Ekonomıka • 20 Qańtar, 2021

Qaıta óńdelgen alıýmınııge muqtaj

121 ret kórsetildi

Jer betinde eń kóp taralǵan metall sanalatyn alıýmınıı – ónerkásipke qajetti negizgi shıkizat. Bul metall boksıtten alynady. Al Qazaqstan boksıt qory boıynsha álemde 12-orynǵa ıe. Onyń bizdegi qory shamamen 365 mln tonnaǵa teń. Sóıte tura, Qazaqstan joǵary deńgeıde qaıta óńdelgen alıýmınııge muqtaj.

Bizdiń el óńdelgen alıýmınıı ónimderin shetelden ımporttaıdy. Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrliginiń resmı málimetine súıensek, 2020 jylǵy qańtar-qazan aralyǵynda alıýmınıı qaptamalarynyń ımporty 32,4 mln AQSh dollaryn quraǵan. Bul 2019 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 6,1 paıyzǵa az. Sol sekildi alıýmınıı symynyń ımporty 20,2 mln AQSh dollaryna teń bolǵan. Atalǵan kórsetkish bir jyl burynǵy deńgeıden 11,5 paıyzǵa joǵary. Shetelden ákelinetin metall konstrýksııalardyń ımporty da 14,2 paıyzǵa ulǵaıyp, ótken jyldyń qańtar-qazanynda 18 mln AQSh dollaryn qurady.

Sarapshylardyń aıtýynsha, ımportqa táýeldiliktiń birden-bir sebebi – el ishinde óndiris oryndary jetispeıdi. Qazaqstanda bastapqy alıýmınıı óndiretin jalǵyz kásip­oryn bar. Bul – Pavlodardaǵy Qazaq­stan elektrolız zaýyty.

«Qazaqstan elektrolız zaýyty» AQ derekterine súıensek, 2019 jyly kásiporynda 263 myń tonnadan astam bastapqy alıýmınıı óndirilgen. О́nimniń 90 paıyzǵa jýyǵy eksport­qa ketedi eken. Negizgi satyp alý­shylar – Túrkııa, Grekııa, О́zbek­stan jáne Grýzııa. Jalpy, zaýyt iske qosylǵan sátten bastap 2,5 mln tonnadan astam bastapqy alıýmınıı óndirgen.

«Qazaqstanda joǵary deń­geı­degi qaıta óńdeý ónimderi óndi­risin uıymdastyrý uzaq ýaqytty alady jáne kóp shyǵyndy talap etedi. Iаǵnı, eksportqa shyǵarý úshin kólik shyǵyndary, bilik­ti mamandar men tehnologııa­lar­dyń jetispeýshiligi sekil­di másele­ler qol­baılaý. Alaı­da ol ózin to­­ly­ǵymen óteıdi. Qazaq­stan aýmaǵynda mashına ja­saý, elektrondy óner­kásip sala­larynyń álem­dik deńgeıdegi alyp­tary úshin jıyn­tyqtaýysh­tar men bólshekter óndirisin uıym­dastyrý úlken áleýetke ıe. So­ny­men birge óndiris barysyn­da alıýmınıı komponentteri kóp qol­danylatyn IT ónimderi, elekt­romobılder jáne jasyl tehno­lo­gııalarǵa da basymdyq beril­ýi kerek», dep habarlady Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi.

Sondyqtan Qazaqstanda alıý­mınııdiń joǵary deńgeıde óńdelgen óndirisin qamtamasyz etý qajet. Sebebi Qazaqstan qazir­­diń ózinde negizgi úlesi shetel­­­den jetkizilgen alıýmınııden jasalǵan bólshekter quraı­tyn ónimder eksportyn jan­dandyrýda. Máselen, 2020 jyldyń on aıynda elimiz­de qurastyrylǵan jeńil avtomo­bılderdiń eksporty 98 mln AQSh dollaryn quraǵan nemese 5 422 kólik sheteldik­terge satylǵan. Bul 2019 jyl­dyń sáıkes kezeńimen salystyr­ǵanda 2,7 ese kóp. Sondaı-aq jyl­jy­maly quram bólikteriniń eksporty ótken jyldyń qańtar-qa­zanynda 88,9 mln AQSh dol­laryna teń boldy. Bir jyl burynǵy jaǵdaımen salys­tyr­ǵanda ósim 82,3 paıyzdy quraǵan.

 

Sońǵy jańalyqtar

Almatynyń 199 turǵyny koronavırýs juqtyrǵan

Koronavırýs • Búgin, 16:43

Úkimette KQK-daǵy jaǵdaı talqylandy

Úkimet • Búgin, 14:40

Nur-Sultan «sary» aımaqqa ótýi múmkin

Koronavırýs • Búgin, 14:10

OPEK-tiń bas hatshysy kóz jumdy

Álem • Búgin, 13:59

6 shildege arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 09:43

Shabyt shaqyratyn shahar

Elorda • Búgin, 08:23

Aqjaınaq astana

Elorda • Búgin, 08:22

Ozyq óndiris ornynda boldy

Aımaqtar • Búgin, 08:20

Ult saýlyǵyn ulyqtaǵan megapolıs

Elorda • Búgin, 08:18

Baǵdaryń qalaı, bas qala?

Elorda • Búgin, 08:17

«Astana Operamen» dos bolaıyq

Teatr • Búgin, 08:15

Dımash pen Djekson

О́ner • Búgin, 08:10

Utqanymyz shamaly bolyp tur

Qoǵam • Búgin, 08:05

Irikteýdiń ekinshi kezeńine ótti

Sport • Búgin, 08:02

Egizder festıvali

Qoǵam • Búgin, 08:00

Elordanyń damý dańǵyly

Elorda • Keshe

«Nur-Sultan kitaphanasy»

Elorda • Keshe

Qattalǵan tarıh qazynasy

Elorda • Keshe

Uqsas jańalyqtar