Ekologııa • 09 Tamyz, 2022

Tuıaqty ańnyń ósimi turaqty

358 ret kórsetildi

Semeı óńirindegi erekshe qorǵaýdaǵy tabıǵı aýmaqtarda tuıaqty ańdardyń kóbeıgeni baıqalyp keledi. Aıtalyq, «Semeı ormany» memlekettik orman tabıǵı rezervatynyń málimetine súıensek, qazir bulan, sibir eligi, qaban syndy ańdardyń popýlıasııasynyń ósimi turaqty.

Atalǵan rezervattyń mamandary aıtqandaı, sol sekildi qyzyl kitapqa engen maral men arqar da jıi kezdesetin bolypty.

Ormandaǵy tirshilik ıeleriniń sanyn, sondaı-aq shoǵyrlanǵan jeri men júretin oryndary týra­ly derekterdi jınaý maq­satynda «Semeı ormany­na» qarasty sharýashy­lyq­tarda jyl saıyn jaba­ıy janýarlardyń esebi júr­gizi­letinin aıta ketken oryndy.

«Úkimettiń 2006 jyly «Erekshe qorǵalatyn tabı­ǵı aýmaqtar týraly» zańyn qabyldaýyna sáıkes atal­ǵan aýmaqtarda ań aýlaýǵa ty­ıym salynyp, saqtyq sha­ra­larynyń kúsheıtilýine baı­la­nysty Semeı óńiri boıynsha bulan, sibir eligi, qaban sııaqty tuıaqty ańdardyń ósiminde oń dınamıka baı­qa­lyp otyr. Buǵan qosa Qyzyl kitapqa kirgen maral men arqar da jıi kezdese bas­taǵanyn aıta ketý kerek.

Keıingi jyldardaǵy de­rekterdi taldaı kele túlki men sileýsinniń de sany kóbeıip kele jatqany anyqtaldy. Erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtarda qoıan tárizdi ańnyń popýlıasııasy salys­tyrmaly túrde turaqty bolǵan soń aq qoıan men to­laıdyń óskeni baıqalady. Alaıda or qoıannyń azaı­ǵanyn aıtyp ótýimiz kerek. Qasqyr, qarsaq jáne tıinniń sany da tómendep keledi», delingen «Semeı ormany» MOTR Semeı fılıaly­nyń ormandy qorǵaý jáne kúzetý ınjeneri Oljas Seıitqalıev.

Bıyl sáýir-mamyr ara­lyǵynda keshki jáne tańǵy ýaqyttarda arnaıy dybys pen vızýaldy baqylaý ar­qyly qaýyrsyndy qara­torǵaılar men qyrǵaýyl­dardy esepke alý júrgizildi.

Jyldyń basyndaǵy ja­baıy ańdardyń eseptik de­rek­terin taldaýdyń nátı­je­sinde rezervattyń ańshy­lyq sha­rýashylyq mamanda­ry borsyq (+27 daraq), qur qusy (+98 daraq) men sur kekiliktiń (+60 daraq) kóbeıgenin anyq­taǵan. Bi­raq aq kekiliktiń (-8 da­raq) kerisinshe azaıǵany baıqalyp otyr.

Al Qyzyl kitapqa engen qara láılektiń popýlıasııasy burynǵy qalpynda.

Mamandardyń aıtýynsha, jabaıy janýarlardy esepke alý bıotehnıkalyq is-sharalar kólemin josparlaý úshin de qajet. Soǵan sáıkes butaqty jem men shópti daıyndaý, sortań jerlerdi qalpyna keltirý jáne jańartý, bulandar men elikterdiń mıneraldy balansyn qalpyna keltirý úshin tas tuzyn qalaý, sýattardy salý men jańalaý, sol sekildi ańdardy as­tyq jáne tamyr daqyldary men qosymsha azyqpen qam­tamasyz etý amaldary qolǵa alynady.

«Semeı ormanyna» qa­rasty 10 fılıaldyń orman kúzetiniń memlekettik ınspektorlary ańshylyq sharýashylyq mamandarymen birlesip, bul baǵyttaǵy jumysty úzdiksiz júrgizip keledi. О́ıtkeni Ertis óńi­rindegi qaraǵaıly orman faýnasynyń alýandyǵy men qolaıly qalyptasýy oryndalatyn bıotehnıkalyq is-shara­lardyń sapasy men ýaqtylyǵyna baılanysty.

 

Abaı oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Ekibastuzda 40-tan astam úıge sý berilmegen

Aımaqtar • 02 Jeltoqsan, 2022

Erbolat Dosaev Almaty qalasynyń ákimi qyzmetinde qaldy

Taǵaıyndaý • 02 Jeltoqsan, 2022

QazaqGaz dırektorlar keńesiniń quramy ózgerdi

Qazaqstan • 02 Jeltoqsan, 2022

Máýlen Áshimbaev Qytaı halqyna kóńil aıtty

Parlament • 02 Jeltoqsan, 2022

Meksıkada 200-ge jýyq adam ýlanyp qaldy

Álem • 02 Jeltoqsan, 2022

Shekarany búkil el qorǵaıdy

Qoǵam • 02 Jeltoqsan, 2022

Aıdos Erbosynuly aýrýhanadan shyqty

Boks • 02 Jeltoqsan, 2022

Uqsas jańalyqtar