Suhbat • 22 Jeltoqsan, 2021

Qazaq boksyn álemdik deńgeıge kótergimiz keledi

234 ret kórsetildi

Oralda ótip jatqan Qazaqstan chempıonatynyń jartylaı fınaldyq jekpe-jekteri máresine jetti. 212 sportshydan iriktelgen 26 boksshy búgin 13 salmaq dárejesinde ózara jeńimpazdy anyqtaıdy. Atalǵan dodanyń basy-qasynda júrgen Qazaqstan boks federasııasynyń atqarýshy dırektory Maratbek MYQTYBEKOVPEN áńgimelesýdiń sáti túsken edi.

– Maratbek Sámenbekuly, el chempıona­tyn ótkizý úshin nege Oral qalasy tań­daldy?

– Áý basta bıylǵy chempıonatty batys óńirinde ótkizýge usynys túskende, keıbir boks mamandary tarapynan qarsylyq bolǵan edi. Soǵan qaramastan el birinshiligin Oral qalasynda ótkizýge sheshim qabyldadyq. О́ıt­keni buǵan deıin osy óńirde KSRO ke­zinde ǵana ishki chempıonat ótken eken. Endi araǵa 40 jyldaı ýaqyt salyp Qazaqstan chempıonatyn ótkizip otyr. Onyń ústine Rıo Olımpıadasynyń jeńimpazy Danııar Eleý­sinov osy jerdiń týmasy ekeni belgili. Bul ishki birinshilik óńirde boksty damytýǵa jáne Danııardaı chempıondy shyǵarýǵa úlken septigin tıgizetini anyq.

– Bıylǵy Qazaqstan chempıonatynyń ereksheligi 13 salmaq boıynsha úzdikter anyqtalady. Salmaqtyń kóbeıýi ishki báse­kelestikti tómendetip jibermeı me?

– Qazaqstan chempıonatyna 212 sportshy qatysyp otyr. Bul jaman kórsetkish emes. Birinshiden, jańa salmaqta boksshylar áli kóp emes. Sebebi olar ózderiniń úırenshikti salmaqtarynda judyryqtasqysy keledi. Keıbir salmaqta 5-10 sportshy, al keıbir salmaqta 27 boksshy synǵa túsip jatyr.

– Jarystyń alǵashqy kúnderinde, shırek jáne jartylaı fınaldyq aıqastarda birneshe jekpe-jek óte tartysty ótti. Tipti fınaldyq aıqas deýge bolady.

– Bul degenińiz boksshylardyń deńgeıi óskenin bildiredi. Biz bıylǵy chempıonatta 2003 jylǵy jastarǵa múmkindik berdik. Solardyń arasynan chempıon shyǵýy da múmkin. Eger de baǵy janyp jatsa, olar halyqaralyq jarystarda el namysyn qorǵaıtyn bolady.

– Fınalǵa deıin rıngte birneshe boks­shy jaraqat aldy. Sportshylardy jara­qat­tan saqtandyrý úshin boks shlemin qaıta­rý kerek dep oılamaısyz ba?

– Jankúıerler shlemsiz ótken kezdesýdi durys kóretin sekildi. Soqqylar dóp tıgende, jankúıerler qıqýlap jatady. Sol se­bepti qazirgi tańda bas kıimsiz erler boksy qyzyq­tyraq dep oılaımyn.

– Chempıonat aldyndaǵy jerebe qalaı tartyldy?

– Ádette jerebe qurama boksshy­la­rynyń deńgeıine qaraı bólinedi. Iаǵnı byltyrǵy Qazaqstan chempıonatynan bólek, jyl boıy ártúrli týrnırde jeńimpaz bolǵan tórt myqtyny jartylaı fınalda kezdesetindeı múmkindik jasadyq. Qalǵan boks­shylarǵa IBA-nyń (burynǵy AIBA) erejesi boıynsha jerebe tartyldy.

– Quramaǵa ár salmaqtan neshe boksshy alynady?

– Júldege ıe bolǵan tórt boksshy quramaǵa alynady. Sondaı-aq bolashaǵy bar-aý degen boksshylarǵa da múmkindik beriledi.

– Keler jyly Qazaqstan qurama boks­shylaryn qandaı jarystar kútip tur?

– Qańtar aıynyń aıaǵynda Tashkentte tuńǵysh ret 23 jasqa deıingi boksshylar arasynda Azııa chempıonaty ótedi. Odan keıin Azııa oıyndaryna qatysamyz.

– Jaqynda Nur-Sultanǵa at basyn tiregen IBA basshysy Ýmar Kremlev qazaq boksyn damytý úshin kelgenin aıtqan edi. Ýmar Nazarovıchpen qandaı kelisimge kel­dińiz­der?

– Serbııada ótken álem chempıonatynda Ýmar Nazarovıchtiń ózi bizdiń quramadaǵy boksshylarymyzdyń deńgeıine, bapkerler jumysyna joǵary baǵa berdi. IBA-ǵa Ýmar Kremlev kelgeli úlken jumys atqarylyp jatyr. Mysaly, bıyl álem chempıony bolǵan boks­shy 100 myń AQSh dollaryn alsa, kelesi álem birinshiliginde erler de, qyzdar da chempıo­n atansa, 200 myń dollar alady. Bolashaqta komandalyq álem kýbogy, úzdikter chempıonaty sekildi jańa jobalar iske asyrylady. Olardyń júldesi mıllıon dollardan asady. Munyń barlyǵy boksty burynǵy deńgeıine qaıta kóterý úshin jasalyp jatqan jumys. Sondaı-aq elimizdiń oqý oryndarynda boks pánin ashý josparymyzda bar. IBA basshysy osyndaı usynys aıtyp otyr.

– Jaqynda qyzdar arasynda ótken Qa­­zaqstan chempıonatynda +81 kılodaǵy fı­nal­dyq aıqasta jeńilgen Lázzat Kúngeı­baevanyń tóreshilerge suraǵy bar. Osyǵan baılanysty ne aıtar edińiz?

– Ishki chempıonatta tóreshilerden bólek, baǵa berýshi jáne bes adamnan quralǵan baqylaýshylardy engizdik. Olardyń ishine fede­rasııa ókili, aǵa jattyqtyrýshy, tóre­shiler, t.b. táýelsiz eki adamdy oblystardan al­dy­ramyz. Eger de tóreshiler tarapynan burma­laýshylyq bolsa, baǵa berýshilerdiń piki­rin tyńdaımyz. Olardyń da pikiri qa­naǵat­tandyrylmasa, baqylaýshylarǵa júgi­nemiz. Sondyqtan boksshylardyń oıynda «burmalady» degen túsinik bolmaýy kerek. Ekinshiden, Kúngeıbaevanyń bapkeri bizge shaǵym túsirgen joq. Sondyqtan, shaǵym bolmaǵandyqtan bul kezdesýdi qaraı almaımyz. Al erler boksynda da fınalǵa deıin segiz shaǵym tústi. Ekeýiniń sheshimi ózgertilgen joq, altaýy qanaǵattandyryldy.

– Ǵalym Kenjebaev baptaǵan ulttyq quramanyń bıylǵy Azııa chempıonaty men Olım­pıadada nashar óner kórsetýiniń sebebi nede dep oılaısyz?

– Bile bilseńiz, Ǵalym Kenjebaev – óte bilikti maman. Ol ulttyq quramada qabiletin tolyqqandy kórsete alǵan joq. Menińshe, oǵan óziniń komandasyn jınaýǵa múmkinshilik berilmedi. Degenmen jastar quramasymen ájepteýir jetistikke jetken Ǵalym Qalıuly­nyń sol qyzmetine qaıta oralǵany óte durys boldy dep oılaımyn.

– Jalpy, bas bapkerdi, aǵa jat­tyqty­rý­shyny kim taǵaıyndaıdy?

– Bas bapkerdi taǵaıyndaý boıynsha federasııa tarapynan usynysty Ulttyq olımpıadalyq komıtet pen Sport jáne dene shynyqtyrý isteri komıtetine jiberemiz.

– Ulttyq quramanyń bas bapkeri Qaırat Sátjanovtyń jumy­syna qandaı baǵa bere­siz?

– Búginde bas bapkerge úlken múmkindik berilip otyr. Ol qazir ulttyq qurama bapker­lerin tolyq ózgertti. Quramaǵa bıyldyń ózinde 2003 jylǵy boksshylar alynady. Se­bebi Qazaqstan chempıonatynda úzdik úsh­tikke kirgen birneshe jas boksshy bar. Dál qazir Qaırat Sátjanovqa úlken senim artyp otyrmyz. Barlyq nátıjege bas bapker jaýap beretin bolady. Biz qazaq boksyn álemdik deńgeıde qaıta kórgimiz keledi. Osy baǵytta jumys istep jatqan jaıymyz bar.

– Áńgimeńizge rahmet.

 

Sońǵy jańalyqtar

Elordada Ulttyq Onim kórmesi ashyldy

Elorda • Búgin, 16:52

Dollar 425 teńgeni qurady

Qarjy • Búgin, 16:33

Aqtóbede jol apatynan eki adam qaza tapty

Aımaqtar • Búgin, 13:35

Uqsas jańalyqtar