Úkimet • 12 Qańtar, 2021

2020 jyly 700 myń kásipkerge salyqtyq jeńildikter jasaldy

3 ret kórsetildi

QR Premer-Mınıstri Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda elimizdiń 2020 jylǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń jáne respýblıkalyq bıýdjetiniń atqarylýynyń qorytyndylary qaraldy. Ulttyq ekonomıka mınıstri Rýslan Dálenov el ekonomıkasynyń jaı-kúıi týraly baıandady.

Mınıstrdiń aıtýynsha, 2020 jyly naqty sektor ekonomıkalyq draıver boldy. Ondaǵy ósim 2%-dy qurady. Kórsetiletin qyzmetter úshin ótken jyl mınýs 5,6%-pen aıaqtaldy, degenmen sońǵy aılarda qarqyn qalpyna kele bastady. Sonyń nátıjesinde, jalpy ishki ónimniń ósý qarqyny mınýs 2,6%-dy qurady. Bul 11 aıdyń deńgeıinen joǵary.

Naqty sektor salalarynyń kóbi jáne jekelegen qyzmet túrleri ósim kórsetti. Olar qurylys, aqparat jáne baılanys, aýyl sharýashylyǵy, óńdeý ónerkásibi jáne bilim berý salalary. Sondaı-aq, keıbir salalardaǵy teris ósimge qaramastan, jyl sońyna qaraı serpin jaqsardy. Olar kólik, saýda, ǵylymı jáne tehnıkalyq qyzmet, jyljymaıtyn múlik operasııalary jáne ken óndirý ónerkásibi. 2020 jyly ekonomıkany qoldaý sharalary jumyspen qamtý men iskerlik belsendilikti saqtaýǵa yqpal etti.

Jumys oryndaryn saqtaý jáne qurý úshin Jumyspen qamtýdyń jol kartasy iske asyrylýda. Zardap shekken salalar úshin salyqtyq yntalandyrý sharalary qabyldandy. Shaǵyn jáne orta bıznesti jeńildikpen kredıtteý quraldary aıtarlyqtaı keńeıtildi. Aınalym kapıtalyn qarjylandyrý ulǵaıtyldy.  Jeńildikti sharttarmen kredıtterdi qaıta qarjylandyrý, sondaı-aq kredıtter boıynsha tólemderdi keıinge qaldyrý usynyldy. Bıýdjettik jáne memlekettik basqarýdyń ıkemdiligi qamtamasyz etildi. Bıýdjettik yntalandyrý artty.

«Sonyń nátıjesinde, jumyspen qamtý sharalarymen 1,4 mln adam qamtyldy, onyń ishinde 238 myń adam Jumyspen qamtýdyń jol kartasy sheńberinde qamtyldy. 700 myń kásipkerge salyqtyq jeńildikter berildi. Zardap shekken salalardaǵy qaryz alýshylardyń 80%-y kredıttik tólemderin keıinge qaldyrdy. Kásipkerlerdiń 40 myńǵa jýyq jobasy tómendetilgen mólsherlememen qarjylandyryldy», — dedi R. Dálenov.

Ekonomıka qurylymynyń sapaly ózgerýi baıqaldy. О́nerkásiptiń jalpy kólemindegi óńdeýdiń úlesi 9,4 paıyzdyq tarmaqqa artty, ıaǵnı 2019 jylǵy 39,4%-dan 2020 jyly 48,8%-ǵa deıin. Jeńil ónerkásiptiń, avtomobıl jasaýdyń jáne daıyn metall buıymdarynyń eki mándi ósýi baıqalady. О́ńdelgen, daıyn taýarlardyń eksporty ulǵaıdy. 2020 jyly óndiristiń ósýiniń arqasynda jalpy tutynýdaǵy qazaqstandyq taýarlardyń úlesi 4,7 paıyzdyq tarmaqqa ósti. Elektrondyq saýda úlesi 6 paıyzdyq tarmaqqa, qolma-qol aqshasyz tólemder kólemi 2 esege jáne ken óndirýdi esepke almaǵanda ınvestısııalardyń 14,8%-ǵa óskeni baıqalady. О́ńdeý ónerkásibi salalarynda ozyq ósim baıqalady. Jekelegen óńdeý salalarynda ótken jylmen salystyrǵanda ósim jedeldedi. 

«Tamaq óndirisi 4%-ǵa deıin, qaǵaz ónimderi 16,4%-ǵa, farmasevtıka 47%-ǵa, jeńil ónerkásip 15%-ǵa deıin jedeldedi. Mashına jasaý 16,3%-ǵa, onyń ishinde avtomobıl jasaý 52,5%-ǵa, bylǵary ónimderi 2,3 ese jáne aǵash buıymdary 43,2% deńgeıinde joǵary ósý qarqynyn kórsetip otyr», — dedi R. Dálenov.

2020 jylǵy 11 aıda syrtqy saýda aınalymy $77,7 mlrd, onyń ishinde eksport $43,4 mlrd qurady. Álemniń 117 eline Qazaqstan taýarlarynyń 3 183 daıyn, óńdelgen túrleri eksporttaldy. Import $34,4 mlrd qurady. Osylaısha, $9 mlrd deńgeıinde oń saýda teńgerimi qamtamasyz etildi. 2020 jyly óńdeý ónerkásibi ozyq ósim kórsetti. О́ńdeýdiń ósý qarqyny 3,9%-ǵa deıin jedeldedi. Bul rette, OPEK+ kelisiminiń sheńberinde munaı óndirisiniń qysqarýy saldarynan ken óndirý ónerkásibi 3,7%-ǵa tómendedi.  Sonyń nátıjesinde, jalpy ónerkásiptiń naqty kólem ındeksi 99,3%-dy qurady. О́ńdeý ónerkásibi boıynsha 12 óńir ósim kórsetti. Joǵary ósim Qostanaı, Aqmola jáne Soltústik Qazaqstan oblystarynda baıqalady.

Mınıstrdiń aıtýynsha, 2020 jyly aýyl sharýashylyǵy 5,6%-dyq ósýmen oń aımaqqa shyqty. Bul azyq-túlikpen qamatamasyz etýdi jaqsartýǵa múmkindik berdi. О́simdik sharýashylyǵy 7,8%-ǵa, mal sharýashylyǵy 3%-ǵa ósti. 13 óńirde oń serpin baıqalady. Joǵary ósimdi Qostanaı jáne Aqmola oblystary kórsetti. Qurylys sektorynda 11,2% deńgeıinde joǵary ósý baıqalady. Qurylys jumystarynyń joǵary ósýin Túrkistan oblysy jáne Shymkent qalasy kórsetti.

«2020 jyly rekordty 15,3 mln sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Bul 2019 jylmen salystyrǵanda 16,8%-ǵa joǵary. 15 óńir oń ósim kórsetti. Eń kóp ulǵaıý Nur-Sultan qalasynda – 1,7 ese baıqalady», — dep atap ótti R. Dálenov.

О́ńirlerdiń kóbinde joǵary ınvestısııalyq belsendilik baıqalady. 12 óńir ósim kórsetti, onyń ishinde 5 óńirde 20%-dan 60%-ǵa deıin ósim tirkeldi. Eń joǵary kórsetkishter Túrkistan oblysynda jáne Shymkent qalasynda baıqalyp otyr. Jalpy alǵanda, negizgi kapıtalǵa 12,3 trln teńge ınvestısııa tartyldy. Investısııalar ken óndirý ónerkásibin esepke almaǵanda 14,8%-ǵa ósti.

Sońǵy jańalyqtar

Naýryz aıynda aýa raıy qandaı bolady?

Aýa raıy • Búgin, 13:30

Nur-Sultan «sary aımaqqa» qaıta endi

Koronavırýs • Búgin, 10:41

Qazaqstanda lombardtar jabylady

Ekonomıka • Búgin, 10:30

Shymkentte otbasylyq bıznes damyp keledi

Aımaqtar • Búgin, 09:53

Búgin 1 naýryz – Alǵys aıtý kúni

Rýhanııat • Búgin, 09:13

Bakýden ushqan bulbul

О́ner • Búgin, 06:57

Juptyq synda top jardy

Sport • Búgin, 06:55

Jambyl jyly jyrlaıdy

Rýhanııat • Búgin, 06:53

Alty medalmen oraldy

Sport • Búgin, 06:52

«Metallýrgpen» baq synaıdy

Sport • Búgin, 06:51

Balalar kitaphanasy jańartyldy

Ádebıet • Búgin, 06:50

Alǵys gımni shyrqaldy

Aımaqtar • Búgin, 06:48

Jelaıaqtar О́skemende saıysty

Sport • Búgin, 06:47

Jas balýandar beldesýi

Sport • Búgin, 06:46

Qysqy trıatlon jarysy ótti

Sport • Búgin, 06:44

Kitap-adamdar

Ádebıet • Búgin, 06:38

Rektor etalony

Rýhanııat • Búgin, 06:36

О́zgege uqsamaıtyn ómir

Rýhanııat • Búgin, 06:34

Abyz aqyndy Anadoly ulyqtady

Ádebıet • Búgin, 06:33

Jambyl murasy – ult rýhanııatynyń aınasy

Rýhanııat • Búgin, 06:31

Ǵasyrlyq shejiresi bar áýlet

Qoǵam • Búgin, 06:26

Kóńili darhan halyq

Qoǵam • Búgin, 06:17

Júregimiz – Qazaqstanda

Qoǵam • Búgin, 06:14

Boıymda qazaqylyq bar

Qoǵam • Búgin, 06:13

Álemde balamasy joq biregeı teatr

Teatr • Búgin, 06:11

Uqsas jańalyqtar