Úkimet • 20 Qańtar, 2021

Halyqty jappaı vaksınalaý bastalady

983 ret kórsetildi

Premer-Mınıstr Asqar Mamın jańartylǵan quramda Úkimettiń alǵashqy otyrysyn ótkizdi. Jańa taǵaıyndalǵan Ulttyq ekonomıka mınıstri Áset Erǵalıev pen Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Serik Shápkenov memlekettik qyzmetshi retinde ant berdi.

Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»

6 mln-ǵa jýyq adam vaksınalanady

Otyrysta eldegi sanıtarlyq-epı­demııalyq jaǵdaı qaraldy. Den­saýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soı, Ishki ister mınıstri Erlan Tur­ǵym­baev, Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Aıda Balaeva, Nur-Sultan qala­synyń ákimi Altaı Kólginov, Pav­lo­dar oblysynyń ákimi Ábilqaıyr Sqa­qov, Aqmola oblysynyń ákimi Er­mek Marjyqpaev, Qostanaı obly­sy­nyń ákimi Arhımed Muhambetov, Aty­raý obly­synyń ákimi Mahambet Dos­mu­hambetov baıandama jasady.

Eldegi sanıtarlyq-epıdemııalyq jaǵ­daı týraly Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soı baıandady. Vedomstvo basshysy atap ótkendeı, búgingi tańda álemniń 220 elinde KVI-diń 95 mln-nan astam jaǵdaıy tirkelgen. 2 mln-nan astam adam qaıtys boldy, jahandyq ólim kórsetkishi 2,1%-dy quraıdy. Dúnıe­júzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń alty óńiriniń úsh óńirinde (Ame­rıka, Tynyq muhıttyń batys bóligi jáne Afrıka) halyqtyń COVID-19 vırý­symen syrqattanýynyń udaıy ósýi jalǵasýda. Eýropa jáne Shyǵys Jerorta teńizi óńirlerinde tómendeý bel­gilerinsiz syrqattanýdyń turaq­ty túrde joǵary deńgeıi baıqalady. Tó­men­deý úrdisi tek Ońtústik-Shyǵys Azııa elderine tıesili.

Syrqattanýdyń taralý kór­setkishi men deńgeıi boıynsha Qazaqstan Túrkııa sııaqty táýekeli ortasha aımaqta nemese sary aımaqta tur. Táýekeli joǵary aımaqta, ıaǵnı qyzyl aımaqta Ýkraına, Reseı Federasııasy, Belarýs, Germanııa, Italııa, Fransııa, Birik­ken Arab Ámirlikteri sııaqty elder tur. Ońtústik Koreıa men Sıngapýr jasyl aımaqta. «Qa­zaq­standa pandemııa bastal­ǵannan beri COVID-19-ǵa oń ná­tı­jemen 170 098 naý­qas jáne 46 866 KVI-jaǵdaıy tirke­lgen. Al KVI+ 154 449 naýqas jáne KVI- 34 656 naýqas em­delip shyqty. Qaı­tys bolǵan adamdar sany – KVI+ 2 423 adam jáne KVI- 542 adam. Keıingi táý­likte KVI+ 999 jaǵdaı jáne KVI- 18 juqtyrý jaǵdaıy tir­keldi, onyń ishinde 9 – ólim jaǵdaıy», dedi A.Soı.

A.Soıdyń aıtýynsha, jalpy alǵanda, respýblıka boıynsha qarasha aıynan bas­tap KVI-men syrqattanýdyń ósýi baıqalady, qazan aıymen salystyrǵanda qarasha aıynda syrqattaný 4,5 ese,  qarashamen salystyrǵanda jel­toqsan aıynda 1,2 ese ósti.

«Birqalypty ósý úrdisi qańtar aıynda da saqtalyp otyr. Bul – jeltoqsan men qańtar aılarynda uzaq mereke kúnderi halyqtyń barlyq profılak­tıka sharalaryn saqtamaýynyń saldary. Máselen, qańtardyń 19 kúni ishin­de KVI-diń 14 625 jaǵdaıy tirkeldi. Syr­qat­tanýdyń ósýi Shyǵys Qazaqstan obly­synan basqa barlyq óńirde baı­qalady», dedi mınıstr.

Epıdemııalyq jaǵdaıdy eskere otyryp, birqatar óńirde, onyń ishinde Aqmola, Qostanaı, Pavlodar, Atyraý oblystarynda jáne Nur-Sultan qalasynda halyqtyń kóp jınalatyn oryndarynda qarym-qatynasty azaıtýǵa baǵyttalǵan shekteýlerdi kúsheıtý boıynsha sharalar qabyldandy. Vırýstyń mýtasııaǵa beıimdiligin eskere otyryp, mınıstrlik turaqty negizde Qazaqstanda bólingen vırýs shtammdaryna molekýlalyq-genetıkalyq sekvenırleý júrgizedi. Tal­daý kórsetkendeı, zerttelgen synamalar genetıkalyq jaǵynan Germanııa, Ispanııa, Ýkraına, Reseı Federasııasy, AQSh jáne Qytaıda anyqtalǵan shtammdarǵa jaqyn; aýrýdyń sımptomdyq jáne sımptomsyz túrleri, sondaı-aq vırýstyń kontagıozdylyǵy jáne aýrýdyń aýyr ótýi vırýstyń qandaı da bir genetıkalyq syzyqqa jatatyndyǵyna baılanysty emes; barynsha kóp anyqtaý jıiligimen mýtasııalar anyqtaldy; zerttelgen synamalarda koronavırýstyń «Brıtandyq» shtammy anyqtalǵan joq. Osy baǵyttaǵy jumys jalǵasýda.

A.Soıdyń aıtýynsha, Memleket bas­shy­synyń KVI-ge qarsy vaksınalaýdy jedeldetip bastaý jónindegi tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda jumystar júrgizilýde.  2021 jylǵy 19 qańtarda Qaraǵandy farmasevtıkalyq kesheni men Reseı tikeleı ınvestısııalar qory arasynda «Spýtnık V» vaksınasynyń 20 myń dozasyn jetkizýge arnalǵan shartqa qol qoıý josparlandy. Bıylǵy 20 qańtarda arnaıy tártip boıynsha satyp alýdy júrgizý úshin bir jolǵy ákelýge ruqsat berý jáne SQ-Farmasııaǵa hat jiberý jos­parlanyp otyr.

Vaksınalaý vaksınanyń kelip túsýin eskere otyryp, kezeń-kezeńimen júze­ge asyrylady. Bul rette kontıngent­ter mynadaı túrde bólingen: 2021 jyl­ǵy 1 aqpannan bastap I kezeń – ınfek­sııalyq aýrýhanalar, jedel medısı­na­lyq járdem, reanımasııa jáne qar­qyndy terapııa bólimi, medısınalyq-sanı­tarııalyq alǵashqy kómek, aýrýha­na­lardyń qabyldaý bólmeleriniń medısına qyzmetkerleri, sanepıdqyzmet qyzmetkerleri jatady. Olardyń jalpy sany – 100 myń adam.

Bıylǵy naýryzdan bastap II kezeń – jalpy bilim beretin mektepterdiń, arnaý­ly orta oqý oryndarynyń, joǵary oqý oryndarynyń pedagogteri, vedomstvolyq medısınalyq qyzmetiniń medısına qyzmetkerleri, barlyǵy – 150 myń adam.

Bıylǵy sáýirden bastap III kezeń – mektep-ınternattar, balalardyń mektepke deıingi mekemeleri pedagogteri, stýdentter, sozylmaly aýrýlary bar adamdar – 600 myń adam.

Bıylǵy mamyrdan bastap IV kezeń – Ishki ister mınıstrligi, Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi, Qorǵanys mınıstrligi, Ult­tyq qaýipsizdik komıteti qyzmetiniń qyzmetkerleri, basqa stasıonarlardyń medısına qyzmetkerleri, BMDM personaly jáne sozylmaly aýrýlary bar adamdar. Barlyǵy – 600 myń adam.

Bıylǵy maýsymnan bastap V kezeń – medısınalyq-áleýmettik mekemelerdiń kontıngenti men personaly, balalardyń jabyq mekemeleriniń qyzmetkerleri jáne sozylmaly aýrýlary bar adamdar. Barlyǵy – 600 myń adam.

Bıylǵy shilde aıynan jeltoqsanǵa deıin VI kezeń – táýekel tobyndaǵy qal­ǵan kontıngent. Barlyǵy – 600 myń adam.

Osylaısha, jyl sońyna deıin 6 mln qazaqstandyqqa vaksına egý jos­par­lanǵan.

 

Túsindirý sharalary kúsheıtildi

Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Aıda Balaeva birqatar óńirde koro­navırýs taqyryby boıynsha aqparat­tyq-túsindirý jumystary kúsheı­tilgenin aıtty. Atap aıtqanda, aldyń­ǵy aptamen salystyrǵanda ótken jetide barlyq quraldar arqyly koronavı­rýs taqyrybyndaǵy aqparattyq mate­rıaldar 27%-ǵa artyp, jyl basynan beri shyqqan telesıýjetterdiń, bas­pa óniminiń, ınternet-materıaldyń sa­ny 6 myńǵa jýyqtady. Halyqty aqpa­rat­tan­dyrý máselesinde arnaıy ashylǵan coro­navirus2020.kz saıtynyń orny erekshe. Qazirgi tańda oǵan kúnine 80 myńnan asa paıdalanýshy kirip, tıisti aqparat alýda.

Ishki ister mınıstri Erlan Turǵymbaev mınıstrliktiń karantındik jáne shekteý sharalaryn qamtamasyz etý boıynsha densaýlyq saqtaý organdaryna kómek kór­setýdi jalǵastyryp jatqany týraly baıan­dady. Bas sanıtarlyq dárigerlerdiń qaý­lysyna sáıkes elimiz boıynsha 15 sa­nı­tarlyq (Almaty oblysy – 9, Qos­ta­naı oblysy – 4 jáne Aqtóbe oblysy – 2) jáne 4 blok-beket (Atyraý oblysy – 4) qo­ıylǵan. Karantındik is-shara­larǵa 10 myń­nan astam polısııa men Ult­tyq ulan­nyń áskerı qyzmetshileri jumyl­dy­rylǵan. 290 karantındik obekti baqy­­laýǵa alynǵan. Sondaı-aq kólik obek­­t­i­lerinde sanıtarlyq dárigerlerge jolaý­­shy­lardy fıltrasııadan ótkizýge járdem­­desý qamtamasyz etiledi. Osy maq­sat­­ta elimizdiń halyqaralyq áýejaı­laryn­­da 18 baqylaý-qadaǵalaý pýnkti, temir­­jol vokzaldarynda 16 baqylaý-qadaǵa­laý pýnkti ornatyldy. Bul obek­tiler­degi kún saıynǵy jolaýshylar aǵyny tıi­sinshe 31 myń jáne 17 myń adamdy quraıdy.

Mınıstr E.Turǵymbaev qazirgi ýaqytta «qyzyl» aımaqqa kirgen oblystardaǵy toptardyń jumysynyń nasharlyǵyn aıtty. «Atalǵan toptardyń jumys bel­sen­diliginiń tómendeýine baılanysty, aza­mat­tar adamdar kóp jına­latyn jerlerde maska rejimin jıi buza bastady. Tur­ǵyn­dar arasynda vırýstyń qaýipsizdigi já­ne vaksı­na­lardyń tıimsizdigi týraly jal­ǵan aq­parattyń taralý faktileri bar», dedi Ishki ister mınıstri. Osyǵan baı­­­la­­nys­ty E.Turǵymbaev óńirlerdiń ákim­dik­­­teri­men jáne bas sanıtarlyq dári­ger­­leri­men birlesken jumys aıasynda mo­bıl­di toptardyń saýda ortalyq­tar­yn­da, máde­nı mekemelerde aldyn alý ju­­mys­tary­na basa nazar aýdarýyn, osy meke­mel­er­diń ıelerimen shekteý sha­ra­laryn buzýǵa jol bermeý týraly qatań túsin­dirý jumys­taryn júr­gizýdi uıym­dasty­rýdy usyndy.

Pavlodar oblysynyń ákimi Ábilqaıyr Sqaqov ótken aptada Pavlodar oblysynda KVI-diń 616 jaǵdaıy tirkelgenin habarlady. Aýrýshańdyqtyń ósýi 5,8% qurady. Soń­ǵy táýlikte 155 jaǵdaı, 396 baı­lanysta bolǵan adam anyqtaldy. Bar­­lyq úı oshaqtarynda epıdemııalyq zert­teý­ler júrgizilip, jańa oshaqtar oqshaý­­landy. «О́ńirdiń densaýlyq saqtaý júıe­si shtattyq rejimde jumys isteıdi. Infek­sııalyq tósekterdiń júktelýi 37,7%-dy quraıdy.

Aqmola oblysynyń ákimi Ermek Mar­­jyqpaev óz kezeginde oblysta epı­demııa­lyq jaǵdaıdy turaqtandyrý boıyn­sha jumystar júrgizilip jatqanyn baıandady. Sońǵy aptada, jalpy aýrýdyń ortasha ósýi 0,8%-dy qurady, sońǵy táýlik­terde – 1,2% nemese 99 jaǵdaı. 526 adam stasıonarda emdelýde, onyń ishin­de: aýyr jaǵdaıda 41 adam jatyr. Aýrýdyń artýyna jol bermeý jáne karantın sharalaryn kúsheıtý úshin barlyq qajetti shara qoldanylady. Qajetti dárilik zattardy qosymsha satyp alý úshin oblystyń turaqtandyrý qorynda 500 mln teńge qarastyryldy. О́ńirdegi epıdemııalyq jaǵdaı erekshe baqylaýda.

Qostanaı oblysynyń ákimi Arhımed Mu­hambetov pandemııa bastalǵannan beri óńirde 672 COVID-19 jaǵdaıy tir­kel­­­genin aıtty. Qazirgi ýaqytta 1 096 sta­­sıo­narlyq tósektik oryn qamtamasyz etil­gen, júktemesi 39,5%-dy quraıdy. Qa­­jet bolǵan jaǵdaıda tósektik oryn sanyn
3 myńǵa deıin arttyrýǵa daıyn. Ob­lys­tyń dárihanalary men stasıonarlarynda dári-dármekter men jeke qorǵanysh qu­ral­darynyń azaıtylmaıtyn eki aılyq qory bar.

 

Jappaı vaksınalaý 1 aqpanda bastalady

Otyrysty Úkimet basshysy Asqar Mamın qorytyndylady. Onyń aıtýynsha, qazirgi tańda Covid-19 taralý qar­qy­ny boıynsha elimizdiń 6 óńiri «qyzyl aı­­maqta» tur. Atap aıtsaq, Aqmo­la, Aty­raý, Qostanaı, Pavlodar, Sol­tús­tik Qa­zaq­stan oblystary jáne Nur-Sultan qala­sy. «Sary aımaqta» – Batys Qazaq­stan, Almaty jáne Qaraǵandy oblystary. Res­­pýb­lıka boıynsha vırýstyń repro­dýk­tıv­­tik kórsetkishi 1,1-di quraıdy. Infek­sııa­­lyq tósektik oryndardyń júktemesi – 32%, reanımasııalyq tósektik oryndar – 23%.

QazCovid-in otandyq vaksınasy klınıkalyq synaqtardyń III kezeńinen ótýde (aldyn ala tıimdiligi – 96%).

«Spýtnık V» vaksınasynyń sapasyn attestattaý jumystary júrgizilip ja­tyr. GMP standarty bar vaksınalar shy­ǵaratyn bıofarmzaýyt salynýda. «Búgingi tań­daǵy eń mańyzdy mindet – halyqty jap­paı vaksınalaýdy uıymdastyrý», dedi A.Mamın.

Úkimet basshysy Densaýlyq saqtaý mınıstrligine ákimdiktermen birlesip, 1 aqpannan bastap medısınalyq uıym­dardyń halyqty «Spýtnık V-men» jappaı vaksınalaýdy bastaýǵa daıyn bolýyn qam­tamasyz etýdi tapsyrdy. Osy jylǵy 1 aq­panda egýge jatatyn halyq toptaryn KVI-ge qarsy vaksınalaýdy bastaý kóz­delgen.

Premer-Mınıstr óńirlerdiń ákim­derine epıdemııalyq ahýal nashar­laǵan jaǵdaıda aldyn ala shekteý shara­larynyń jos­paryn ázirleýdi, halyq pen bıznes sýbektileriniń belgilengen sanı­tarııa­lyq normalardy qatań saqtaýyn qamta­masyz etýdi, bir apta merzim­de ınfeksııalyq stasıonarlar men alǵash­qy medısınalyq-sanıtarlyq kómek uıym­darynda jeke qorǵanysh qural­dary men koronavırýsqa qarsy dári-dármek qor­laryna tekseris júrgizýdi tap­syrdy. Ishki ister mınıstrligine ákim­diktermen birle­sip, monıtorıngtik toptardyń jumy­syn kúsheıtý, Aqparat mınıs­trligimen birlesip túsindirý jumystaryn kúsheıtý tapsyryldy.

Sońǵy jańalyqtar

Aısberg aqıqaty

Ádebıet • Keshe

Joq kitapty izdeý

Ádebıet • Keshe

Krest-kedergi...

Ádebıet • Keshe

Zaısanda mal qyrylyp jatyr

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar