Qoǵam • 24 Shilde, 2020

Qashyqtaǵy qyzmetkerdiń quqyǵy qorǵalǵan ba?

32 ret kórsetildi

Koronavırýstyq pandemııanyń saldarynan iri óndiris oryndarynda medısınalyq jáne sanıtarlyq saqtyq sharalary kúsheıtilip, keńsedegi qyzmetkerler qashyqtan jumys isteý tártibine kóshkeni málim. Jasyratyny joq, onlaın rejimge aýysqandardyń kóbi baılanys quralynyń shyǵynyn óz qaltasynan óteýde. Alaıda bul eńbek qatynastaryna qaıshy. Qazaqstan kásipodaqtar federasııasy tóraǵasynyń birinshi orynbasary Muhtar Tinikeevtiń aıtýynsha, joǵarydaǵy eńbek shyǵyndaryn jumys berýshi óteýge mindetti.

 

Jumys berýshi ǵalamtormen qamtýǵa mindetti

Mundaı talap elimizdegi Eńbek kodeksinde kórsetilgen. Sol sebepti jumys berýshiler karantın ýaqytynda qyzmetkerlerdi qajetti qural-jabdyqpen qamtamasyz etýge tıis.

«Eńbek kodeksine ózgeris engi­zil­geni barshaǵa belgili. Soǵan súıen­sek, 138-shi bap dál solaı «qashyq­tan jumys» dep atalady. Onyń 2-shi tarmaǵynda jumys berýshi qashyqtan jumys istep jatqan qyz­metkerdi qajetti baı­lanys quraly­men qamtýǵa mindetti dep jazyl­ǵan. Eger atal­ǵan jumysshy jeke baılanys qu­ral­daryn paı­dalansa, onda jumys berýshi qosalqy bólshek­termen qamtyp, son­daı-aq ınternet pen elektr qýaty­­nyń aqysyn tóleýge tıis. Mu­nyń bá­ri taraptardyń kelisimimen júzege asyrylady», dedi M.Tini­keev.

Pandemııany jeleý etip, adam­dardy jumystan zańsyz shyǵar­ǵan kásiporyndar da joq emes. Ká­sipodaqtar federasııasy tóra­ǵa­synyń orynbasary Qaırat Ja­ńa­bekov Mańǵystaý óńirin mysalǵa keltirip, qaýym­das­tyqtyń ara­lasýymen 25 adam jumystaryna oralǵanyn jetkizdi.

«Eńbek kodeksi aıasynda jáne áleý­mettik áriptestikti nyǵaıtý ar­qyly Mańǵystaý aımaǵynda «Kez­Bı» JShS-nyń 25 qyz­metkeri jumys oryndaryna qaıta alynyp, qyzmetin jalǵastyryp jatyr. Iаǵnı taraptardyń mámi­lege kelýi nátıjesinde másele sotqa jetpeı sheshimin tapty», dedi Q.Jańabekov.

Onyń aıtýynsha, óndi­ris oryndarynda eńbek qaýip­siz­diginiń saqtalýyn qadaǵalaý – kásipodaqtyń basty mindetteriniń biri. Qazir osy másele boıynsha qoǵamdyq baqylaý kúsheıip keledi. Iri kásiporyndarda óndi­ris toqtap qalsa, ujymdyq shart negizinde qyzmetkerlerdiń jalaqysynyń 70%-y saqtalady. Qyzmet kórsetý oryndaryn­da eń tómengi jalaqy, ıaǵnı 42 500 teńge kóleminde járdem­aqy berilip jatyr. Sonymen qosa «О́zenmunaıgaz», «О́zen­Munaı­Servıs» jáne «Qara­jam­­basmunaı» syndy kompanııa­lardyń kásipodaqtary ókpeni ja­sandy jeldetý apparattary men basqa da qajetti qural-jab­dyq­tarymen qamtyp, óńirlerge qoldaý kórsetýde.

 

Taý-ken metallýrgııada karantın kúsheıdi

Karantınge baılanysty qaýipsizdik sharalary taý-ken metallýrgııa salasynda da kúsheıgenin aıtty kásipodaq ókilderi. Máselen, 116 myńnan astam qyzmetkerdi qamtıtyn salalyq «Qazaq ká­sipodaq metall» kásipodaǵynyń ba­zasynda jedel shtab qurylǵan. Oǵan óndiris oshaqtarynda júrgizilgen monı­torıngtiń qorytyndylary túsip otyrady.

 «Barlyq kásiporynda jeke jáne óndiristik tazalyqty saqtaý jóninde túsindirý jumystary júıeli túrde ótki­zilip, jadynama ázirlendi, ondaǵy ta­lap­tardyń saqtalýy baqylanady. Medı­sı­nalyq pýnktter kúsheıtilgen jumys rejimine aýystyrylyp, dene qy­zýy ólshe­ne­di. Aýrý belgileri tabylǵan jaǵ­daıda jumysshylar óndiriske jibe­ril­meıdi», dedi «Taý-ken metallýr­gııa sala­lyq ká­sip­tik odaǵy» jáne «Qazaq kási­podaq metall» qoǵamdyq bir­lestigi tóra­ǵa­synyń orynbasary Baýyrjan Mýsın.

Osy saladaǵy aıqyn mysal retinde Shyǵys Qazaqstandaǵy «Qazmyrysh» kom­panııasyn qarastyrýǵa bolady, deıdi Kásipodaqtar federasııasy tóra­ǵa­synyń birinshi orynbasary. M.Tinikeevtiń sózine súıensek, otandyq taý-ken metallýrgııanyń alyby sanı­tarlyq óńdeýdi kúsheıtip, óndiris qura­myn jeke qorǵanys quraldarymen qam­tamasyz etýge jiti kóńil bólgen. Sol sekildi qyzmettik saparlar, kúndizgi keńester men basqa da buqaralyq is-sharalar toqtatylyp, keńsedegi qyz­metkerler qashyqtan jumys isteý rejimine kóshirildi.

«Qyzmetkerlerdi avtobýspen tasymaldaý uıymdastyryldy, tamaq je­keleı beriledi. Jumysshylarǵa jáne olardyń otbasylaryna 100 myń me­dısınalyq betperde, táýlik boıy ju­mys isteıtinderge 120 antıbakte­rıal sham, sondaı-aq kásiporyn aýmaǵynda 560 sanıtaızer ornatyldy. Eger kásiporynnyń áleýmettik jaýapkershiligi myqty bolyp, jumys­shylarǵa laıyqty kóńil bólinse, onda aýyrǵandardyń sany az bolatyny kúmánsiz», dedi M.Tinikeev.

 

Qosymsha aqy tólenýi kerek

Koronavırýstyq ınfeksııany aldyn alýǵa jumyldyrylǵan dárigerlerge, medbıkelerge, jedel járdem júgizýshi­lerine, sondaı-aq medısınalyq meke­melerdiń kúzetshilerine deıin qosymsha aqy tóleý qajet. Osyndaı pikir bil­dir­gen QAZMED medısına jáne onymen sabaqtas salalar qyzmetkerleri ká­sipo­da­ǵynyń tóraǵasy Álıaqbar Má­ti­shev qazirgi tańda onsyz da tapshy mamandardy qoldaýǵa shaqyrdy.

«COVID-19 tirkelgen jaǵdaıda tıisti kepildikterdi ıelený úshin ony kási­bı aýrý retinde anyqtaý ke­rek dep sanaımyz. Pandemııa kezin­de áleý­met­tik qoldaýdyń barlyq túr­le­ri­men qa­mtý maqsatynda «Azamat­tyq qor­ǵanys týraly» zańy boıysha medısına qyzmetkerlerine «qutqarýshy» már­te­be­sin berý týraly usynys tústi», dedi Á.Mátishev.

Budan basqa salalyq kásipodaq ókili indetpen kúreste aldyńǵy qatarda júr­gen mamandardy qoldaýdyń amaly retin­de nesıe paıyzdaryn esepten shy­ǵarý, ony óteýdiń merzimin keıingi shegerý týra­ly másele kóterdi.

 

Sońǵy jańalyqtar

Aq úıdiń alǵashqy meımany

Álem • Búgin, 12:15

ShQO-da mal urylary ustaldy

Aımaqtar • Búgin, 11:00

Uqsas jańalyqtar