Álem • 03 Maýsym, 2021

Túrkııa men Grekııa kelise alar emes

139 ret kórsetildi

Túrkııa men Grekııa arasynda Jerorta teńiziniń shyǵys bóligindegi shekaraǵa qatysty birneshe jylǵa sozylǵan daý byltyr taǵy órshigen bolatyn. Lıvııadaǵy operasııany sátti aıaqtaǵan Ankara daýly aımaqqa keme jiberdi. Grekııa tarapy Túrkııany qaıtarý úshin Mysyr, Fransııa, BAÁ-ge kómek surap júgingen edi.

Jerorta teńizindegi shıelenis artqan saıyn áskerdiń aralasýy da údedi. Grekııa tarapy túrik kemelerin baqylaý úshin fregat jiberdi. Biraq byltyr tamyzda birin-biri baqylap júrgen eki keme soqtyǵysyp, daý órshı túsken bolatyn.

Sáýir aıynda eki jaqtyń syrtqy ister mınıstrleri kezdesti. Degenmen, kezdesýdiń ózi sheshimge kelýdiń ornyna, talasqa toly boldy. Ankarada ótken jıynda mınıstrler birqatar máseleniń basyn ashty. Odan keıin Túrkııa Syrtqy ister mınıstri Afınyǵa saparlap bardy. Muny Grekııa tarapy kishigirim jeńis sanady.

Túrkııa Syrtqy ister mınıstri Mevlıýt Chavýshoǵlyny qarsy alǵan grekııalyq mınıstr Nıkos Dendıas  «Bul kezdesýdiń negizgi maqsaty – ortaq jerdi anyqtap, eger múmkindik bolsa jaǵdaıdy retke keltirý, eń bolmaǵanda uzaq ýaqytqa tynyshtyq ornatý», dedi.

Nátıjesinde eki el ókilderi kelisip, ortaq qarar aldy. Bul jerdegi negizgi maqsat – Kıpr mysalyndaǵydaı teńiz shekarasyna qatysty jaǵdaıdy boldyrmaý. Eki memleket te shıelenisti boldyrmaýǵa nıetti ekenin bildirdi.

Grekııa byltyr bul máselege qatysty Eýroodaqqa shaǵym aıtqan-dy. Jaǵdaıdy nazarǵa alyp, Túrkııaǵa qatysty sanksııa qaras­tyrýdy da usyndy. Ankaramen talqyǵa túsken barlyq másele Eýropa odaǵyna tolyq qatys­ty degen ýáj aıtty. Degenmen, kezdesý sońyn­da Grekııa Syrtqy ister mınıstri «Mevlıýt Chavý­shoǵly dosymmen ekijaqty qarym-qatynas máselelerinde kelisimge kele aldyq. Sonymen birge Túrkııa men Eýroodaq baılanysy da talqylandy», dedi.

Grekııanyń talabyn Eýropa odaǵy oryn­daǵysy kelmedi. Ásirese Germanııa sanksııa salýǵa qaraǵanda, keleshekte shıelenis báseńdep, jaǵdaı túzelgende seriktestikti arttyrýdy kózdep otyrǵanyn jasyrmady.

Grekııa Eýropanyń kómegine júginýine jaýap retinde Eýropa Keńesiniń prezıdenti Sharl Mıshel «Eýropa odaǵy men Túrkııanyń seriktestigi barlyq másele óz sheshimin tapqanda ǵana alǵa jyljıdy. Ásirese Grekııa – Túrkııa máselesine nazar aýdarý kerek», dedi.

Túrkııa bul talappen kelisýge májbúr sııaqty. О́ıtkeni Ankara Eýropa odaǵymen keden kelisimine qol qoıýdy kózdep júr. Buǵan deıin Túrkııa Odaqtan óz azamattary úshin vıza saıasatyn jeńildetýdi suraǵan bolatyn.

Oǵan qosa, Túrkııa – Eýroodaqtyń saýda seriktesi. 2020 jyly eki tarap arasyndaǵy taýar aınalymy 132,4 mlrd eýroǵa jetip, Túrkııa Odaqtyń saýda seriktesteri tiziminde altynshy orynǵa jaıǵasty.

Onyń ústine Túrkııa Eýroodaqqa kirýge múddeli ekenin esten shyǵarmaǵan jón. Degenmen, bul máseleniń sheshimi ázir tabyla qoımasy anyq. О́ıtkeni aradaǵy jaǵdaılarǵa baılanysty bul másele keıinge qaldyryla berýde. Máselen, mamyr aıynyń basynda Eýropa Parlamenti Túrkııadaǵy adam quqyqtary men demokratııa jaǵdaıyna qanaǵattanbaıtynyn bildirip, Túrkııanyń ótinishinen bas tartýdy usyndy. Buǵan Syrtqy ister mınıstrligi Grekııany kinálap, mundaı sheshimde olardyń úlesi bar dep aıyptady.

Al Grekııa túrik mınıstriniń saparyn Eýropa odaǵymen jaǵdaıdyń nashar ekenin moıyndaý jáne ony túzetýge qadam dep qabyldaıdy. Sondyqtan muny kishigirim jeńis retinde qabyldap otyr. Afıny «bul issapar Eýropamen baılanysqa nıet» degen pikir bildirdi.

Alaıda kelissóz jaqsy nátıje bere qoımady. Qaıta eki tarap bir-birine degen senimin joǵalt­qandaı kórindi. Jaqynda Grekııa úkimeti­niń basshysy Konstantınos Mısotakıs Túr­kııa prezıdenti Rejep Taıyp Erdoǵanmen kezde­sýi kerek. Alaıda sarapshylar kún tárti­bin­de shıeleniske núkte qoıý jospary kórinbeıdi degen pikirde.

Sońǵy jańalyqtar

Jetim kórseń, jebeı júr

Aımaqtar • Keshe

Ar aldynda arylý

Rýhanııat • Keshe

Talanttar Otanyn tastap ketkende...

Rýhanııat • Keshe

Kedeı elderge kómek

Ekonomıka • Keshe

Ǵasyr ájimi

О́ner • Keshe

Ǵazymbektiń ǵazız beınesi

Aımaqtar • Keshe

Almatyǵa jaryq qaıta berildi

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar