Aımaqtar • 20 Qazan, 2020

Qazaqstanda janýarlardyń asa qaýipti 45 aýrý túri boıynsha jaǵdaı turaqty

13 ret kórsetildi

QR Úkimet otyrysynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Qazaqstandaǵy veterınarlyq jáne fıtosanıtarlyq qaýipsizdik týraly aıtty

Saparhan Omarov 2020 jyly Qazaqstanda turaqty karantındik fıtosanıtarııalyq ahýal saqtalyp otyrǵanyn atap ótti. Egistik alqaptaryna shegirtkeniń zııan keltirilýine jol berilmedi, respýblıka boıynsha tikenekti alqa karantındik aramshóptiń taralý oshaǵy joıyldy, amerıkalyq aq kóbelektiń, kalıfornııalyq qalqanshaly symyrdyń, jataǵan ý kekireniń taralý alańy tómendedi. Osynyń arqasynda otandyq ósimdik sharýashylyǵy óniminiń eksporty shektelmedi.

Aýyl sharýshylyǵy mınıstriniń aıtýynsha, elimizde epızootııalyq jaǵdaı da turaqty. Janýarlardyń asa qaýipti aýrýlarynyń 45 túri boıynsha Qazaqstan qolaıly mártebege ıe. Osynyń arqasynda 3 myńǵa jýyq qazaqstandyq aýyl sharýashylyǵy óndirýshileri álemniń 72 eline mal sharýashylyǵy óniminiń 551 túrin kedergisiz eksporttaı alady. Respýblıka aýmaǵynda taralý qaýpi joǵary janýarlardyń asa qaýipti aýrýlarynyń basqa 23 túrine boıynsha dıagnostıka jáne vaksınasııa baǵytynda arnaıy veterınarııalyq-profılaktıkalyq is-sharalar júrgiziledi.

Veterınarııalyq baqylaý jáne qadaǵalaý komıteti qyzmetteri osy jyldyń 9 aıynda janýarlar men qustardy vaksınasııalaý boıynsha 122,2 mln manıpýlıasııa júrgizdi. Sonymen qatar, qutyrý aýrýynyń oshaqtary kóbeıgeni baıqalady. 2005 jyldan beri respýblıka aýmaǵynda bolmaǵan qus tumaýy tirkeldi.

"7 oblysta qus ólimi tirkelip, onyń ishinde joǵary patogendi qus tumaýyna shaldyqqan degen kúdik nemese rastalǵan jaǵdaılar da bar. Jeke aýlalarda 26,5 myń bas, 3 qus fabrıkasynda 847,4 myń qus qyryldy. Osylaısha, joǵarǵy patogendi qus tumaýynan 873,9 myń bas qanattylar ólgen. Bul respýblıkadaǵy qustardyń jalpy sanynyń 1,9%-yn quraıdy", - dep habarlady mınıstr.

Onyń aıtýynsha, ınfeksııanyń árbir oshaǵynda karantın jarııalanyp, qustar men qus sharýashylyǵy ónimderin alyp kelýge jáne alyp ketýge tyıym salyndy. Budan basqa, ınfeksııa oshaǵyn oqshaýlaý jáne joıý boıynsha sharalar júrgizilip, respýblıkalyq qordan jabaıy qustardyń ushyp ótý jolynda májbúrli túrde vaksınasııalaý úshin qus tumaýyna qarsy vaksınasynyń qosymsha 4,4 mln dozasy bólindi.

"Búginde barlyq jeti oblystyń jeke aýlalarynda qus ólimi toqtatyldy, úsh qus fabrıkasynda ólgen qustardyń sany azaıýda, aýrý qustardy joıý jáne olardyń ıelerine ótemaqy tóleý boıynsha jumystar júrgizilýde", - dep tolyqtyrdy Saparhan Omarov.

Taqyrypty jalǵastyra otyryp, mınıstr aǵymdaǵy jyly QR Prezıdenti pen Premer-mınıstrdiń qoldaýymen respýblıkada Veterınarııalyq baqylaý qyzmeti kúsheıtilgenin jáne Qazaqstan-Reseı jáne Qazaqstan-Qyrǵyzstan shekarasynda 32 veterınarııalyq jáne fıtosanıtarııalyq baqylaý pýnktteri uıymdastyrylǵanyn, bul qaýipsiz emes ónimdi alyp kelýge baqylaýdy kúsheıtýge yqpal etkenin atap ótti.

"2020 jyldyń basynan beri veterınarııa salasyndaǵy zańnamany buzǵany úshin 2,4 myń jeke jáne zańdy tulǵaǵa 86,2 mln teńge aıyppul salyndy. Karantınge jatqyzylǵan ónimdi ımporttaý kezinde ósimdikter karantıni salasynda 3 myńnan astam zań buzýshylyq anyqtalyp, 137 mln teńge aıyppul salyndy. Bul 2019 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 5 esege artyq", - dedi S.Omarov.

Aýyl sharýashylyǵy mınıstri respýblıkadaǵy veterınarlyq jáne fıtosanıtarlyq qaýipsizdikti jaqsartý úshin birqatar júıeli máselelerdi sheshý qajettigin atap ótti. Atap aıtqanda, qustar men janýarlardyń qaýipti aýrýlarynyń taralýna jol bermeý úshin "kásipkerlik sýbektilerin tekserýge" moratorıı qoldanysynan "profılaktıkalyq veterınarııalyq jáne fıtosanıtarııalyq" tekserý túrlerin shyǵarý qajet.

Budan basqa, ınfeksııanyń taralý oshaqtaryn jedel oqshaýlaý úshin ákimdikterdiń karantındi engizý týraly sheshimderin kelisý jáne bekitý merzimderin 1 kúnge deıin qysqartý qajet. Búgingi tańda bul prosedýraǵa 15 kún ketedi eken.

Sońǵy jańalyqtar

Vıkıngterdiń izimen

Tarıh • Keshe

Uqsas jańalyqtar