıeleriniń kýbogy sekildi dodalarǵa jankúıerlerdiń yqylasy erekshe (sońǵysy 1999 jyldan keıin uıymdastyrylmaǵan). Tipti eýropalyq komandalardyń ózi bul týrnırde top jarýdy aldyna maqsat qoıady. Biraq qos qulaqty kýbokty basynan asyra kóterý kez kelgen klýbqa buıyra bermeıdi. Eýropa klýbtarynyń tarıhyna zer salsaq, joǵaryda atalǵan tórt týrnırde tek bes qana komanda jeńimpaz atanǵan eken.

 

О́tken ǵasyrdyń basynda qurylǵan Nıderland komandasynyń aıy 70-shi jyldary ońynan týdy. Rınýs Mıhelstiń qol astynda jattyqqan komanda úsh jyl qatarynan Eýropa chempıondarynyń kýbogynda (1971, 1972, 1973) qarsylas shydatpaı, kýbogty eshkimge bergen joq. Keıin toqyraýǵa tap bolǵan «Aıaksty» Iohan Kroıff qutqardy. Komandanyń ańyz oıynshysy bolǵan ol klýbqa bas bapker bop kelgen soń 1987 jyly Kýbok ıeleriniń kýbogynda jasyndaı jarqyldap, komandanyń eńsesin qaıta tiktedi. Al 1992 jyly Lýı van Gal Amsterdam ujymymen ÝEFA kýbogynda jáne 1995 jyly Eýropa chempıondarynyń kýbogynda jeńis toıyn toılady. Sondaı-aq «Aıaks» 1972 jyly ÝEFA Sýperkýbogyn jeńip alǵan.

 1

«Aıaks» Eýropa chempıondarynyń kýbogynda úsh márte top jarǵan soń estafetany «Bavarııa» klýbyna «joldady». Býndestım komandasy 1974, 1975, 1976 jyldary atalǵan týrnırde úsh dúrkin jeńimpaz atandy. Buǵan deıin «Bavarııa» tek Kýbok ıeleriniń kýbogynda ǵana jeńiske jetken-di. Al 1996 jyly ÝEFA kýbogynda dara shyqty. «Bavarııa» jańa ǵasyrdy da úlken jetistikpen bastady. 2001 jáne 2013 jyly Chempıondar lıgasynda bas júldege qol jetkizip, qajyrly eńbektiń arqasynda sol jyly (2013) Sýperkýbogty jeńip, ÝEFA aıasyndaǵy barlyq týrnırde bas júldeni ıelengen komanda atandy.

1

Aǵylshyn koman­da­sy Eýrokýbok báseke­lerin­de­gi eń alǵashqy jeńisine (Eýropa chempıondarynyń kýbogyn) 1968 jyly qol jetkizdi. Al keıingi jetistikterge komanda tiz­ginin Aleks Fergıýson ustaǵan soń­ jete bastady. Mysaly, 1991 jyly­ Kýbok ıeleriniń kýbogy men ÝEFA Sýperkýbogynda, 1999 jáne 2008 jyly Chempıondar lıgasynda je­ńim­paz atandy. «Manchester Iýnaıted» koman­dasyna ÝEFA-nyń barlyq týrnı­rin jeńgen komanda ataný úshin tek Eýro­pa lıgasynyń kýbogy jetpeı tur edi. «MIý» bul jetistikke 2017 jyly Joze Moýrınıý basqarǵan ýaqytta jetti.

1

«Chelsı» klýby XXI ǵa­syrǵa Kýbok ıeleriniń kýbogyn (1971, 1998) jáne ÝEFA Sýperkýbogyn je­ńip qadam basty. London klýby keıingi júl­desine 2012 jyldan keıin ǵana qol jet­kize bastady. Sol jyly Chempıondar lı­gasynda jeńimpaz atansa, kelesi jyly Eýropa lıgasynda juldyzy jandy. Osy­laısha «Chelsı» ÝEFA-nyń barlyq kýbok kolleksııasyn jınady. Sondaı-aq byl­tyr da  Eýropa lıgasynda úzdik shyqty.

1

«Iýventýs» joǵarydaǵy komandalarǵa qaraǵanda ÝEFA-nyń tórt «tapsyrma­syn» oryndaǵan alǵashqy komanda. Tý­rın klýby Eýrododaǵy birinshi kýbogyn 1977 jyly ÝEFA kýbogynda jeńip aldy. Sondaı-aq atalǵan týrnırde 1990 jáne 1993 jyldary da dara shyqty. 1984 jyly Kýbok ıeleriniń kýbogy men ÝEFA Sýperkýbogynda úzdik dep tanyldy. Al 1985 jyly Eýropa chempıondarynyń kýbogynda bas júldeni oljalap, mereıli mejege birinshi bolyp jetti. Sonymen qatar «Iýventýs» 1996 jyly Chempıondar lıgasy men ÝEFA Sýperkýbogynda ekinshi ret chempıon atandy.

Bul ataqqa qandaı komandalar jaqyn tur?

1

Barlyq týrnırde top jarǵan altynshy komanda atanýǵa «Atletıko» klýby óte jaqyn tur. Ol úshin Madrıd ko­mandasy tek Chempıondar lıgasyn­da jeńimpaz atanýy kerek. Al qalǵan je­tistiktiń bárine jetip qoıǵan. Son­daı-aq «Anderleht», «Parma» jáne «Valensııa» komandalaryna da joǵa­ry­daǵy klýbtardyń qataryna qosylý úshin de Chempıondar lıgasynyń kýbogy jetispeıdi.

Byltyr «Tottenhem» komandasy barlyq máselesin sheship tastaýǵa eki qadam qalǵanda súrindi. London klýby Chempıondar lıgasynyń fınalynda «Lı­ver­pýl» komandasyn jeńip, keıin ÝEFA Sýperkýbogynda qos qulaqty kýbogty ıelengende barlyq máseleni sheship qoıar edi. Sondaı-aq elıtaly komandalardyń qataryna qosylýǵa «Mılan» men «Barselona» da bir taban jaqyn tur. Eki komandaǵa da Eýropa lıgasynyń kýbogy jetpeı tur. «Mılan» bul týrnırde jyl saıyn baq synasa, «Barsa» eń keıingi ret 2003-2004 jylǵy maýsymda 1/8 fınalda «Seltıkten» jeńilgen-di.

Al «Real», «Lıverpýl», «Inter» jáne «Portý» komandalary Kýbok ıeleriniń kýbogynda jeńiske jete alma­ǵa­ny úshin joǵarydaǵy komandalardyń qataryna endi múlde qosyla almaıdy. Joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, bul týrnır 1999 jyldan bastap óz mıssııasyn aıaqtaǵan.

Sońǵy jańalyqtar

Aq úıdiń alǵashqy meımany

Álem • Búgin, 12:15

ShQO-da mal urylary ustaldy

Aımaqtar • Búgin, 11:00

Uqsas jańalyqtar