Pikir • 17 Qańtar, 2022

Básekege qabilettiligimiz arta túsedi

89 ret kórsetildi

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Májilistiń otyrysynda ár saladaǵy ózekti máselelerdi qozǵap, elimiz úshin mańyzdy birqatar tapsyrma berdi. Qoǵam damýynyń ózegi bolyp sanalatyn bilim salasy da qalys qalǵan joq. Prezıdent sapaly bilimge qoljetimdilikti arttyrý sózsiz basym baǵyt, joǵary bilimniń qoljetimdiligi kókeıkesti másele ekenin atap ótti.

Árıne, Prezıdent bastamalaryn júzege asyrý aıasynda joǵary bilim berý mekemesi retinde Qoja Ahmet Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qa­zaq-túrik ýnıversıtetiniń de atqa­rar mindeti mol. Eń aldymen, saýat­ty mektep muǵalimderin daıarlaý máselesi. Biz bul baǵyttaǵy jumys­tardy birshama ýaqyt buryn bas­tap ketkenbiz. Qazir ýnıversıtette oqyp jatqan bilimgerlerdiń ba­sym kópshiligi pedagogıkalyq ma­man­dyqtarda oqıdy. Sondyqtan bi­lim berý baǵdarlamalaryn qaıta qa­rap, onyń sapasyn kóterý, zamanaýı talaptarǵa saı etý – negizgi maq­sat. Halyqtyń áleýmettik ál-aýqa­tyn kóterý úshin de jumys istep ja­tyr­myz. Ásirese halyqqa medı­sı­na­lyq qoldaý kórsetilýde. Ýnı­versıtet qaramaǵyndaǵy klınıka-dıag­nostıka ortalyǵy búginde Túr­kistan qalasy azamattarynyń ıgiligi úshin qyzmet etedi. Oqý orny tarapynan halyqqa paıdaly tyń jobalar júzege asyrylýda. Sonyń biri – «Ana jurttan ata jurtqa den­saý­lyq kópiri» jobasy. Túrik ynty­maqtastyq jáne úılestirý agent­tigimen birlesken joba aıasynda ýnı­versıtet klınıkasy zamanaýı stan­dart­tarǵa sáıkes jańǵyrtylady. Aıta keteıik, jospardyń bir bóligi oryn­dalyp, jaqynda ǵana TIKA biz­diń emhanaǵa qarjylaı kómek kór­setti. Bul – emdelýshilerge sapa­ly qyzmet kórsetýdi odan ári damytady. Sondaı-aq 2022 jyldyń maýsymyna deıin Túrkııadan 45 jo­ǵary sanatty dárigerdiń kelýi jos­parlanǵan. Búginde dárigerlerdiń bir bóligi kelip, qala turǵyndaryn qabyldap, tegin emdedi. Osyndaı bilikti medısına mamandaryn daıarlaý úshin stýdentterge sheteldik bilim men tájirıbeni tanytý isin qol­ǵa aldyq. Búginde Túrkııanyń jetek­shi Gazı ýnıversıtetimen birge «Me­dısına» qos dıplomdy bilim berý baǵ­darlamasy ázirlenip, saraptamadan ótti. Aldaǵy ýaqytta «Týrızm», «Halyqaralyq qatynastar» jáne «Teologııa» baǵyttaryn da qamtımyz.

Prezıdent úndeýinde tehnıka­lyq mamandyqtarǵa basa nazar aýdarý ­kerek ekenin aıtty. Ýnıversıtet bul baǵytta da nátıjeli ister atqaryp keledi. Strategııalyq josparymyzda ınjenerııa fakýltetin odan ári damytyp, bilim berý sapasyn kó­terý mindetin alǵa qoıdyq. О́ıtkeni óńirlerde tehnıkalyq mamandar­­­­dy daıarlaý – kezek kúttirmeıtin má­se­le. Osy oraıda, strategııalyq jos­par negizindegi ister nátıjeli bas­taý alǵanyn aıta ketelik. Máse­len, ınjenerııa fakýltetiniń bazasynda Huawei kompanııasymen bir­lesip qurylǵan jańa formattaǵy Huawei ICT Academy zerthanasy ashyldy. Zerthana IT, sıfrlyq tehnologııa jáne telekommýnıkasııa salasynda joǵary bilikti maman daıarlaýǵa múmkindik beredi. Bola­shaqta stýdentterimizdi Huawei kom­pa­nııasynyń Qazaqstandaǵy shtab-kvartırasy bazasynda jáne se­riktester kompanııalarynyń fılıal­darynda turaqty taǵylymdamalar­­ǵa jiberý josparlanýda. Budan bó­lek, ýnıversıtet byltyr Túrkııanyń ­teh­­­nıkalyq baǵyty boıynsha eń al­dyń­ǵy qatarly Iyldyz tehnıka­lyq ýnı­­versıtetimen memorandýmǵa otyr­dy. Yntymaqtastyq oqý ornyn­da tehnıkalyq, ınjenerlik maman­dyq­­tardy damytýǵa jol ashty. О́zara ke­lisim aıasynda «Aqparattyq tehnologııalar» jáne «Elektrenergetı­ka» mamandyqtaryn qos dıplomdy bilim berý baǵdarlamasyna jet­kizý jospary bar. Sonymen qa­tar, «Elektrenergetıka» baǵy­ty boıyn­sha Qazaqstandaǵy osy sala­nyń úz­dikteriniń biri sanala­tyn Ǵ.Dáý­keev atyndaǵy Almaty energetıka jáne baılanys ýnıversıteti­men yn­­ty­maqtastyq qurylyp, kelisim­shart jasaldy. Onyń aıasynda oqý baǵdarlamalaryn kóterý jumysy jandanady. Aıta keterlik jaıt, qa­zir­gi ýaqytta Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıteti, Almaty energetıka jáne baılanys ýnıversıteti jáne Iyldyz tehnıkalyq ýnıversıteti birigip, jańa oqý baǵdarlamasyn ázirlep jatyr. О́ńirdegi úlken kásip­oryndarmen seriktestik nátıjesinde tehnıkalyq sala mamandaryn daıarlaý modeli daıyndaldy. Endigi kezekte, sol modelge saı bilim berý baǵ­darlamalarynyń sapasyn kóterý jumystary júrgizilýde. Túrkistan oblysy ákimdigimen birge birneshe jobany qolǵa alý josparlanǵan. Onyń bári Memleket basshysy tap­syrmasyn júzege asyrýǵa baǵyt­talǵan. Máselen, kásipkerlik jáne elektrondy saýda kýrstaryn uıym­dastyrý, tiginshilik, keste jáne qo­l­óner sheberhanasyn qurý, aqpa­rat­tyq tehnologııalar (IT) jáne ınformatıka kýrsyn ót­kizý syndy ju­mystar kútip tur. Son­­daı-aq ro­bottehnıka kodtaý, dá­nekerleý bo­ıynsha oqý sheberhana­la­ryn, FABLAB oqý zerthanasyn qu­rý jáne ta­ǵy basqa jobalar júzege as­paq. Munyń bári óńirde tehnıkalyq sala mamandarynyń qataryn kóbeıtý­ge, olardy jumyspen qamtýǵa oń áse­rin tıgizedi.

Prezıdent elde sheteldik joǵary oqý oryndarynyń 5 fılıalyn ashý qajettigin aıtty. Onyń ekeýi teh­nıkalyq baǵyttaǵy ýnıversıtet bol­maq. Bul sheshimniń bizge de tı­gizer paıdasy zor. Álemge tanymal ýnıversıtetterge qarap boı túzep, básekege qabilettigimizdi arttyrý múm­kindigi týyp otyr. Sondaı-aq ýnı­versıtetimiz Túrki álemi ýnı­ver­sıtetteri odaǵyna tóraǵalyq jasa­ǵandyqtan, túrki dúnıesindegi barsha myqty tájirıbeni Qazaqstanǵa alyp kelýge tolyq múmkindigimiz bar. Laboratorııa men kitaphana baza­syn kúsheıtý jumystary da shette qalmaıdy. Kópsalaly ýnıversıtet retinde atqaratyn jumystar munymen toqtamaıdy. Bizdi irgeli ister kútýde.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev memleketimizdiń ja­ńa kezeńi bastalǵanyn aıtty. Bul jol­­da eselep eńbek etý – árbirimizdiń aza­­mattyq boryshymyz.

 

Janar TEMIRBEKOVA,

Qoja Ahmet Iаsaýı atyndaǵy

Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetiniń rektory

 

Túrkistan oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Aldaǵy kúnderi aýa raıy qandaı bolady

Aýa raıy • Búgin, 11:35

Búgingi valıýta baǵamy

Qarjy • Búgin, 09:32

Elimizdiń birqatar oblysynda úsik júredi

Aýa raıy • Búgin, 09:18

Arǵymaqtar alamany

Aımaqtar • Búgin, 08:42

Azııanyń úzdigi dep tanyldy

Sport • Búgin, 08:40

Eki oıyn keıinge shegerildi

Sport • Búgin, 08:37

Jan Joandy jeńdi

Sport • Búgin, 08:34

Jeńilisten kóz ashpaı tur

Hokkeı • Búgin, 08:32

Túrik qyzdary top jardy

Sport • Búgin, 08:30

О́nerpaz órender tánti etti

Aımaqtar • Búgin, 08:25

Basty maqsat – qoǵam dertinen arylý

Ekonomıka • Búgin, 08:23

Uqsas jańalyqtar