Qazaqstan • 19 Qazan, 2021

Ornyqty damý kórinisi

53 ret kórsetildi

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Q.Toqaev «Halyq birligi jáne júıeli reformalar – el órkendeýiniń berik negizi» dep atalatyn Joldaýynda elimizdiń qoǵamdyq-saıası damýynyń turaqtylyǵyn qasterlep qorǵaýdy jáne onyń áleýmettik-ekonomıkalyq, ǵylymı, mádenı órkendeýiniń basym baǵyttaryn naqty sheshimdermen aıqyndap usynady.

Árbir jeke ult úshin teńdessiz ba­qyt onyń álem moıyndaǵan táýelsiz ult­tyq memlekettiliginiń jarııalanýy jáne onyń qalypty ómir súrý quqy­ǵynyń saqtalýy. Bul aksıoma adamzat qoǵamynyń tarıhı damýy dáleldegen shyndyq.

Táýelsiz el bolý armany júzege asyp, derbes damý jolyndaǵy memle­ket qurýdyń otyz jyldyǵyn eńser­gen elimizdiń egemendigi jaıynda Pre­zıdent: «...Táýelsizdik – bizdiń eń qas­terli qundylyǵymyz. Qazaqstan Tuńǵysh Prezıdentimiz – Elbasynyń dara saıasatynyń arqasynda tabysty el retinde búkil álemge tanymal boldy. Eń basty jetistigimiz – birtutas el bolyp, jańa memleket qurdyq. Ir­ge­mizdi bekitip, eńsemizdi tiktedik. Ha­lyq­aralyq qaýymdastyqtyń beldi múshesine aınaldyq. Turaqty qoǵam qalyp­tastyryp, ornyqty damý jolyna tústik. Memlekettiligimizdi nyǵaıtý úshin bir el bolyp eńbek etip jatyrmyz. Egemendik degenimiz – jalań uran men jalyndy sóz emes. Biz úshin eń mańyzdysy – ár azamattyń Táýelsizdik ıgiligin sezine alýy. Onyń basty kóri­nisi – eldegi beıbit ómir, qoǵamdaǵy tu­raq­tylyq pen tynyshtyq», dedi.

Beıbit ómir ǵana adamzat urpaǵyn jasampazdyqqa qulshyndyrady, onyń jaratylysyndaǵy eńbekpen keletin rýhanılyqty shabyttandyrady, ol óz kezeginde árbir qoǵamnyń damýy men órkendeýine kepildik beredi. Munyń bári qazirgi zamandaǵy adamzatqa or­taq problemalar – jer sharynyń túk­pir-túk­pirinde bolyp jatqan saıası-áske­rı qaq­tyǵystarmen qosa, pandemııa jaǵ­daıynda, azamattardyń óz Otany men mem­leketine degen senimdiligin arttyryp, kóziniń qarashyǵyndaı saqtaýǵa, baǵalaýǵa múddeli bolatynyn kórsetip otyr.

Ǵylymı tanymnyń aqparattyq tehnolo­gııany damytqan zor múmkindigi «jabyq shymyldyqtar» tasasynda ómir súretin memleketter men qoǵamdar­dyń kelmeske ketken dáýirin kóz aldy­myz­ǵa ákelýde. Osynaý aqparattyq jahan­daný úr­disiniń ǵajaıyp áleýeti endigi mem­­lekettik damýdyń barlyq saladaǵy kú­re­­tamyryna aınalatynyn Memleket basshy­sy jan-jaqty ashyp kór­setedi: «... Qazir­gi zamanda báse­ke­ge qa­bi­lettiliktiń bas­ty fak­tory­nyń biri – barynsha sıfr­lan­dyrý. Qazaq­stan úshin zamanaýı sıfr­ly teh­no­lo­gııa­lar transferti, Indýst­rııa 4.0 element­terin engizý aı­ryq­sha mańyz­dy. Biz shetel­degi stra­te­gııa­­lyq seriktes­teri­miz­­ben bel­sendi ju­­mys is­teýge tıis­piz. Sony­men bir­­ge, otan­dyq IT-sektor­dy da­myt­yp, kú­­sheı­­­te túsý de mańyzdy. Eli­mizge jas, bi­lim­di ári yn­taly maman­dar kerek. Sıfr­­­­landyrý jó­nindegi ulttyq joba­nyń aıa­­synda ke­minde 100 myń joǵary bilik­­ti IT-maman daıarlaý qajet» dep, osy sa­laǵa barynsha kóńil bólýdi tapsyrdy.

Elimizdegi elektrondy qujat aı­naly­­my, elektrondy úkimet qurý óz­geris­­teriniń sıfrly Qazaqstan damýy­­men jalǵasýy óz nátıjelerin berip, stıhııalyq túrli apat jaǵdaıynda qashyq­tan onlaın bilim alý, densaýlyq saqtaý máselelerinde birshama tájirı­belerge qol jetkizilgeni málim. Bul sala­da atqarylatyn jumystarmen qatar mamandardy daıarlaý, oqytý jáne olar­dyń jalaqylaryn, áleýmettik máse­lelerin kóterý de ózekti. Máselen, elimizde arhıv isi salasynan birneshe bilim berý baǵdarlamalaryn júrgizetin ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnı­versıtetindegi aqparattyq tehnolo­gııa, arhıvtaný jáne qujattaný maman­dyǵyn daıarlaý qoǵam suranysyna beıim­del­gen jańashyldyǵymen de bedeldi. Jol­daýda kórinis tapqan arhıv salasy qyzmetkerleriniń jalaqylaryn kóterý qoǵamnyń osy mamandarǵa degen suranysyn tolyqtyra túseri sózsiz.

Joldaýdyń elimizdiń ǵylym salasyn damytýǵa arnalǵan tustary erekshe nazar aýdartady. Ǵylym salasyndaǵy túıt­kilderdi der kezinde sheshýdiń ma­ńyz­dylyǵy aıtylyp,  «...Eń aldymen, jetekshi ǵalymdarymyzǵa turaqty jáne óz eńbegine laıyqty jalaqy tó­leý máselesin sheshý kerek. Muny ǵy­lym­ǵa bólinetin bazalyq qarajat esebi­nen qamtamasyz etken jón. Men Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń otyrysynda irgeli ǵylymmen aınalysatyn ǵylymı-zertteý ınstıtýttaryn tikeleı qarjylandyrý tártibin engizýdi tapsyrdym. Quzyrly mınıstrlik osyndaı ǵylymı mekemelerdi irikteýdiń jáne qarjylandyrýdyń aıqyn ári ashyq erejesin ázirleýi kerek» deı kele, Prezıdent ǵylymı grant merzimin uzar­tý, Apellıasııa ınstıtýtyn engizý qa­jettigine toqtaldy.

Joldaýda ulttyq ekonomıkany, aýyl sharýashylyǵyn, bıznesti, eńbek naryǵyn retteý, azamattardyń áleýmet­tik qorǵalýy, densaýlyq salasyn jaq­sartýdyń ózektiligi naqtyly josparlarmen qarastyrylady.

Bul kóterilgen máselelerdiń bar­lyǵy elimizdiń tynyshtyǵymen, tur­mys-tirshiligi ózara syılastyqqa negiz­del­gen hal­qy­myzdyń bıik parasatymen jarasymdy úndestik tapqan.

 

Gúlbaný JÚGENBAEVA,

tarıh ǵylymdarynyń doktory

Sońǵy jańalyqtar

Qarsylasyn 7 raýnd boıy sabady

Kásipqoı boks • Búgin, 10:32

Indonezııada jer silkindi

Álem • Búgin, 09:32

Úshinshi jeńilis

Jekpe-jek • Búgin, 09:02

Josparyn joqqa shyǵardy

Kásipqoı boks • Keshe

Kópirden sekirip ólmek boldy

Aımaqtar • Keshe

Úzdik ondyqta Golovkın joq

Kásipqoı boks • Keshe

Mektep oqýshysy mert boldy

Aımaqtar • Keshe

Jekpe-jeksiz ótken alǵashqy jyl

Kásipqoı boks • Keshe

Uqsas jańalyqtar