Rýhanııat • 10 Qyrkúıek, 2020

Erin qurmettegen elmiz

98 ret kórsetildi

...Osydan biraz ǵana ýaqyt buryn Sport kúni qarsańynda bolǵan áńgime kezinde Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıymqulova mynadaı aqparat aıtyp, júrekti aýnatyp túsirdi: «Búgingi biz áńgime ótkizip otyrǵan jekpe-jek saraıy­n, amanshylyq bolsa, sporttaǵy batyrymyz, eńbektegi erimiz Jaqsylyq Úshkempirov aǵamyzdyń atymen ataıtyn bolamyz! Bul usynysty Parlamentimiz de, Prezıdentimiz de qoldap otyr!».

...Jaqsylyq ómirde tym qara­paıym, artyq maqtanǵa, óz atyn shýlap aıtýǵa qarsy bolǵan sırek erlerdiń biri. Biz ómirde 45 jyl qatar júrip, talaı áńgimelestik te, talaı syrlastyq ta, sol kez­deri ózin elden bólip ataýǵa qar­sy bolǵanyna kýámin. Sonaý Al­maty oblysyndaǵy Myńbaev aýy­lyna sporttyq keshen salyp, sonyń ashylýyna shaqyrǵanda da ǵımarattyń mańdaıshasyna óz atyn jazý-jazbaýdy kóp tal­qyladyq... Iаǵnı myna tosyn, biraq júrek terbeter habarǵa Jaqańnyń qatysy bar-joqtyǵy meni qatty tolǵantty...

Jaqsylyq ekeýmizdiń bir aýyl­­dan qyz alǵan bajalyǵymyz bar. Onyń ústine dospyz. Odan da emes bolar, Jaqańnyń balalary meni kórse únemi ákesin kór­gen­deı júzderi jylyp, qýana aman­dasyp turady. Ásirese úlken uly Jandos maǵan óz balamdaı jaqyn. Kezinde úsheýimiz bir jo­lyqqanda, Jaqań Jandosqa: «Myna Nesip aǵań da seniń ákeń bolady. Kezdesken sa­­ıy­n meni kórgendeı bop tur!» degeni bar. Sodan beri men Jandosty «Jan­dosjan nemese balam» deı­min, al ol menimen telefon arqyly baılanyssa da ákesindeı erekshe syılaı sóılesip turady.

Sol Jandos taıaýda, ákesin máń­gilik mekenine ornalastyrǵan soń maǵan habarlasyp, mynadaı ótinish aıtty. «Aǵa, kimnen shyq­qanyn bilmeımin, elordadaǵy Jek­pe-jek saraıyna ákemniń atyn berý jaıly áńgime bolyp ja­tyr. Joǵarydan bir aǵamyz Pre­zıdenttiń atyna hat jol­daýǵa aqyl berdi. Sol hatty Siz jazasyz ǵoı!» degeni. «Árıne, balam, dedim men, – kezinde Qazaqstannyń Eńbek Erine usynǵanda da men ózim bastap, «SPORT» gazetinde maqala jarııalap, ony kóp­shilik bolyp talqylap, qoǵamdyq pikir týdyrdyq qoı. Keıinnen Jaqań­nyń qol­ǵanaty bop júrgen Samat ba­lam­nyń óti­nishimen el Pre­zı­den­tiniń atyna hat ta jazyp ber­dim, mu­ny da jazamyn balam!» dedim.

Hatty jazyp berdim. Joǵaryǵa hat ketti. Bir jolyqqanda Jan­dos­­tan su­radym bul kimniń usy­nysy dep. «Bil­meımin, aǵa, – dedi Jandos, – qalaı bol­ǵanda da qat­ty qýanyp júrmiz». Araǵa kún salyp, Jandosqa taǵy suraq qoı­dym: «Jandosjan, tiri kúninde ákeń osyndaı nemese osyǵan uq­sas oıyn, armanyn aıtýshy ma edi?». «Joq, aǵa, ákem mundaı má­selelerdi kótermeıtin bizben...». «Sonda da bolsa, Jandosjan, Jaqań senimen kóp syrlasatyn, saǵan kóp úmit artatyn, ne aıtsa da saǵan aıtýy múmkin-aý osy...» dedim, sońynan qalmaı. «Aǵa, osy Jekpe-jek saraıy salynyp jatqanda ákem ony talaı kórdi, ákeme saraıdy shaqyryp kórsetti de... О́tken jyly saraıdyń salta­natty ashylýy bolǵanda da ákemdi arnaıy shaqyrdy. Saraı ashylýynda el Prezıdenti boldy. Sol saltanattan ákem tereń oıǵa be­rilip oraldy.

Bir ońasha qalǵanda maǵan «Ba­lam, saraı tamasha eken! Shir­kin elordadaǵy osyndaı sporttyq keshenge atyń berilse ne arman bar! О́lseń de sol atyńmen jas ur­paqqa úlgi-ónege bolasyń ǵoı!» dep kúrsingendeı, tereń dem alyp aıtqany ras. Byltyr kúz­de ákem elordaǵa kelgen. Sol joly qala ákimi Altaı Kól­ginov myrzanyń qabyldaýynda boldy. Shaqyrdy ma, ózi surandy ma bilmeımin. Sol kezdesýden úıge qos qanatyn qaǵyp keldi de maǵan: «Balam, qala ákimi maǵan Jekpe-jek saraıyna atymdy be­retinderin aıtty! Qýanyshymda shek joq!» dep kózine jas alǵandaı boldy. Bul joly áńgimeni kim birinshi bop qozǵaǵany maǵan belgisiz bop qaldy».

«Al Jandosjan, ákeńde mun­daı mi­nez, muńdylyq, kúırektik bu­ryn joq edi, sen ne baıqadyń keıingi jyldary?» dep suradym. «Iá, aǵa, durys aıtasyz, ákem ne oılasa da ishinde saqtaıtyn. Tek... osy 2019 jyl bastalǵaly ózinen-ózi muń­danyp, bizdiń erteńimizdi oı­lap, bolashaqqa degen aqyl-ke­ńes­terin jıi aıtatyn bop al­dy...».

Jaratqannyń tylsymyna da, qudi­retine de shek joq qoı. Alla taǵala Jaqań­nyń da ǵumyrynyń qalaı ózgererin bilip, osy muńdy oılardy júregi men aqylyna qa­tar salyp, aýyzben aıtqyzyp tur ma eken?!. Qalaı bolǵanda da el Ba­tyrynyń jan tereńindegi osy bir qupııa armandy Jaratqannyń bilgenine daý joq!

Onyń kýási – mınıstrdiń aıtqan aqparaty. Ári bul artyq emes! Bul – Ja­qań­daı erdiń esimin el esinde máńgilik qal­dyrýǵa degen júz qadamnyń bireýi bolar. Taıaýda Jaqsylyqtyń týǵan topy­raǵy – Jambyl oblysy da bas­qaǵa úlgi bolar qadam jasady. О́ńir basshysynyń usynysyn ob­lystyq máslıhat depýtattary qoldap, Tarazdaǵy sport saraıy­n Jaqsylyq Úshkempirov atymen ataýǵa sheshim qabyldandy! Depýtat myrzalarǵa da, oblys áki­mi Berdibek Saparbaev myr­zaǵa da, eń bastysy, bul sheshimdi qýana qýattaǵan oblys halqyna da myń alǵys!

Bular Jaqsylyq sekildi eli­­ne ólsheý­siz eńbek sińirgen, aby­­roı ápergen Erge beriler ma­ra­­­pattardyń basy ǵana dep oı­laı­myz. Bolar eldiń balasyndaı bolyp, Jekpe-jek saraıyn Jaqańnyń atymen atap al­saq,onyń tabany tıgen, mańdaı teri tamǵan búkil respýblıka kó­leminde erteńgi urpaqqa úlgi bolar Batyrymyzdyń atyn bola­shaqqa aparar talaı úlgili ister is­telerine daý joq. О́ıtkeni Jaq­sylyq Úsh­kempirov atty atpal azamatymyz qan­daı ataq pen dańqqa da laıyq bolatyn!!!

 

Nesip Júnisbaev,

Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri

Sońǵy jańalyqtar

Qıly-qıly taǵdyrlar

Tarıh • Keshe

Tozaqtan ótse de túńilmegen

Rýhanııat • Keshe

Radıst qazaq qyzdary

Tarıh • Keshe

Qarsy barlaýshylar qaharmandyǵy

Rýhanııat • Keshe

Maıdangerdiń ónegeli joly

Rýhanııat • Keshe

Turlaýy qıyn taǵdyrlar

Tarıh • Keshe

Bar úmitimiz Almat Kebisbaevta

Sport • 08 Mamyr, 2021

Bir shańyraqtan – úsh maıdanger

Rýhanııat • 08 Mamyr, 2021

Jetpis jeti jyldan keıin kelgen marapat

Aımaqtar • 08 Mamyr, 2021

Taraz qalasynda 20 soǵys ardageri bar

Aımaqtar • 08 Mamyr, 2021

Qazaqstannyń 7 óńiri «qyzyl aımaqta» tur

Koronavırýs • 08 Mamyr, 2021

Qazaq degenimiz – Baýyrjan...

Rýhanııat • 08 Mamyr, 2021

505-shi túrmeniń tutqyndary

Tarıh • 08 Mamyr, 2021

Áskerı ınjenerler ustahanasy

Oqıǵa • 07 Mamyr, 2021

Boryshymdy abyroımen ótesem deımin

Rýhanııat • 07 Mamyr, 2021

Ardagerler azaıyp bara jatyr...

Qazaqstan • 07 Mamyr, 2021

Uqsas jańalyqtar