Saıasat • 12 Shilde, 2021

Áskerı yntymaqtastyq – áskerı áleýet negizi

184 ret kórsetildi

Qorǵanys mınıstriniń orynbasary general-leıtenant Tımýr Dándibaev Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte jaýyngerlik daıyndyqtyń jaı-kúıi, áskerı-tehnıkalyq yntymaqtastyq, áskerı bilim men bitimgershilik qyzmet týraly baıandady.

Tımýr Dándibaev Qazaqstan Qarýly Kúshterinde jaýyngerlik daıyndyqqa erekshe nazar aýdarylatynyn, ol – úzdiksiz prosess ekenin atap ótti. Bul mamandyq boıynsha daıarlaýdan bastalyp, áskerı qyzmetshilerdiń óz daǵ­dy­laryn tek el aýmaǵynda ótetin aýqym­­dy oqý-jattyǵýlarda ǵana emes, sondaı-aq taıaý jáne alys shet mem­leketter qarýly kúsh­teri ókil­derimen birlesken is-sha­ralarda da shyńdaýymen aıaqtalady. 

– Ekijaqty formatta jaqyn jáne alys shetel qarýly kúsh­teriniń – Reseı, Qyrǵyzstan, О́z­bekstan, Tájikstan, Qytaı, Túr­kııa, Italııa, Úndistan, Pákis­tan jáne basqa memleketter ókil­derimen birlesken is-shara­lar ótkiziledi. Kópjaqty formatta UQShU («Jaýyngerlik ba­ýyr­lastyq»), ShYU («Beıbit mıssııa»), TMD («Jaýyngerlik dos­tas­tyq»), BUU («Dala qyrany») bir­lesken oqý-jattyǵýlary ótki­zilýde,– dedi vıse-mınıstr.

Áskerı-tehnıkalyq ynty­maqtastyqqa keler bolsaq, Qa­zaqstan Qarýly Kúshteri bul jumysty Ujymdyq qaýipsizdik tý­raly shart uıymynyń sheń­berinde júzege asyryp keledi. Odan bólek, álemniń 40-tan as­tam elimen ekijaqty kelisim iske asyrylýda. Shartqa sáıkes, Reseı Federasııasynan Sý-30SM joıǵyshtary, Mı-171Sh jáne Mı-35 áskerı-kólik jáne ja­ýyngerlik tikushaqtary satyp alynǵan. Al S-300 zenıttik-zymyran keshenderi óteýsiz negizde alyndy. Sondaı-aq Ispanııada shyǵarylǵan S-295  áskerı-kólik ushaqtary alyndy. Qazaqstan-Fransııa jobasy sheńberinde Qazaqstan Qarýly Kúshterine ES-145 tikushaqtary jetkizilgen. Avıasııalyq tehnıkany kúrdeli jóndeý Belarýstegi avıasııalyq jóndeý zaýytynda júrgiziledi.

Sonymen qatar Qarýly Kúsh­­ter qyzmetindegi mańyzdy baǵyt­tardyń biri –  bitimgershilik.  Tımýr Dándibaev bitimgershilik ope­rasııalarǵa qatysý tájirıbe almasýǵa, ony taldaýǵa jáne daıyndyq barysynda qoldanysqa engizýge, áskerı qaýipsizdikke tónetin qaterlerdiń aldyn alýda ásker áleýetin arttyrýǵa múm­kindik beretinin alǵa tartty.

– Áskerı baıqaýshylar men shtab ofıserleri 2014 jyldan bastap BUU mıssııasyna qatysyp keledi, 2018 jyldan bas­tap qazaqstandyq bitimgershilik kontıngent BUU-nyń Lıvandaǵy mıssııasyna jiberildi. 2020 jyly Lıvannyń Beırýt portyndaǵy jarylys kezinde zardap shekkenderge kómek kórsetý úshin áskerı-medısınalyq mamandar toby jiberildi, – dep atap ótti ol.  Qorǵanys mınıstriniń orynbasary áskerı dárigerler ekiaptalyq issapar barysynda Beırýt, Saıda, Boýar, Al-Masgara qalalarynda 70-ten astam operasııa jáne 1000-ǵa jýyq medısınalyq manıpýlıasııa jasaǵanyn jetkizdi. Bitimgerlerdi oqytý Bitimgershilik daıarlyq ortalyǵynda, N.Tilen­dıev kentindegi oqý-jattyǵý ortalyǵynda, Áskerı medısına ortalyǵynda jáne Mına­syz­dandyrý ortalyǵynda júr­giziledi.

Joǵary bilim berý baǵdar­lamasy boıynsha daıar­lyq barlyq ásker túrleri men Qarý­ly Kúshterdiń negizgi maman­dyq­taryn qamtıtyn úsh áskerı ınstıtýtta júzege asyrylady. Sońǵy jyldary olarǵa erekshe suranysqa ıe jańa ma­mandyqtar engizildi. Sondaı-aq professorlyq-oqytýshylyq qu-

­­­ramnyń biliktiligi arttyrlyp, ǵylymı áleýeti damytylý ús­tinde. Qorǵanys zertteýleri keńesi, aldyńǵy qatarly ǵyly­mı-eksperımenttik bazasy bar áskerı-ǵylymı ortalyq qu­ryldy. Ǵylymı zerthanalarda otandyq áskerı robototehnıkany, ushqyshsyz ushý apparattaryn jasaý, áskerı-ǵaryshtyq jáne aqparattyq tehnologııalardy damytý máseleleri zertteledi.

– Búgingi tańda sheteldik áskerı oqý oryndarynda áskerı kadrlardy daıarlaý Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń qajettiligine sáıkes júzege asyrylady. Bizdiń áskerı qyzmetshiler Reseı, Belarýs, Armenııa, Túrkııa, AQSh, Úndistan, Pákistan, Koreıa, Qytaı, Ulybrıtanııa, Italııa, Fransııa jáne GFR joǵary oqý oryndarynda bilim alýda. Búginde Qorǵanys mınıstrliginiń qaramaǵynda 9 áskerı oqý orny bar. Ulttyq qorǵanys ýnıversıtetinde 10 fakýltet, sondaı-aq 27 oqý kafedrasy jumys isteıdi, onda kúndizgi jáne qashyqtyqtan oqytý formatynda 500-den astam áskerı magıstranttar men doktoranttar oqıdy. Onyń ishinde Qyrǵyzstan, Tájikstan jáne Armenııa sııaqty UQShU elderiniń 24 áskerı qyzmetshisi bar. Jyl saıyn qaıta daıarlaý jáne biliktilikti arttyrý júıesi arqyly elimizdiń Qarýly Kúshteriniń, basqa da áskerler men áskerı qurylymdardyń, sondaı-aq memlekettik organdardyń 3 500-den astam áskerı qyzmetshisi daıyndyqtan ótedi», dedi spıker.

Qorǵanys mınıstrliginiń jo­ǵary oqý oryndaryna qa­byl­daý bı­yl 27 shildeden 11 ta­myzǵa deıin júrgiziletinin aıta ketken jón.

BAQ ókilderiniń Aýǵan­stan­daǵy jaǵdaıdyń qalaı ór­bıtini týraly suraǵyna Tımýr Dándibaev qandaı da bir boljam jasaý qıyn dep jaýap berdi.

– Bul – qazirgi óte ózekti másele. Aýǵanstandaǵy qazirgi áskerı-saıası ahýal asa kúrdeli ekenin atap aıtqym keledi. Dál qazir qandaı da bir boljam jasaý qıyn. Qazaqstan Res­pýblıkasynyń Qorǵanys mınıstrligi Aýǵanstandaǵy ahýal jaıly aqparatty únemi baqylaýda ustap otyr. Onyń ishinde áriptes shet memleketterdiń qorǵanys vedomstvolarymen jáne óńirlik uıymdarmen ózara is-qımyldy da pysyqtaý ústinde. Sondyqtan bul máselege qatysty naqty eshnárse aıta almaımyz, jaǵdaıdy qadaǵalap, tıisti sharalar qabyldap otyrmyz,– dep jaýap berdi Qorǵanys mınıstriniń orynbasary.

 

Sońǵy jańalyqtar

Suıytylǵan gaz baǵasy óspeıdi

Qoǵam • Búgin, 18:21

Aldaǵy kúnderi aýa raıy qandaı bolady

Aýa raıy • Búgin, 18:00

Dollar arzandady

Qarjy • Búgin, 16:22

Shymkentte de LRT salynýy múmkin

Aımaqtar • Búgin, 12:50

Uqsas jańalyqtar