Aımaqtar • 08 Qarasha, 2021

Tógeıin jyrdy halqyma...

102 ret kórsetildi

Jyr alyby Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyǵyn toılaý el ishinen uzap, halyqaralyq deńgeıde ótip jat­qa­nynan únemi habardar etip otyrmyz. Oǵan mysal retinde jaqynda ǵana kórshiles Reseıde, Túrkııa elinde aqynǵa arnalǵan is-sharalar ótken bolatyn. Jambyl jyrlary birneshe tilde kitap bolyp, shetelderde jaryq kórdi. Al kúni keshe 100 jasaǵan Jambyldyń qurmetine Jetisýda dúrkirep aıtys ótti.

Jyr dodasy Taldyqorǵandaǵy I.Jan­­­­súgirov atyndaǵy mádenıet sara­ıynda shymyldyǵyn túrdi. «Tógeıin jyrdy halqyma» atty halyqaralyq sóz saıysyna qazaq aqyndarymen sóz qaǵystyrýǵa Alataý asyp, qyrǵyzdyń 5 aqyny keldi. Iаǵnı elaralyq aıtysqa qazaq namysyn qorǵaýǵa Jandarbek Bulǵaqov, Muradym Mırlanov, Jalǵas Maqsutov, Aısholpan Tileýtaı, Syrym Áýezhan sııaqty belgili jyr júırik­teri shyqsa, Qyrǵyz eli tarapynan Aman­taı Qutmanalıev, Azamat Bolgonbaev, Asylbek Maratov, Baıan Akmatov, Kýbat Týkeshov sekildi aqyndar qatysty. Al sóz dodasyna Halyqaralyq Túrki akademııasynyń prezıdenti Darhan Qydyráli alqa tóraǵasy retinde jáne jazýshy, halyqaralyq «Alash» syı­ly­ǵynyń laýreaty Jumabaı Shashtaı­uly, Qyrǵyzstan Jazýshylar odaǵynyń mú­shesi, kompozıtor, pýblısıst, Qyr­ǵyz­stannyń halyq ártisi Túgólbaı Qazaqov, Mádenıet salasynyń úzdigi, aıtys aqyny Aıtaqyn Bulǵaqov, Qazaq­stannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, «Tá­lim» telearnasynyń bas dırektory Muhametjan Tazabekov, Mádenıet qaıratkeri, T.Júrgenov atyndaǵy óner akademııasynyń oqytýshysy Serik Qalıev, aıtysker aqyn Balǵynbek Imashev qazylyq etti.

Aıtysqa jınalǵan kórermender men qatysýshy aqyndar Jambyl mýzeıinen arnaıy aldyryp, kórmege qoıylǵan, kezinde aqyn qoldanǵan zattar men buıymdardy tamashalap, qart jyraýdyń shyǵarmashylyq ómiriniń qyzyqty sátterine qanyqty. Jalpy, bul kórmege Almaty oblysy ákiminiń qoldaýymen jaryqqa shyqqan «Jambyl» roman-etıýdi, TÚRKSOI halyqaralyq uıy­mynyń qoldaýymen basylǵan aýdarma kitaby, sondaı-aq ótken ǵasyrdyń 50-jyldary baspa betin kórgen jyr alybynyń sırek qordaǵy týyndylary da qoıylǵan eken.

Al Jetisý tórinde ótken aıtys­ty quttyqtaý sózben ashqan Almaty ob­lysynyń ákimi Amandyq Batalov bıyl aımaqta eldi rýhanı jańǵyrýǵa bas­taıtyn sharalardyń kóptep ótkenin tilge tıek etip, sonyń biregeıi retinde Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyǵyn atap ótý jumystarynyń joǵarǵy deńgeıde uıymdastyrylǵanyn aıtty.

– Bul – halyqaralyq aıtys Alataý­dy jaǵalaı qonystanǵan eki el arasynda­ǵy ǵasyrdan jalǵasyp kele jatqan qasıet­ti ónerge degen qurmet. Bul – keshegi Súıinbaı men Toqtaǵul, Jambyl men Qa­taǵannan qalǵan máńgi syılastyq. Búgingi aıtysta Jambyl baba óneri­niń jańa qyrlary jyrlanyp, aıtys­kerler dostyqty tý etedi dep senemin. Osy aıtysqa Qyrǵyz elinen Qanybek Qapash­uly Imanalıev bastap kelgen qa­dirli qonaqtarymyzǵa, aıtys­ker aqyn­darymyzǵa «qosh keldińizder» deı­min, – degen Amandyq Batalov bir týǵan halyqtyń kórnekti uly Qanybek Imanalıevtiń ıyǵyna shapan jaýyp, es­telik syılyqtar tartý etti. Al qo­naq­tar atynan sóz alǵan Qanybek Imanalıev:

– Qazaq pen qyrǵyzdy basqalardan ózgeshe etetin ózderine tán bir bıigi bar. Ol – kıeli sóz. Biz sózdi baılyqtan da, basqadan da, tipti ómirden de bıik qoıamyz. Qazaq pen qyrǵyz jylqyǵa mingende, dombyra men qomyz tartqan­da jáne aıtysqa túskende arqalana­dy. Rý­hanı jaqyndyǵy mol qos eldiń táýelsizdigi baıandy bolyp, óneri óristeı bersin, – dep aqjarma alǵysyn aıtty.

Munan soń jyr dodasynyń kórigi qyzyp, jerebe boıynsha jup-jupqa bó­lingen aqyndar aıtysty bastap ketti. Ala­mannyń shymyldyǵyn qyrǵyz aqy­ny Baıan Akmatov pen Almaty ob­ly­sy­nyń atynan synǵa túsken Jal­ǵas Maqsu­tov túrdi. Munan keıin Qyr­ǵyzstan­da aıtys aqtańgeri atanǵan Amantaı Kýt­manalıev pen qazaqtyń aıaýly aqyn uly Jandarbek Bulǵaqov sóz talastyrdy. Úshinshi jup bolyp qyrǵyzdyń úkili úmiti Azamat Bolǵonbaev pen Almaty qa­lasynyń atynan synǵa túsken Sy­rym Áýezhan sahnaǵa shyqty. Kelesi kezek­te qyrǵyzstandyq aqyn Asylbek Mara­tov pen Shyǵys Qazaqstan oblysy atynan synǵa túsken aqyn qyz Aısholpan Tileýtaı aıtysty. Son­daı-aq aıyrqalpaqty aǵaıynnyń azýly aqy­ny Kýbat Týkeshov pen Batys Qa­zaq­stan oblysynan arnaıy kelgen aıtysker Muradym Mırlanov alamannyń kórigin qyzdyrdy.

Al aıtystyń aqtyq synynda úsh jup óner kórsetti. Alǵashqy bolyp shy­ǵysqazaqstandyq Aısholpan Tileýtaı qyrǵyzdyń aqyny Kýbat Týkeshovpen sóz qaǵystyrdy. О́z kezeginde Jetisýdyń júırigi Jandarbek Bulǵaqov pen qyr­­ǵyz aqyny Azamat Bolgonbaev, batysqazaq­standyq Muradym Mırlanov pen qyr­ǵyzstandyq Asylbek Maratov aıtysty.

Máreli sát jetip, qazylar alqasynyń sheshimimen aqyndar marapattaldy. Atap aıtqanda, yntalandyrý júldesi jáne 300 myń teńgelik sertıfıkat almatylyq Syrym Áýezhan, qyrǵyzstandyq Baıan Akmatovqa berilse, 3-oryn men 500 myń teńgelik aqshalaı syılyq jetisýlyq Jalǵas Maqsutov pen aıyrqalpaqty aqyn Amantaı Kýtmanalıevke buıyr­dy. Munan keıingi júldeli 2-oryn men 700 myń teńgelik syıaqy oral­dyq Muradym Mırlanov pen qyrǵyz aqy­ny Kýbat Týkeshovtiń qanjyǵasyna baı­landy. Sondaı-aq aıtystyń birinshi orny shyǵysqazaqstandyq Aısholpan Tileýtaı men qyrǵyz aqyny Azamat Bol­­gonbaevqa berilip, jeńimpazdarǵa ­
1 mıllıon teńgeniń sertıfıkaty tabys­taldy. Al Jambyl Jabaevtyń 175 jyl­­­dyǵyna oraı ótken «Tógeıin jyr­dy halqyma» atty halyqaralyq aıtys­tyń bas júldesine Jetisýdyń júırigi Jandarbek Bulǵaqov pen san dodada qyrǵyz halqynyń namysyn qorǵap júr­gen Asylbek Maratov laıyq dep tanyldy. Qos bas júlde ıegerlerine
1,5 mıllıon teńgeden aqshalaı syı­aqy berildi.

1

 – Bul sóz básekesinde Ala­taýdy tel emgen týystas elderdiń rýhanııaty men mádenıeti bir ekeni taǵy da aıshyqtaldy. Osy oraıda, eki eldiń de aqyndaryna júlde taǵaıyndap, qoldaý kórsetken Almaty oblysynyń ákimdigine rızashylyq bildiremiz. Bul – tamyz aıynda Bishkekte ótken qazaq-qyrǵyz aqyndary aıtysynyń zańdy jalǵasy. Baýyrlastyqty bekemdeı túsetin osyndaı is-sharalar aldaǵy ýaqytta da kóbirek ótip turýyna tilekshimiz, , – dedi marapat­taý sátinde qazylar alqasynyń tór­aǵa­sy, Halyqaralyq Túrki akademııasy­nyń pre­zıdenti Darhan Qydyráli.

Aıtpaqshy, jyr alyby Jambyldyń 175 jyldyǵyn atap ótý sharasy Jeti­sýda odan ári jalǵasyn tabady. My­sa­ly, jaqyn kúnderi «Jambyl izimen» at­ty ekspedısııa jolǵa shyǵyp, oǵan qa­ty­sýshylar Almaty, Taraz, Bishkek, Más­keý, Sankt-Peterbýrg qalalaryna baryp, uly jyraýdyń esimin ulyqtaıtyn bolady.

 

Almaty oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Jyl sózi

Álem • Búgin, 20:36

Energetıka – ekonomıka draıveri

Ekonomıka • Búgin, 20:31

Quldyramaıtyn qundylyq

Tanym • Búgin, 20:20

Birjaqty baılam hám batyl baǵdar

Pikir • Búgin, 20:08

Birde-bir shaǵym eskerýsiz qalmaıdy

Qazaqstan • Búgin, 19:55

Býrkına-Faso astanasynda oq atyldy

Álem • Búgin, 19:17

Almatynyń ońtústiginde jer silkindi

Aımaqtar • Búgin, 17:38

Almatyda qurylys krany qulady

Oqıǵa • Búgin, 14:21

Aýǵanstanda jarylys boldy

Álem • Búgin, 12:21

Álemdegi eń úlken muzdyq erip ketti

Ekologııa • Búgin, 11:05

Uqsas jańalyqtar