Ekonomıka • 27 Qańtar, 2021

Qyzylsha men qamys – óńdegenge tabys

10 ret kórsetildi

Jetisýda qant qyzylshasyn ósirý dástúri qaıta jańǵyrǵaly beri tátti túbir egilgen tanaptar sany kóbeıdi. Bul úderis eldegi dıqan men sharýanyń isin ilgerletip, turǵyndardy eńbekpen qamtýǵa da oń áser etýde. Al qant qyzylshasynan alynǵan ónimniń artýy óńirdegi óndiristiń de jumysyn jolǵa qoıyp otyr.

Tátti túbir ósirip, tabysqa kenelgen sharýashylyqtyń deni Kóksý aýdanynda ornalasqan. Zamanynda qyzylsha egistiginiń kólemi men ónimniń sapasy arqyly álemge áıgili bolǵan aýdanda keıingi on shaqty jylda dástúrli is zańdy jalǵasyn tapqandaı. Bul óz kezeginde aýdandaǵy qant zaýytynyń jumysyna jan bitirdi. Balpyq bı aýylynda ornalasqan zaýyttyń óndirisi tolyqtaı jańǵyrtýdan ótken.

– 2019 jyly zaýyt 230 myń tonna qant qyzylshasyn óńdedi. 2020 jyly bul kórsetkishti 250 myń tonnaǵa jetkizdik. Memlekettik qoldaýdyń nátıjesinde jyl saıyn jazǵy maýsymda zaýytty qaı̆ta jańǵyrtyp, qural-jabdyqtaryn jańalap otyrdyq. Qazir qant qyzylshasyn óńdeı̆tin seh tolyǵymen aǵymdaǵy jáne kúrdeli jóndeýden ótip, avtomattandyrylǵan júı̆ege aýystyryldy. Sondaı̆-aq avtokólikterdi ólsheı̆tin aspaptardy jańadan satyp alyp, aýystyrdyq. Nátıjesinde, naýqan kezinde kúnine 3 myń tonnaǵa deıin qant qyzylshasyn qabyldap úlgerdik. Zaýytta eńbek maýsymynda 250 adam jumys isteıdi, qabyldaıtyn ónimniń kóbeıýi men óńdeletin shıkizattyń artýyna oraı jumys kúshin 450 adamǵa deı̆in jetkizý mindeti tur, – deı̆di «Kóksý qant zaýyty» JShS dırektory Altynbek Abatov.

Zaýyt tátti túbir óńdeýden bólek, qant qamysynan da ónim shyǵarýǵa kirisip jatyr eken. Bul óńirdegi óndiristiń qant qyzylshasynyń pisip, jetilgenin kútip otyrmaı, jyl boıyna turaqty jumys isteýine múmkindik bermek. Qazir zaýyt 140 mln teńge jumsalǵan jańa sehty júrgizip jatyr. Aldaǵy sáýir aıynan bastap qant qamys óńdeýge kirispek.

Al aýdan dıqandary qant qyzylshasyn ósirýdi jandandyra bermek. Byltyr kúzde 84,3 myń tonna tátti túbir jınasa, onyń ortasha ónimdiligi gektaryna 350 sentnerdi qurapty. Jalpy, qyzylsha egistiginiń kólemi jyl saıyn ósip otyr. 2019 jyly tanapqa túsken tátti túbir tuqymynyń kólemi 2100 gektar bolsa, ótken jyly bul kólem 2407 gektarǵa jetipti.

– Aýdanda agroónerkásip keshenin damytýǵa jetkilikti kóńil bólinip otyr. Memleket tarapynan qoldaý bar. О́nimdi sýbsıdııa men óndiriske beriletin arzan nesıe jáne kóktemgi egis kezinde jeńildikpen berilgen janar-jaǵarmaı dıqan men sharýaǵa naqty kómek boldy. Nátıjesinde, aýyl sharýashylyǵy salasy boıynsha túsim artty. Esep boıynsha, aýdanda 29 mlrd 823 mln teńgeniń aýylsharýashylyq ónimi óndirilgen. Bul óńirdegi naqty ónim ındeksiniń 103,1 paıyzǵa jetkenin kórsetedi. Ásirese, 8 739 gektarǵa egilgen dándi daqyldar gektaryna 21,4 sentnerden ónim berip, qambaǵa 18,7 myń tonna jınadyq. Osynyń bári aýdan dıqandarynyń mańdaı teri, – deıdi Kóksý aýdanynyń ákimi Almas Ádil.

 

Almaty oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Teńge qymbattaıdy

Qarjy • Búgin, 17:30

Qazaqstanda 480 adam koronavırýstan aıyqty

Koronavırýs • Búgin, 09:55

«Barys» utylyp qaldy

Sport • 06 Naýryz, 2021

Almatynyń ortasyndaǵy kóshe opyrylyp qaldy

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

Taraz qalasynda 135 otbasy baspanaly boldy

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

Jansaı Smaǵulov júldege talasady

Sport • 06 Naýryz, 2021

Eldos Smetov kúmis aldy

Sport • 06 Naýryz, 2021

Oraldyq magıstranttar qazaq ádebıetin oqıdy

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

«Qaırat» – qola júldeger

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

Teńiz kenishinde 5 avtobýs otqa orandy

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

Uqsas jańalyqtar