21 Qańtar, 2014

Qasym-Jomart TOQAEV: Máńgilik El – Qazaqstannyń ulttyq ıdeıasy jáne memlekettik ıdeologııasy

483 ret kórsetildi

Parlament Senatynyń Tóraǵasy Q.K.TOQAEV  Elbasy Joldaýy týraly oı tolǵaıdy

 

DAA 6755 1

 

 

Parlament Senatynyń Tóraǵasy Q.K.TOQAEV  Elbasy Joldaýy týraly oı tolǵaıdy

DAA 6755 1

– Qurmetti Qasym-Jomart Kemeluly! Biz sizben senbide, Elbasynyń dástúrli Joldaýy  jarııa etilgen kúnniń erteńinde áńgimeleskeli otyrmyz. Jedel suhbat berýge ýaqyt tapqanyńyz úshin alǵys aıtamyn. Siz uzaq jyldar boıy Syrtqy ister mınıstri bolyp jumys istedińiz, Úkimetti, Parlamenttiń joǵar­ǵy palatasy – Senatty basqar­dyńyz, osy zamannyń kórnekti qaıratkerlerimen kezdestińiz, sóılestińiz, al keıingi jyldarda Birikken Ulttar Uıymy Bas hat­shysynyń orynbasary retinde, bylaısha aıtqanda, Qazaqstanǵa syrt kózben de qaraı aldyńyz. Bizdiń elimiz búgingi álemde qalaı boı kórsetedi eken?
– Iá, Qazaqstanda jumys istegen kezimde de, sheteldegi  qyz­metimde de meniń iri memlekettik qaıratkerlermen kezdesýge, sóı­lesýge jáne kelissózder júrgizýge múmkindigim boldy. Birikken Ulttar Uıymyndaǵy joǵary laýazymda men, árıne, týǵan elimdegi oqıǵalardy yqylaspen qadaǵalap otyrdym, Otanymnyń Prezıdent Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń bedeldi basshylyǵymen qol jetkizgen tabystaryna qýandym. Ja­sy­ratyny joq, osynaý kúrde­li de kereǵar álemde yqpaldy mem­leketke aınalǵan Qazaqstannyń azamaty ekendigim úshin maqtanysh sezimine talaı bólendim.
Shetelde Qazaqstan qysqa ǵana tarıhı kezeń aıasynda memleket qurý men ekonomıkada  qaıran qalarlyqtaı tabystarǵa jetken el retinde qaralady. BUU-da Qazaq­stanǵa «jedel damyp kele jatqan memleket» degen erekshe mártebe berilgen. Kóptegen memleketter «joly bolmaǵan memleketter» degen tańbany arqalap júrgen kezde munyń ózi eń aldymen álemdik qoǵamdastyq jahandyq aýqymdaǵy saıasatker dep tanyǵan Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń talassyz tabysy. Qýatty, turaqty jáne serpindi Qazaqstan qazirdiń ózin­de jahandyq jáne óńirlik qaýip­sizdiktiń eleýli faktory bolyp otyr.  
Qazaqstannyń damýy álemdik ońdy úrdisterdiń aıasyna tolyqtaı saı keledi. Bizdiń elimizge osy zamannyń barlyq kókeıkesti máseleleri boıynsha senimdi áriptes dep  qaraıdy. Qazaqstan álemdik qoǵamdastyqtyń ajy­ra­ǵysyz bóligine aınaldy. Mem­leketimizdi ıadrolyq qarý­syzdanýǵa, halyqaralyq qaýip­sizdikti, ıntegrasııa men kópqyrly ekonomıkalyq yntymaqtastyqty  nyǵaıtýǵa qosqan úlesi úshin qurmet tutady.

– Prezıdenttiń qyzmeti álem­dik qoǵamdastyq tarapynan qalaı baǵa­la­nady? Sizdiń Na­zarbaev fenomeni álem­niń eki bó­li­giniń – Eýropa men Azııa­nyń, eki órkenıettiń – Batys já­ne Shyǵys órkenıetteriniń, eki saıası júıeniń – totalıta­rızm men demo­kratııanyń túıis­ken tusynda shyqqan degen sózińiz keńinen belgili. Siz jańa ózińiz aıtqan tabystarǵa qol jet­kizýimizdegi Elbasynyń róli týraly ne aıtar edińiz?
– Búkil álem bizdiń Prezı­den­ti­mizdi talantty da jigerli basshy, asa kórnekti reformator, jasampaz tulǵa jáne strateg retinde biledi, solaı dep qurmetteıdi. Eli­­mizdiń joly bolǵan dep kámil se­nim­men aıta alamyz, óıtkeni, ta­rıh­tyń talmaý tusynda ony dál Nur­sul­tan Ábishuly Nazarbaevtyń ózi bas­qardy.
BUU Bas hatshysynyń oryn­ba­sary bola júrip, men kóptegen mem­leketterdiń basshylarymen kezdestim, olardyń qyzmetin baqy­laı kelip, strategııalyq oılaý júıe­si, tájirıbesi men bedeli tur­ǵy­synan búgingi álemde bizdiń Pre­zıdentimizdeı lıder tulǵa joq degen qorytyndyǵa keldim. Bu­rynǵy keńestik respýblıkany tabysty memleketke, pikirimen barlyq beldi elder sanasatyn óńirlik derjavaǵa aınaldyrǵan dál sol tulǵa.
Prezıdent Nursultan Nazar­baev jahandyq antııadrolyq qoz­ǵalystyń kóshbasshysy retinde qazirdiń ózinde álem tarıhyna endi. Mundaı qurmetti mártebege memleketterdiń birde bir basshysy ıe bolǵan emes.
Elbasynyń tarıhı eńbegi toqyraýǵa túsken saıası júıeniń tar kúpisi men tozyǵy jetken eko­nomıkanyń shapanynan shyq­qan bizdiń ulty­myzdyń bitim-bolmysyn ózgerte alǵanynan kórinedi. Nur­sultan Ábishulynyń jetek­shiligimen Qazaqstan serpindi damyǵan, ashyq ári básekege qabi­letti ekonomıkasy bar el retin­de tanyldy. Bizdiń eli­miz parla­mentarızm men azamattyq qoǵamdy damytýda alǵa qaraı qýat­­ty serpilis jasady, munyń ózi Qazaqstandaǵy demokra­tııa­lyq úderisterge endi beti qaıt­paı­tyndaı sıpat berdi.

DAA 6752 1

– Ártúrli elderde mem­le­ket­ter basshylarynyń halyqqa sóz arnaýy­nyń ártúrli pishinderi bar ekenin bi­lemiz. Qazaqstan Pre­zıdentiniń Jol­daý­lary nesi­men erekshelenedi? Olar eli­miz­diń damýynda qandaı ról at­qar­dy jáne qandaı ról atqara­tyn bolady?
– Kóptegen elderde olardyń bas­shy­larynyń joldaýlary parlamentterge baǵyshtalady da negizinen ishki saıası jaǵ­daı men ekonomıkalyq ahýaldy, son­daı-aq syrtqy saıasattyń negiz­gi baǵyttaryn belgileıdi. Ádet­te jyl saıynǵy resmı sóz ar­naý Memleket basshysynyń bel­gi­lengen konstıtýsııalyq mindeti bolyp tabylady.
Qazaqstanda Prezıdent Nur­sultan Nazarbaev óz sózin Par­lamentke ǵana emes, búkil ha­lyq­­qa da arnaıdy. Son­dyqtan da osynaý, shyn mánindegi tarıhı Joldaýyn jarııa etetin oryn re­­tinde Prezıdent Táýelsizdik sa­raıyn tańdady. Joldaý – Mem­leket basshysy men búkil qoǵam­nyń arasyndaǵy óza­ra baıla­nys­tyń tıimdi pishini. 1995 jyly Konstıtýsııa qabyldanǵaly beri Prezıdent Joldaýlary eli­miz ómi­riniń mańyzdy saıası oqı­ǵa­laryna aınalyp keledi. Jol­daý­daǵy Úkimetke jáne bılik­tiń zań shyǵarýshy tarmaǵyna be­­ril­­gen tapsyrmalardyń negi­zin­de eli­miz­diń ornyqty damýyna ba­ǵyttalǵan naqty sharalar qabyldanady.
Elbasymyzdyń Joldaýlary – Qa­zaq­stannyń áleýmettik-eko­no­mıkalyq damýynyń barlyq qyrlaryna tereń taldaý jasaıtyn asa mańyzdy qujat. Sondyqtan da olar elimizdi ornyqty damýdyń jahandyq sara jolyna shyǵarýǵa sheshýshi serpin qosty.
– Endi Prezıdenttiń bıylǵy Jol­daýyna qatysty suraqtarǵa kóshsem deımin. Bul qujattyń qan­daı basty sıpattaryn al­dymen ataýǵa bolar edi? Mu­nyń aldyndaǵylardan osy Jol­daýdyń aıyrmashylyǵy nede?
– Biz bárimiz shyn mánindegi tarı­­hı oqıǵanyń kýágeri bolyp otyr­­myz, óıtkeni Memleket bas­shysynyń bul Joldaýynyń jóni bólekshe. Onda 2050 jylǵa deıingi uzaqmerzimdi Strategııany júzege asyrýdyń naqty baǵdarlamasy belgilengen.
Elbasy Máńgilik Eldi – otan­dyq ta­rıhtyń atymen jańa tujy­­rym­damasyn baıan etti jáne negiz­­dep berdi. Is júzinde bul – Qa­­zaq­­stannyń ulttyq ıdeıa­sy jáne memlekettik ıdeo­lo­gııasy. Máń­gilik El uly Pre­zı­dent Nursultan Ábish­­uly Na­zar­­baev bastaǵan bar­lyq qazaq­stan­dyqtardyń biregeı tarıhı mıssııasy bolyp tabylady.
Máńgilik El ıdeıasy hal­qy­myzdyń ǵa­syrlar boıǵy ańsaǵan armanyna ǵana emes, Qazaqstannyń táýelsiz jyldaryndaǵy damýynyń naqty nátı­jelerine arqa súıeıdi.
Bıylǵy Joldaý, sóz joq, ótken jyl­dardaǵy osyndaı qujattardan sapalyq turǵydan jańa mindetterdiń aýqymymen erekshelenedi. Qaıtalap aıtaıyn, Qa­zaqstan qazir burynǵy Qazaqstan emes, búginde ol ishki jalpy óniminiń aýqymy búkil Ortalyq Azııa elderin qosa eseptegennen de asyp túsetin qýatty memleket. Sonymen birge, munyń bári úlken joldyń basy ǵana dep aıtýǵa bizde tolyq negiz bar. Elbasy Joldaýy memleketimizdiń jarqyn bolashaǵyna degen úmit pen senimdi boıǵa uıalatady. Pre­zı­denttiń álemdegi eń damyǵan 30 eldiń qataryna qosylý Strategııasy – mem­lekettiń ulttyq múddelerine mem­lekettik turǵydan qaraýdyń, el aza­mattaryna, ásirese Joldaýda belgilengen maqsattar men min­det­terdi júzege asy­ratyn jastarǵa degen shyn mánindegi ákelik qamqorlyqtyń aıshyqty aıǵaǵy.
Elbasymyz ǵylymı qamtymdy eko­nomıka jasaýdyń, qýat tıim­diligi men eńbek ónimdiligin art­tyrýdyń, sha­ǵyn jáne orta bıznesti damytýdyń, qyz­met kórsetýdi jaqsartýdyń, agro­ónerkásiptik keshendi jańǵyrtýdyń aı­ryqsha mańyzdylyǵyn atap aıtty. Qýat­ty ekonomıkalyq irgetasqa arqa súıeı otyryp, syrtqy bolsa da, ishki bolsa da qandaı saıasatty da áleý­­mettik máselelerdi sheshýge baǵyt ustap tıimdi júrgizýge múm­kindik bar.
Tutastaı alǵanda, Prezıdent Jol­daýy – bizdiń bárimiz talaı ret júginetin já­ne boıynan osy zamannyń barlyq qater-synaq­ta­ryna nanymdy jaýaptar taba alatyn qujat.
Tarıhı tulǵalar «ótpeli» saıa­sı fı­gýralardan strategııalyq kózqarasymen, oıynyń aýqym­dy­lyǵymen aıryqsha bo­lyp turady. Joldaýdy oqı otyryp, El­ba­sy­nyń alysqa qaraıtynyna jáne kóz jetpesti kóretinine taǵy da sene túsesiz.
– Prezıdent Qazaqstan álem­de adamdar úshin qaýipsiz jáne turýǵa jaıly eldiń birine aı­nalýǵa tıis dep talap qoıdy jáne ony júzege asyrýdyń jol­daryn kórsetip berdi. Siz bul ju­mys­tyń uzaqmerzimdi ba­­sym­dyq­tary jáne bıliktiń zań shy­ǵarýshy tarmaǵynyń osy úderis­tegi róli týraly ne aıta alasyz?
–  Qaýipsizdik pen jaılylyq tý­ra­ly aıt­qanda Prezıdent damyǵan eldiń beı­bitshilik pen turaqtylyq, ádil sot jáne tıimdi quqyq tártibi degen mańyzdy sıpattaryn bóle aıtty. Tarıh osynaý qasterli qaǵı­dattardy umyt qaldyrý qul­dy­raýǵa, toryǵýǵa, keıde tipti saldary uzaqqa sozylatyn qasiret­terge ákelip soqtyratynyn kór­setedi. Sondyqtan da Joldaý bolashaqqa baǵyshtalǵan, onyń mán-mańyzyn adamdardyń bir býynynyń ómirimen ólsheý múmkin emes, bul – shyn máninde tarıhı mańyzdy qujat.
2050 Strategııasynyń maqsat­taryna qol jetkizý damyǵan demo­kratııalyq qoǵamda ómir súrgisi keletin árbir azamattyń osy iske óziniń tikeleı qatysýy men belsendi ustanymyn talap etedi. Bizdiń árqaısymyzdyń «Al men óz memleketim úshin ne isteı alamyn?» dep ózine ózi suraq qoıatyn tusy dál osy.
Mysaly, qoǵamdyq ómirdiń barlyq salalarynda qyzmet kórsetýdiń tıis­ti deńgeıine qol jet­kizý nemese múge­dekterge ke­der­­gisiz aımaq jasaý úshin, qansha jerden yqpaldy bolsa da, tek memlekettik apparattyń kúshine senip otyra berýge bolmaıdy, bul mindetti sheshýge búkil qo­ǵam bolyp jumylýǵa tıispiz, óıt­keni munyń bári jalpyulttyq sıpat­taǵy ister. Joldaýdyń bas­qa tujyrymdary týraly da so­laı aıta alamyz. Bul qujattyń mańyz­dylyǵy da osynda. О́ıtkeni, Elba­symyz yrysty-berekeli, tabys­ty Qazaqstandy qurý isine el bolyp jumyla kirisý úshin óz sózin bú­kil ultqa, barlyq azamattarǵa ar­nap otyr ǵoı. Sondyqtan da biz Máńgilik Eldi halqymyzdyń birik­tirýshi ıdeologııasy dep bilemiz.
Al endi zań shyǵarýshylyq qyz­metke keler bolsaq, siz bile­siz ǵoı, Prezıdent Úkimetke Jol­daý tujyrymdaryn júzege asyrý­dy qamtamasyz etý úshin zań jo­­b­a­­larynyń destesin Parla­mentke engizý jóninde birqatar naqty tap­syr­malar berdi. Taıaý ýa­qytta depýtattar Prezıdent Jol­daýyn túsindirý úshin jurt­shy­lyqpen, áleýmettik sala qyz­­metkerlerimen, eńbek ujym­darymen, bıznes ókilderimen kez­desý maqsatymen óńirlerge attanady. Munyń ózi Memleket bas­shysynyń bastamalaryn zańna­malyq turǵydan qamtamasyz ete­tin egjeı-tegjeıli jumystyń al­dynda eńbek adamdarynan jáne oqýshy jastardan naqty aqparat alýdyń mańyzdy keri baılanys arnasy.
– «Álemniń damyǵan 30 eliniń qataryna umtylys kezinde bizge adal básekelestik, ádilettilik, zańnyń ústemdigi jáne joǵary quqyqtyq mádenıet ahýaly qajet», dep aıtylǵan Joldaýda. Bul turǵydan qaraǵanda, bizde jaq­sy zańdar qabyldanýyn qabyl­danady, biraq olardyń oryn­­dalýy nashar dep aıtatyn adamdar az emes. Siz mundaı pikir­men kelisesiz be? Siz­diń oıyńyzsha, qoǵamda quqyqtyq máde­­nıetti jaqsartý úshin ne isteý kerek?
– Quqyqtyq mádenıetimiz tómen de­gen pikirmen belgili bir dáre­jede keli­sýge de bolady, bi­raq bul iste ilgeri­leý bar ekenin de aıtqan jón, halyq­aralyq uıym­dardyń esepteri osyny kórsetip otyr. Qadaǵalaýshy organdar zań­dylyqtyń saqtalýyna yqtııatty zer salýy kerek, al biz, depýtattar, zańdy saqtamaýdyń mysaldaryna qatty nazar aýdarýǵa tıispiz.
Táýelsizdik jyldarynda Qa­zaq­­stan zańnyń ústemdigi kúshe­ıe túsken quqyqtyq qoǵamǵa aı­na­la aldy. Bizdiń elimizdegi demo­kratııa endi beri qaıtpastaı, keri ketpesteı sıpatqa aýysty. Bı­liktiń zań shyǵarýshy tarmaǵyna kelsek, parlamentarızm mem­le­kettik júıede ózine saı orynǵa ıe boldy. Men bul sózdi sizge ózderin demokratııalyq dep ataı­tyn birqatar elderdiń ómirine qarap aıtyp otyrmyn, olardyń parlamentteriniń ókilettikteri bizdiń elimizdiń zań shyǵarýshy or­ganynyń ókilettikterimen sa­lys­tyrǵanda áldeqaıda az.
Bizdiń azamattarymyz ózderiniń quqylaryn bilip qana qoımaı, olardy zań júzinde qorǵaı alýǵa da tıis. Munyń ózi demokratııalyq qoǵamnyń negizgi qaǵıdaty. Qu­qyq­tyq ádilettiligi joq elder keri ketpeı qoımaıdy.
Quqyqtyq mádenıetpen qo­sa, bizge óz boıymyzda eńbek má­de­nıe­tin de tár­bıeleý mańyzdy. 2050 Stra­te­gııa­sy­nyń maqsattaryna je­tý úshin memle­keti­mizdiń barlyq zııat­kerlik kúsh-qýatyn ju­myl­dyrý kerek, kóp jumys isteýimiz kerek.
 Bul turǵydan alǵanda Ońtús­tik Koreıa­nyń úlgisi úırenerlikteı. Tabıǵı qazba baılyqtary joq osy el, Soltústikpen qaqtyǵysa júrip, Japonııamen, Qytaı­men qatty básekelese júrip, eńbek qo­ǵamyn qurdy da az ýaqyttyń aıasynda ındýstrııalyq derjavaǵa aınaldy. Koreıler kóp jumys isteıtin boldy, óıtkeni olar ne úshin eńbek etetinin bildi, túpki maqsatyn kóre aldy.
Elbasy Joldaýy búkil ulttyń al­dyna naqty maqsattar men mindetter qoıady. Endi Máńgilik El bolý úshin kóp jumys isteý kerek.
– Nursultan Ábishuly jalpy­álem­dik damýǵa barabar turý qa­ǵıdatyn us­taný qajettigin qa­dap aıtty. Siz ber­tinge deıin álem­niń eń bedeldi uıymy – BUU bas­shylarynyń biri boldyńyz. Siz jalpyálemdik damýdyń bas­ty úrdisterin qalaı dep aıqyn­dar edińiz?
– Osy zamanǵy álemdik úrdister óte qarama-qaıshylyqty bolyp kele­di. Bir jaǵynan, álem naǵyz ınnova­sııa­lyq zerttemelerdi arqaý ete oty­ryp, tehnologııany buryn-sońdy kezdes­tirip kórmegendeı jańartýdyń, aq­pa­rat­­tyq-kom­mýnıkasııalyq sektordy qýat­­ty damytýdyń jolymen júrýde. Álem adamzattyń bolmys-bitimin túbi­ri­n­en ózgertetin jańalyqtardyń tabal­dyryǵynda tur.
Ornyqty damý, ekonomıka men ekologııanyń úılesimi tujy­rym­damasy búgingi ómirdiń ımpera­tıvine aınaldy, BUU-nyń Myń­jyldyq sammıtinde sonaý 2000 jyldyń ózinde aıtylǵan or­nyqtylyq qaǵıdattaryn engiz­beıinshe endigi jerde jekelegen elderdiń de, tutastaı adamzattyń da keleshegi kemel bolmaıtynyn paıymdaý kúsheıe túsýde.
Ekinshi jaǵynan qarasańyz, baılar men kedeılerdiń arasy barǵan saıyn ashylyp ketýin, qatty ashtyqty, mıllıondaǵan adam­dar úshin aýyz sýdyń jetispeýin, eń ká­dýilgi jaǵdaılardyń jasalmaýyn, gen­derlik jáne etnostyq belgiler boıynsha kem­sitýshilikti, máselesi ýshyqqan elder­den bosqyndardyń tasqynyn, zańsyz mıgra­sııany, esirtki bıznesin, aýrý-syrqaýdy jáne adamdardy saýdaǵa salýdy kóresiz. Kóptegen damy­ǵan elder jappaı jumyssyzdyqtyń shyr­maýynda qaldy, olardyń keıbi­rinde jumyssyzdyq, Ispanııadaǵy sııaqty, 30 paıyzǵa jetti.
Jahandyq saıasat pen ekono­mıkada turaqsyzdyq pen boljam­syzdyq beleń alyp barady. Sondyqtan Elbasymyz óz Jol­daýynda HHI ǵasyrda «jeńil-jelpi júrip ótý» degen bolmaıtynyn óte ádil eskertip otyr. Sonymen qatar, Nursultan Ábishuly tereń taldaýdyń negizinde taıaýdaǵy 15-17 jyl Qazaqstan úshin «múmkindikter kózi» bola alady degen boljamyn jasady. Bul aradaǵy eń basty másele – jaıly konıýnktýranyń múmkindigin qoldan shyǵaryp almaý, tabandy da maqsatty jumys isteý.
– 2050 Strategııasynyń bas­ty maq­satyna – Qazaqstannyń álemdegi eń da­myǵan 30 eliniń qata­ryna qosylýyna qol jet­kizemiz degen bizdiń senimimiz qan­daı kúshke arqa súıeıdi?
– Osy zamanǵy Qazaqstannyń úlken artyqshylyǵy – eren El­basymyz. Ult basynda Nursultan Ábishuly Nazarbaev sııaqty asa kórnekti saıasatker turmasa, biz ómirdiń barlyq salasynda búgin­gideı tabystarǵa jete alar ma edik? Árıne, jete almas edik. Oǵan qosa, túpki tabysqa degen senimdilik Qazaqstannyń adamı áleýetine negizdeledi. Bizdiń azamattarymyz – bar kúsh-jigerin uly el turǵyzý úshin jumsaýǵa daıyn, zııa­t­kerlik turǵydan óreli jáne oı-sana­synda otanshyldyq ornyqqan adamdar qo­ǵamdastyǵy. Qazaqstandyqtar barynsha damyǵan elderdiń al­dyń­ǵy qataryna qosylatyn yrysty-berekeli elde ómir súrýge ábden laıyqty.
– Áńgimeńiz úshin rahmet.

Suhbattasqan
Saýytbek ABDRAHMANOV.

Sońǵy jańalyqtar

Qanat Islam reıtıngte tómendedi

Kásipqoı boks • Búgin, 10:30

«Sary» aımaqta jalǵyz-aq óńir qaldy

Koronavırýs • Búgin, 09:56

Jańa bapkerlerge úmit artamyz

Kúres • Búgin, 09:47

1142 adam koronavırýstan saýyqty

Koronavırýs • Búgin, 09:05

Jánibek tórtinshi orynda

Boks • Búgin, 08:59

Qańtarda adasqan qarshyǵa

Qazaqstan • Búgin, 08:57

Tuńǵysh ret qatysady

Qysqy sport • Búgin, 08:55

Shyrshalar «shyryldamaıdy»

Aımaqtar • Búgin, 08:52

Býblık ekinshi kezeńge ótti

Tennıs • Búgin, 08:50

Áleýmettiń ákimderden kúteri kóp

Qoǵam • Búgin, 08:45

Chempıondy kútip aldy

Sport • Búgin, 08:42

Jetisý: jaǵdaı turaqtaldy ma?

Aımaqtar • Búgin, 08:39

Úsh jylda 26 myń jumys ornyn qurmaq

Qoǵam • Búgin, 08:37

Aqtóbe:«Qańtar sabaqtary»

Aımaqtar • Búgin, 08:35

Kásipker syılaǵan kólik

Aımaqtar • Búgin, 08:32

«Qyzyl aımaqqa» qaıta endi

Koronavırýs • Búgin, 08:30

Shekteý sharalary kúsheıdi

Aımaqtar • Búgin, 08:23

Soltústik óńiri «sary» deńgeıde

Aımaqtar • Búgin, 08:21

Bjzq 500 myń adamdy jarylqady

Qoǵam • Búgin, 08:15

Jumyssyz jastarǵa qoldaý

Qoǵam • Búgin, 08:13

Kedeılikti tómendetý mańyzdy

Qarjy • Búgin, 08:10

Qoǵamdyq kelisimniń jańa formaty

Qazaqstan • Búgin, 08:06

Uqsas jańalyqtar