Qoǵam • 12 Tamyz, 2022

Halyqtan aqsha jınaý zańmen retteledi

49 ret kórsetildi

Qazaqstanda sońǵy jyldary qaıyrymdylyq jáne volonterlik uıymdardyń qarqyny ósken. Osy oraıda olarǵa qatysty zańǵa tolyqtyrýlar engizilip, zańdy qujat qyrkúıekte kúshine enedi. Zańnamalyq túzetýler ádettegideı sala baǵyttaryn retteýge emes, yntalandyrý men damytýǵa baǵyttalǵan.

Volonterlik qyzmet, qaıyrym­dy­lyq, úkimettik emes uıym­darǵa qatysty zań Memleket basshysynyń atalǵan sa­lalarǵa memlekettik qoldaýdy ny­ǵaıtý sheńberinde qoldanystaǵy zań­­na­many jetildirý jónindegi tapsyr­ma­laryn oryndaý maqsatynda ázir­len­gen. Sarapshylardyń aıtýynsha, zań jobasyn ázirleý kezinde jan-jaqty talqylaýlar júrgizilip, jurt­shy­lyq­tyń pikirleri eskerilgen. Sondaı-aq Má­jilis depýtattary da usynys bil­dirgen.

Zańda aldymen «volonterlik qyz­met», «qaıyrymdylyq volonteri», «vo­lonterlik qyzmet salasyndaǵy ýáki­let­ti organ» uǵymdary naqtylanyp, memlekettik granttardyń tıimdiligine ba­ǵa­laý júrgizý jónindegi normalar kúsheıtilgen. «Pandemııa kezinde kóp­te­gen volonterler men volonterlik uıym halyqqa, dárigerler men áskerı qyzmetkerlerge kómekteskeni barshaǵa aıan. Biraq olarda jeke bólmeleri men keńseleri, sonymen qatar saqtaý oryndary bolǵan joq. Osyǵan baılanysty azyq-túlik pen medısınalyq jıyntyqtardy qalyptastyra almady. Bizde iz-túzsiz joǵalǵan adamdardy izdeýmen aınalysatyn birqatar volonterlik uıym bar. Olarda da jabdyqtar men múlikterin qoıatyn jer joq. Sebebi olar kommersııalyq qyzmet kór­setpeıdi jáne qarjy­lan­dy­ryl­maı­dy. Osyǵan baılanysty depýtattar túzetýler engizdi», dedi Májilis de­pýtaty, jumys tobynyń jetekshisi Vera Kım Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte. Endi jańa zańǵa sáıkes volonterlerge úı-jaılar satyp alý quqyǵynsyz uzaq merzimdi jalǵa beriledi.

Budan basqa, qujatta memlekettik tap­syrysty ornalastyrý, granttyq qar­jylandyrý jáne kommersııalyq emes uıymdar úshin syılyqaqylar berý salalary keńeıtilgen. Atap aıtqanda, zań jobasyna eki jańa tarmaq engizildi: vo­lonterlik bastamalardy damytý jáne qoldaý (buryn bolmaǵan), sondaı-aq janýarlarǵa jaýapkershilikpen qaraýdy qalyptastyrý, sonyń ishinde janýarlardyń baspanalaryn qoldaý.

Sondaı-aq qaıyrymdylyq volon­ter­­leriniń qyzmeti retke keltiril­gen. Osy zań sheńberinde qaıyrymdylyq uıym­darynyń nemese kómekke muqtaj naqty jeke tulǵanyń paıdasyna qara­jat jınaý jónindegi qyzmet endi qa­ıy­rymdylyq uıymynyń ózi men volonter arasynda nemese volonter men muqtaj jeke tulǵa arasynda jasalǵan azamattyq-quqyqtyq shart bolǵan kezde ǵana júzege asyrylatyn bolady. «Qaıyrymdylyq volonterleriniń jasy 18-den tómen bolmaýy kerek. Búginde volonterlik qyzmet, qaıyrymdylyq túrinde jáne halyqtan aqsha suraıtyn kóp­tegen adamdar bar ekenin kórip otyr­myz. Dúkenderde, túrli mekemeler­de adamdar qaıyrymdylyq kómek kór­setýdi nemese qandaı da bir operasııa jasaýdy suraıtyn jáshikter tur. Bul qyzmet rettelýi kerek. Bizdiń zań­da bul nor­malar qarastyrylǵan», dedi depýtat.

Negizi elimizde volonterlik týraly birin­shi zań 2016 jyly qabyldan­ǵan. «Bız­nestiń, azamattardyń qaıyrym­dy­lyq jáne volonterlik qyzmetke, ásirese pandemııa kezinde qatysýy jan­dandy. Ony statıstıkadan da kórý­ge bolady, sondaı-aq buǵan 2020 jyldy «Volonter jyly» dep jarııa­laý óz áserin tıgizdi. Júrgizilgen áleý­met­tik zertteýler halyq arasynda qaıy­rym­dylyq kómek kórsetý boıynsha oń dınamıkany kórsetedi. Sonymen qatar qaıy­rymdylyq jáne volonterlik qyz­metti yntalandyrý jónindegi sharalar júıe­si kózdelgen», dedi Aqparat jáne qoǵam­dyq damý mınıstrligi Azamattyq qo­ǵam is­teri komıtetiniń tóraǵasy Madııar Qojahmet.

Sonymen qatar jańa zańǵa úkimettik emes uıymdarmen ózara is-qımyldyń jańa tetigi – strategııalyq áriptestikti engizý usynylǵan. Mamandardyń aıtýynsha, ol halyqaralyq tájirıbe ne­gizinde ázirlengen. «Memlekettik organ­dardyń strategııalyq áriptester pýlyn beıindi, ári keń ókildik bazasy bar úkimettik emes uıymdar qata­ry­nan qalyptastyrý – qoǵammen ju­mysty jandandyrýǵa, qoǵamdyq sura­nys­tardy der kezinde memlekettiń kún tártibine qoıyp otyrýǵa múmkindik beredi. Bul tetiktiń kelesi tásilderi bekitildi: strategııalyq áriptestiktiń ba­ǵyt­taryn memlekettiń jalpyulttyq basymdyqtaryn negizge ala otyryp, memlekettik organdardyń usynystary negizinde el Úkimeti aıqyndaıtyn bolady. Strategııalyq áriptestikti iske asyrý uzaq merzimdi negizde mınıstrlikter deńgeıinde ǵana bolady. Strategııalyq seriktesterdi memlekettik organdar konkýrs arqyly anyqtaıtyn bolady. Ár baǵyt boıynsha bir úkimettik emes uıym anyqtalady», dedi ÚEU-dyń jumysyna toqtalǵan Madııar Qojahmet.

Al qaıyrymdylyq jasaý maqsa­tyn­da qarjy jınaıtyn blogerlerge endi kelisimshartpen jumys isteýge týra keledi. Halyqtan betaldy aqsha jı­­naý zańmen rettelip, qadaǵalanady. «Blo­gerler zańǵa baǵynbaı, kelisim­shart jasamaı qaıyrymdylyq is úshin dep halyqtan aqsha jınasa ol zań­syz áreket bolyp esepteledi. Iаǵnı ol – alaıaqtyq. Ekijaqty kelisimge kelý qaıy­rymdylyq jasaý kezinde túsinis­peý­shilik, daý-damaı týyndaǵan jaǵ­daıda máseleni zańmen retteý úshin engizilip otyr. Kelisimge kelse qaıy­­rym­­dylyq úshin jınalǵan qar­jyǵa qatysty eshqandaı artyq suraq týynda­maı­dy», dep túsindirdi M.Qojahmet. Sondaı-aq «eger bloger qandaı da bir qaıyrymdylyq qory­nyń atynan jumys júrgizse, onda ol jú­gingen uıymmen kelisimshart jasasýy tıis. Al eger bloger ózdiginen qaıy­rym­dy­lyqpen aınalyssa, onda kómek kór­se­te­tin adammen kelisimi bolýy kerek», dep qosty Vera Kım.

Sońǵy jańalyqtar

Munaı men teńge baǵamyndaǵy táýekelder

Ekonomıka • Búgin, 00:23

Áleýmettik qyzmetterdi damytý ózekti

Qazaqstan • Búgin, 00:21

Elektr qýatyn óndirý ulǵaıady

Aımaqtar • Búgin, 00:19

Saıası júıeni túbegeıli jańartý

Saıasat • Búgin, 00:14

Ulttyq qundylyqtardy ulyqtaý

Pikir • Búgin, 00:06

Atomǵa alańdaǵan álem

Álem • Búgin, 00:04

Bıznestegi áıelder úlesi

Bıznes • Búgin, 00:01

Yrysty molaıtqan naýqan

Ekonomıka • Keshe

AQSh-qa eksport artty

Ekonomıka • Keshe

Qandastardyń hali qalaı?

Qoǵam • Keshe

Engel zańy

Qoǵam • Keshe

Qymyzhanadaǵy mýzeı

Qoǵam • Keshe

Án oqý

Rýhanııat • Keshe

«Áselim» áni

О́ner • Keshe

Jyr alyby dáripteldi

Qoǵam • Keshe

Uqsas jańalyqtar