Aımaqtar • 26 Qańtar, 2021

Kegen aýdanynda mal nege qyryldy?

470 ret kórsetildi

Almaty oblysynyń Kegen aýdanyna qarasty sharýashylyqtyń birinde iri qara maly qyrylyp jatyr degen aqparat taraǵan bolatyn. Aıaq astynan shyqqan dertten Bóleksaz aýylyndaǵy «Meat Processing and Service» seriktestigine qarasty mal bordaqylaý alańynda 53 bas sıyr ólgen. Al aýyrǵan maldyń qarasan men pasterellezge shaldyqqanyn aımaqtyń veterınarııalyq qyzmeti rastady, dep habarlaıdy Egemen.kz.

– Bóleksaz aýylyndaǵy 53 bas iri qaranyń óleksesin zertteı kele, olardyń pasterellez ben qarasanǵa shalqyqqanyn anyqtadyq. Sheshimdi oblystaǵy veterınarııalyq zerthana rastady. Qazir qyrylǵan maldyń qaldyǵy alynyp, arnaıy orynǵa kómilip, órteldi. Mal ıeleri aýrýdan ólgen 34  basty óz betterinshe kómgen eken, biz budan habarsyzbyz boldyq. Habar tıisimen ólekseni zalalsyzdandyryp, arnaıy orynǵa tastap, joıdyq. Al veterınarııa qyzmeti taǵy 19 bas iri qaranyń qarasan aýrýyn juqtyrǵanyn anyqtaǵasyn, olar da joıyldy. Bul eki aýrý túri de juqpaly bolǵandyqtan saqtyq sharasyn muqııat saqtap, turǵyndarǵa qaýiptiń aldyn alý, saqtaný týraly túsindirme jumysy jasaldy, – deıdi Kegen aýdanynyń bas mal dárigeri  Qabyl Tókenov.

О́kinishke qaraı, aýdan ortalyǵynan 18 shaqyrym qashyqta jatqan aýylda juqpaly aýrýdyń aıaq astynan paıda bolýyn mamandar túsindirip bere almaı otyr. Biraq, turǵyndaryna alańdaýyna negiz bar eken. Ásirese, pasterellez derti óte qaýipti kórinedi. Mamandar bl aýrýdyń maldan adamǵa juǵý múmkindigi joǵary ekenin aıtady. Janýarlardyń aǵzasynda kóbeıetin pasterella bakterııasy indettiń qozdyrǵyshyna aınalyp, maldyń tynys alý, ishek-qaryn joldaryn zaqymdaıdy da, sonyń kesirinen janýarlarda shyryshty silekeı paıda bolyp, mal jem, shópten qalady eken. Tipti, bakterııa qozdyrǵyshy asqynǵan jaǵdaı mal ólip, aýrýdyń adamǵa juǵý qaýipi týyndaıdy-mys. Ádette adam aǵzasyna engen pasterellez taıaqshalary osteomıelıt, bronhopnevmonııa dertiniń asqynýyna ákeledi dep jazylǵan  medısınalyq anyqtamalyqtarda.

Al qazaqtyń baǵzydan aıtylatyn «Qarasan kelgir...» dep bastalatyn qarǵysy osy iri qara aýrýyna qatysty bolsa kerek. Veterınarııa tilinde qarasandy sıyr aǵzasyndaǵy emfızematozdy aýrý qozdyrǵyshynan paıda bolatyn dert retinde sıpattaıdy. Bul aýrý ásirese etti, qońdy iri qarada baıqalady eken. Juǵý qaýipi tómen bolǵanymen, saqtyq sharasynan bas tartýǵa bolmaıdy dedıi mamandar. Jalpy, mal aýrýlarynyń kez kelgen túriniń aldyn alý úshin olarǵa der kezinde vaksına salý qajet kórinedi. Demek, Kegen aýdany aýmaǵyndaǵy mal aýrýlarynyń shyǵýyna sharýashylyqtardaǵy ir qaraǵa der kezinde ekpe jasalmaǵany sebep bolýy múmkin. Qazir veterınarlar Bóleksaz aýylyndaǵy iri qara malyn juqpaly aýrýǵa qarsy emdeýdi bastaǵan. Aýdandyq veterınarııa stansasynyń basshysy Qabyl Tókenovtiń aıtýynsha, óńirdegi 100 bas iri qaraǵa ekpe salynady.

Aıtpaqshy, Bóleksaz aýylynyń turǵyndary irgede ornalasqan «Meat Processing and Service» seriktestiginń mal bordaqylaý alańyndaǵy iri qara malynyń jappaı qyrylǵanyna aıǵa jýyq ótkenin aıtyp, tıisti zazalsyzdandyrý jumysynyń tyńǵylyqty júrgizilmegenine narazy. Ári qojalyqtyń mal qorasy aýyldaǵy orta mektepke jaqyn mańda ornalasqan eken.

Qazir qar astynda qalyp, qıǵa kómilgen ólekselerdi jınap alǵanymen, kúlimsi ıis aınalaǵa tarap ketken kórinedi. Onyń ústine maldyq óleksesi kómilip, órtelgen oryn taýdan aǵatyn qyzyl sýdyń jolynan qazylǵan eken. Turǵyndar qar sýy shuqyrdy shaıyp ótip, etektegi ózenge quıylsa, tirshilike qajetti sý kóziniń lastanýynan qaýiptenedi. Turǵyndardyń narazylyǵynan keıin aýylǵa arnaıy barǵan aýdan ákimi Talǵat Baıedilov máseleniń anyq-qanyǵyn zerttep, tıisti shara qoldanatyndyǵyn aıtqan.

Biz atalǵan máselege oraı Almaty oblysynyń ákimdiginen naqty jaýap berýdi suraǵan edik. Osyǵan baılanysty oblys ákiminiń baspasóz qyzmeti tómendegideı jaýap joldaıdy: «Meat Processing and Service» JShS Almaty oblysy, Kegen aýdanynyń Bóleksaz aýyldyq okrýginde ornalasqan. Bordaqylaý alańynda 1249 bas iri qara bar. 2020 jyly sáýirde bordaqylaý alańynda 1000 bas iri qara emfızematozdyq karbýnkýlǵa qarsy vaksına salyndy. Jalpy, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń «Janýarlardyń asa qaýipti aýrýlaryna qarsy veterınarlyq is-sharalardy josparlaý jáne ótkizý qaǵıdalaryn bekitý týraly» buıryǵyna sáıkes pasterellezge qatysty epızotıkalyq jaǵdaıdyń turaqty bolýyna baılanysty pasterrellezge qarsy vaksınasııa jasaý josparlanbaǵan.Alaıda 2021 jyldyń 1 qańtarynda «Meat Processing and Service» JShS basshysy B.Abdrasılovtyń atynan Bóleksaz aýyldyq okrýginiń veterınarlyq pýnktiniń meńgerýshisine 2 bas iri qaranyń ólgeni týraly aqparat kelip túsken. Habarlama kelgen sátten mal óleksesinen patologııalyq materıal synamasy alynyp, Almaty aımaqtyq veterınarlyq zerthana fılıalyna ótkizilgen.

Zertteý qorytyndysynda emfızematozdyq karbýnkýl jáne  pasterellez aýrýlary anyqtaldy. Muna keıin Kegen aýdany Bóleksaz aýyldyq okrýgi ákiminiń sheshimimen «Meat Processing and Service» seriktestigi aýmaǵynda emfızematozdyq   karbýnkýl men pasterellezdyń tirkelýine baılanysty karantın belgilenip, shekteý sharalary engizildi» dep jazylǵan habarlamada.

Sońǵy jańalyqtar

ShQO-da turǵyndar evakýasııalandy

Aımaqtar • 09 Sáýir, 2021

Tasqyn qaýpi áýeden zertteldi

Aımaqtar • 09 Sáýir, 2021

Almatyda taý baýraıy otqa orandy

Aımaqtar • 09 Sáýir, 2021

Qazaqstandyq vaksına qashan daıyn bolady?

Qazaqstan • 09 Sáýir, 2021

Almatyda karantın kúsheıtile me?

Koronavırýs • 09 Sáýir, 2021

Uqsas jańalyqtar