Qazaqstan • 22 Sáýir, 2022

Mal óristen kóp urlanady

32 ret kórsetildi

Jambyl oblysy – aýyl sharýashylyǵymen aty shyqqan óńir. Munda asyraýshy salany kórkeıtýge, damytýǵa múmkindik mol. Sondyqtan da óńirdegi qarapaıym halyqtyń deni mal sharýashylyǵymen aınalysady. Bıyl oblystaǵy mal sany 7,1 paıyzǵa artqan. Memleket qoldaýynyń nátıjesinde nesıe alyp, tirligin tiktep otyrǵan sharýalar da bar.

Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»

Osydan eki jyl buryn Jambyl óńirinde mal urlyǵynyń deregi kúrt artyp ketken edi. Derekterge júginsek, 2020 jyly oblystyń Qordaı, Moıynqum, Jambyl aýdandarynda mal urlyǵy jıi tirkelgen. Ásirese maldy qoradan emes, óristen urlaý beleń alǵan. Atap aıtsaq, Qordaı aýdanyndaǵy «Raısaı» jaıylymynan jergilikti «Qalıjan» sharýa qojalyǵyna tıesili 10 bas sıyr urlanǵan. Sóıtip, mal ıesine 3 mln 200 myń teńge kóleminde zalal kelgen. Alaıda polıseıler qylmystyń izin sýytpaı ashyp, buryn osy qojalyqta shopan bolyp istegen 3 adamdy ustaǵan bolatyn. Sol sııaqty Moıynqum aýda­nyndaǵy «Bektaı» jaıylymynan da sol jyly 9 bas iri-qara qoldy bolǵan. Sondaı-aq Jambyl aýdanynda da bir túnde 72 bas irili-usaqty maldyń urlanýy jergilikti turǵyndardyń qaýpin kúsheıtken oqıǵa bolǵan edi. Degenmen de jergilikti polıseılerdiń jedel izdestirý sharalarynyń nátıjesinde qylmyskerler quryqtalyp, urlanǵan maldar ıelerine qaıtarylǵan. Al izi joq urlyqtar qanshama? Bul aıtylǵandar anyqtalǵan derekterdiń júzden biri ǵana.

Alaıda urlyqtyń aty – urlyq. Bir malyn eki qylý úshin jarǵaq qulaǵy jastyqqa tımeı eńbek etip júrgen sharýalardyń bar eńbegin bir túnde úptep ketý jaqsy emes. Taban aqy, mańdaı terimen tapqan nesibesin eshkimniń de ózgeniń qolyna ustata qoımasy anyq. Biraq kánigi urylar qylmystyń da qısynyn taýyp, talaı eldi san soqtyryp kelgen. Mal urlyǵynan zárezap bolǵan jambyldyqtar talaı ret quzyrly organ basshylaryna shaǵymdanǵan. Jergilikti turǵyndardyń shaǵymyna qulaq asqan oblystyq polısııa departamenti Ishki ister mınıstrliginiń nusqaýyna sáıkes ótken jyly «Mal urlyǵy» jedel aldyn alý is-sharasyn uıymdastyrdy. Árıne, bul bastama nátıjesiz bolǵan joq. Atalǵan is-shara barysynda 21 qylmys ashylyp, 21 qylmysker quryqtalǵan. Onyń ishinde eki qylmystyq top ta bar. Urlanǵan 201 bas mal ıelerine qaıtarylǵan. Budan ózge de talaı urlyqtyń izi ashylyp, joly kesilgen. Qazirgi tańda da óńirde mal urlyǵynyń aldyn alý boıynsha jumystar júrgizilýde. Oblystyq polısııa departamenti bergen málimetke súıensek, bıyl oblys aýmaǵynda mal urlyǵy ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 50-den 38-ge, ıaǵnı, 24 paıyzǵa azaıǵan. «Tirkelgen 38 mal urlyǵynyń qazirgi ýaqytta 22-si ashyldy. Onyń ishinde aýyr sanattaǵy mal urlyǵy 30-dan 27-derekke, ıaǵnı 10 paıyz­ǵa tómendegen. Jyl basynan beri mal urlyǵyn jasaǵany úshin 26 tulǵa qyl­mystyq jaýapkershilikke tartylýda. Sondaı-aq 7 adamnan turatyn 3 qylmystyq top anyqtalyp, joly kesildi. Sonymen qatar buryn jasalǵan 15 qylmys ashyldy», deıdi oblystyq polısııa departamenti baspasóz qyzmetiniń jetekshisi Gúlsara Muhtarqulova.

Osy kúnge deıin óńirdegi kóptegen sharýa qojalyǵy mal urlyǵynan zardap shegip keldi. Resmı málimettegi paıyz­dar tómendegenimen, urlyq múl­de tyıyldy deýge bolmas. Onyń qaý­pi áli de bar. Alaıda qazirgi kezde kóptegen sharýa tirligine qamsyz ki­risip, jaımashýaq tirshilik keship jat­qandaı. О́zimiz habarlasqan shar­ýa qojalyqtarynyń basshylary mal ur­lyǵyna qatysty eshqandaı shaǵym aıt­qan joq. «Aýylda mal urlyǵynan ázirge qaýip joq. Buryn urylar maldy óristen urlaıtyn. Buryn maldy qora men óristen urlaǵannyń jazasy eki túrli edi. Qazir jaza qatańdatyldy. Urylar zańnan qorqatyn shyǵar, áıteýir urlyq tynyshtalyp qalǵan sııaqty. Onyń ústine burynǵydaı emes, qazir jergilikti polısııa ınspektorlary da jaqsy jumys isteıdi. Qyzmettik kólikteri de bar, kúni-túni el arasynda júredi», deıdi T.Rysqulov aýdanynyń Jaqsylyq aýylyndaǵy «Altyn Taý» sharýa qojalyǵynyń tóraǵasy Muratbek Bıǵazıev. Sondaı-aq búginde mal sharýashylyǵymen aınalysyp, násibin sodan taýyp otyrǵan Jambyl aýdanyna qarasty Shaıdana aýylynyń turǵyny Seraly Rahmatıldaev ta aýyldyń ázir tynysh ekenin aıtady.

«Jaý joq deme, jar astynda» degendeı, arqany keńge salýǵa bolmas. Mal urlyǵynyń ásirese qys mezgilinde údeıtin baıaǵy ádeti. Urylardyń da ákki qýlyǵy iz jasyrýǵa kelgende osy mezgildi qolaı kóredi. Odan keıin Qurban aıt meıramy kezinde de mal urlyǵy jıileıdi. Munyń barlyǵy da jatypisher jalqaýlyqtyń, orta joldan ońaı oljaǵa kenelýdi ǵana kózdeıtin pıǵyldyń kórinisi. Al munyń birden pyshaq keskendeı tyıylýy da múmkin emes.

 

Jambyl oblysy

Sońǵy jańalyqtar

«Aqtóbe» kósh bastady

Fýtbol • Búgin, 08:42

Vaýt van Art birinshi orynda keledi

Sport • Búgin, 08:39

Tórtinshi aınalymǵa shyqty

Tennıs • Búgin, 08:38

Jastar jasyndaı jarqyldady

Sport • Búgin, 08:35

Til máselesi talqylandy

Qazaqstan • Búgin, 08:33

Dıplomatııalyq qyzmettiń 30 belesi

Qazaqstan • Búgin, 08:13

Indet qaıta órshidi

Álem • Keshe

О́ńirde damý úrdisi bar

Aımaqtar • Keshe

Tańdaıdyń tarlany

Tarıh • Keshe

Joǵalǵan soldat

Tarıh • Keshe

Dombyrany dáriptedi

Rýhanııat • Keshe

Almatyda 36 gradýs ystyq bolady

Aýa raıy • Keshe

Uqsas jańalyqtar