Rýhanııat • 09 Aqpan, 2021

«Eń birinshi baqytym...»

292 ret kórsetildi

Toqsanynshy jyldardyń toqyraýyna tap kelgen bizdiń ba­la­lyq syǵyraıǵan qońyr sham­nyń qoltyǵynda eseıdi. Kún­dizgi aýyl tirshiligi, qabyr­ǵa­syna qar qatqan sýyq synyptar, qytaıdyń ala qabyn arqalap nápaqa tergen ata-analar, búksheńdep, kúni boıy ottyń basynan bir uzamaıtyn kári áje, bári-bári keshkisin qoıý ińirdiń qushaǵyna qulaıdy. Jal peshti jaǵalaı jaıylǵan dastarqan basynda shaı ishiledi.

Árıne, shaıdan keıin azyraq seıil kóńilge kezek ótedi. Ondaı­da ákemizdiń qara dombyrasyna qol jalǵaı qoıamyz. Abaı, Muqaǵalı ánderinen keshki konsertke kezek keldi degen ıshara. Ákemiz de esh bógelmesten «Kó­zim­niń qarasynan» bastalǵan keshki konsertti óz kezeńinde «Ma­hańdar joq, Mahańdardyń sar­qyty – Muqaǵalıdiń» sózine jazylǵan ánderge jalǵas uzaq shyrqaıdy. Biz de sabaǵymyzdy oryndap otyryp «Nur jaýyp turǵan kóktemge» kóńil qusyn ilestiremiz. Lırıkalyq ánder bir­tindep aqynnyń sońǵy jyldarynda jazǵan mehnatty jyrlaryna jalǵasady.

...Joq! Dáriger! Qozǵama,

damyldasyn.

Árbir júrek óziniń keýdesinde! – dep án kerýeni áýdem jer baryp toqtaıdy. Bala bolsaq ta aqyn taǵdyryna alań júregimiz júdep-aq qalady sonda...

Ýaqyttyń ájepteýir jerge baryp qalǵanyn álgi qońyr shamnyń kúıelesh pııalasynan bilemiz. Jalǵyz shamnan tógilgen jaryqty tóńirektegen bizdiń qolymyzda sonda Muqaǵalıdiń kishkene sarǵysh kitaby «О́mir-О́zen» bolar edi. Ár paraǵy ystyq, ár sózi jap-jaryq. Kóki­rek­­ke birden quıyla ketetin ózen sýyndaı shapshań, tushy, káý­sar poezııa óz-ózinen sanaǵa qattala qalady, jattala ketedi. Eń qudirettisi – bul kitap keıin biz kórgen qazaq shańyraqtarynyń túgelinde derlik bar ekenin bildik. Qazaq saharasynyń qaı qıyryna barmańyz, aldyńyzdaǵy bes-alty kitaptyń ishinen qaıran Muqań­nyń sol «О́mir-О́zeni» qarsy ala­dy.

Keıin ǵoı, kitap oqylmaı ket­ti deıtinimiz. Sol kezderde qo­ly­na kitap ustap kórmegen ba­la da Muqańnan bir óleń jatqa oqýshy edi. Osydan on shaqty jyl buryn arý shahar Almatyǵa sapar­lap barǵan bir aqyn baýyrymyz Jazýshylar odaǵynyń kitap dúkenine bas suǵa qalsa, bos sóreleri kóp dúńgirshektiń tórinde Muqaǵalıdiń ǵana kitaby turǵanyn aıtyp keldi.

Janymyzdaǵy aqyn dosymyz: «Kitap óldi!», dedi kúıinip. Biz «Shirkin-aı!», dep tamsandyq! Árıne, sol bos sórelerde keshegi Keńshilik Myrzabekterden bas­tap, búgingi Batyrhan Sársen­han­darǵa deıin samsap turýy kerek ekeni ras. Bizdi tamsandyrǵan Muqa­ǵa­lı­diń jaryq juldyzy edi!

Keıin zaman kóshi órge jyljydy. О́shken sham jandy, «О́mir-О́zender» jańa tırajdarmen qaıta basylyp jatty.

Degenmen aqyn óziniń kúndelik­te­riniń birinde jazǵandaı:

«Sol bir úıde oqshaý turǵan kósheden,

Jylaı-syqtaı kúneltkenmin keshe men...», dep biz de sol úıden, sol aýyldan uzap ketkeli qashan? Túneý kúni barsaq qońyr sham saraıdyń bir buryshynda kómeski jyldardyń kóne jádigerine aı­nalǵan qalpy qısaıyp eleýsiz jatyr. Qońyr shamnyń qojaıyny – kári ájemiz de baqıǵa attanǵan. Áke­mizdiń kitap sóresinen «О́mir-О́zendi» qolymyzǵa alamyz. Bir túrli jabyrqaýly, eski pa­raq­tary estelikterge tut­qyn­da­lyp qalǵandaı kóp ashyl­ma­ǵan. «Eń birinshi baqytym – Hal­qym meniń!» degen joldarǵa kó­zi­­miz túsedi. Aqynnyń halqy – eń áýeli ony súıip oqyǵan oqyr­mandary emes pe? Jyldar kóshiniń toqyraǵanyna, qoǵam qabyrǵasynyń qaqyraǵanyna qaramastan biz Muqaǵalıdy oqyp ósken ókilder edik. О́mirdiń ózeni toqtap turmaıtyny bel­gi­li... Biz de eseıippiz. Bala­ly­ǵymyzdyń bazaryndaı qara shańyraqqa qonaǵa kelip qalaǵa qaıtatyn kólikke asyǵa otyryp jatyrmyz. Esik aldynda «Toqta, botam! Atań keledi artyńda!» dep ákemiz ben anamyz nemere­le­rin, Muqaǵalıdyń endigi jas oqyr­man­daryn qushaqtap súıip jatyr.

Aqyn súıgen halyq, aqyn súı­gen qazaq – osy aýyl, osy qara sha­ńy­raq qoı!..

Sońǵy jańalyqtar

Petr Iаn úzdikter qataryna endi

Jekpe-jek • Búgin, 16:05

Erteń Qazaqstan quramasy Beıjińge attanady

Qysqy sport • Búgin, 11:15

Uqsas jańalyqtar