Ekonomıka • 22 Qazan, 2020

Halyqtyń tutyný shyǵystary qysqardy

14 ret kórsetildi

Statıstıka organdarynyń derekteri boıynsha bıyl ekinshi toqsanda halyqtyń tutyný shyǵystary birinshi toqsanmen salystyrǵanda 6%-ǵa qysqarǵan. Osylaısha, tutyný shyǵystary 170,6 mlrd teńgege azaıǵan.

Birinshi toqsanda jan basyna shaqqandaǵy shyǵystar orta eseppen 163,6 myń teńgeni qurady, ekinshi toqsanda – 154,5 myń teńge nemese 9,1 myń teńgege kem boldy, bul 18 mln 760 myń adam halyq sanyn esepke alǵanda tutyný shyǵystarynyń jalpy 170,6 mlrd teńgege qysqarýyna ákeldi.

О́ńirlik bóliniste ekonomıkasy saýdaǵa barynsha táýeldi bolatyn eldiń eń iri megapolısi – Almaty qalasynda shyǵys­tar eń kóp (9,2%-ǵa) tómendegen (jalpy óńirlik ónimdegi úlesi 2019 jyly 34,4%-dy qura­dy, jalpy Qazaqstan boıynsha 17%-ben salystyrǵanda). Almatydan basqa, aıtarlyq­taı tómendeý Shymkent qalasyn­da (-7,9%), Almaty (-7,6%) jáne Aqtóbe (-7,3%) oblystaryn­da baıqalady. Barlyq óńirler­de shyǵystardyń qysqarýy aıasynda tek Qyzylorda oblysynda birinshi toqsanmen salystyrǵanda 3,9%-ǵa ósý baıqalady.

«Azyq-túlik taýarlaryna shyǵyndar jalpy el boıynsha 2%-ǵa ósti, alaıda óńirler bo­ıynsha aıyrmashylyq eleýli. Eger Almaty qalasynda olar 6%-ǵa qysqarsa, mysaly, Mańǵystaý oblysynda – 10%-ǵa ósken», dep atap ótti «Eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵy» AQ boljamdaý departamentiniń dırektory Dmıtrıı Shýmekov.

Turǵyndardyń júrip-turýy boıynsha shekteý sharalaryn eskere otyryp, halyqtyń úıden tys jerde tamaqtanýǵa arnalǵan shyǵystary edáýir – is júzinde eki esege qysqarǵan. Budan basqa, alkogoldi ishimdikterge jum­salatyn shyǵyndar 15%-ǵa, onyń ishinde Jambyl obly­synda – 55%-ǵa, Mańǵystaý obly­synda – 37,6-ǵa azaıǵan, al Qyzylorda oblysynda spırttik ishimdikke jumsalatyn shyǵyndar kerisinshe 16%-ǵa kóp shyǵyndala bastaǵan.

Sondaı-aq sarapshy azyq-túlik emes taýarlar turǵysy­nan turǵyn úı-jaılardy aǵym­daǵy kútip-ustaý jáne jóndeý úshin materıaldarǵa arnal­ǵan shyǵyndar eki esege, al dári-dármekterge, emdeý jabdyq­tary men apparatýraǵa arnalǵan shyǵystar tórtten bir esege artqanyn atap ótti.

«Shyǵystardyń úshinshi baǵy­ty – aqyly qyzmetterge keler bolsaq, qyzmet kórsetý sek­torynyń edáýir bóligi ártúrli shek­teýlerge ushyraǵandyqtan, halyq­tyń osy baǵyttaǵy shyǵyn­dary tabıǵı túrde 23%-ǵa azaıǵan. Al óńirler boıynsha – Soltústik Qazaqstan oblysynda 12,6%-dan, Shymkent qalasynda 37,6%-ǵa deıin», dedi ol.

Qorytyndylaı kele, D.Shý­mekov bilim berý qyzmet­terine shyǵyndardyń aıtarlyq­taı tómendegenin atap ótti (el bo­ıynsha orta eseppen 63%-ǵa jáne Qostanaı oblysynda 35%-dan Shymkent qalasynda 86%-ǵa deıin).

 

Sońǵy jańalyqtar

Semeıge Saqtaǵanov ákim boldy

Taǵaıyndaý • Keshe

Birneshe oblysta jol jabyldy

Qazaqstan • Keshe

Uqsas jańalyqtar