Álem • 23 Qyrkúıek, 2022

Qaqtyǵys shıelenise tústi

96 ret kórsetildi

Reseı prezıdenti Vladı­mır Pýtın halyqqa úndeý jasap, elde ishinara mobılızasııa jarııalanatynyn málimdedi. Bul málimdemeni halyqaralyq qoǵamdastyq synǵa aldy.

«Áskerı qyzmetke qazirgi ýaqyt­ta zapastaǵy jáne eń aldy­men qarýly kúshter qataryn­da qyzmet etken, belgili bir ás­kerı mamandyqtary men tıisti tájirıbesi bar azamattar ǵana shaqyrylady», – dedi V.Pýtın.

Áskerı ahýal týraly aıtqan Kreml basshysy sheptiń bir myń shaqyrymnan asyp ketkenin jetkizdi. Onyń aı­týynsha, Donesk aımaǵyndaǵy reseılik ásker tikeleı shabýyl jasamaı, shyǵyndy azaıtý maq­satynda birtindep áreket etpek. Son­daı-aq ol Herson, Donesk, Lýgansk oblystarynyń okkýpa­sııalanǵan óńirinde jarııalanǵan referendýmdarǵa qatysty pikir bildirdi. V.Pýtın daýys berýdiń qaýipsizdigin saqtaýǵa ýáde etti.

«Áskerı qyzmetke shaqyryl­ǵandar arnaıy áskerı operasııa tájirıbesin eskere otyryp, mindetti túrde qosymsha áskerı daıarlyqtan ótedi», degen V.Pý­tın ishinara mobılızasııa týraly jarlyqqa qol qoıǵanyn habarlady. Sóz sońynda Pýtın ıadrolyq qaýip taqyrybyna toqtaldy.

«Bizdi ıadrolyq qarýmen bop­sa­lamaq bolǵandar jeldiń óz baǵy­­tyna burylýy múmkin ekenin bilýi kerek», dedi Kreml basshysy.

Mobılızasııa jarııalan­ǵan­nan keıin birden Navalnyı­dyń seriktesteri, reseılik oppozı­sııa jáne soǵysqa qarsy qozǵa­lystar reseılikterdi narazylyq bildirýge shaqyrdy. Osyǵan baılanysty Reseıdiń 30-dan astam qalasynda sherý ótti. Us­tal­ǵan adam sany qazirdiń ózinde myńnan asqan kórinedi.

Reseı prezıdentiniń úndeýi­nen keıin memlekettik telearnalar atalǵan eldiń qorǵanys mınıstri Sergeı Shoıgýdyń suhbatyn kórsetti. Vedomstvo basshysy mobılızasııanyń qa­laı ótetinine toqtalyp, Ýkraı­nada qaza tapqan reseılik sar­bazdardyń resmı sanyn aıtty. Onyń keltirgen derekterine súıensek, Ýkraınada 5 937 jaýynger qaza tapqan.

Reseı qorǵanys mı­nıstriniń derekteri Ýkraına tara­py­nyń málimetinen álde­qaıda az. Qazirgi tańda resmı Kıev 50 myńnan astam reseılik sarbazdyń kózin joıǵandaryn alǵa tartyp otyr. Onyń ústine, kóp­tegen buqaralyq aqparat qural­dary jasaǵan tizim de S.Shoıgý keltirgen derekterden áldeqaıda kóp. Máselen, VVS arnasy 16 qyrkúıekke deıingi qaqtyǵys kezinde Reseı kem degende 6 476 sarbazynan aıyrylǵan dep habarlady. Bul tek ashyq derekkózdermen rastal­ǵan­­dary ǵana. Sondyqtan sa­rap­shylar qaza tapqandardyń naq­ty sany budan da kóp ekenin aıtady.

Sondaı-aq S.Shoıgý shamamen 300 myń adam tartylatynyn málimdedi. Biraq bári birden áskerge shaqyryl­maıdy. Mınıstrdiń aıtýynsha, shaqyrylǵandar áýeli qaıta daıarlaýǵa jiberiledi. Sodan keıin ǵana ózderine júktelgen tapsyrmany oryndaýǵa kirisedi.

Bul sheshimdi halyqaralyq qoǵamdastyq túrli deńgeıde qabyl­dady. AQSh-tyń Ýkraı­na­daǵy elshisi mobılızasııa jasaý Reseıdiń álsizdiginiń belgisi dep esep­teıdi. Brıdjıt Brınktiń aı­týynsha, Reseı bıli­giniń keıin­gi qadamdary olar­dyń qıyn jaǵdaıda turǵanyn kórsetedi.

«Jalǵan referendýmdar men mobılızasııa – Reseıdiń álsizdiginiń, sátsizdiginiń belgisi. AQSh Reseıdiń anneksııalanǵaly jatqan Ýkraına aýmaqtaryna degen talaptaryn eshqashan mo­ıyndamaıdy. Biz Ýkraınaǵa qan­sha qajet bolsa, son­sha qoldaý kórsetemiz», dep jaz­dy Brınk Twitter-degi paraq­shasynda.

Nıderland premer-mınıstri Mark Rıýtte de osyn­daı pikir ustanady. Onyń aıtýyn­sha, ishinara mobılıza­s­ııa Kremldiń qıyn jaǵdaı­da turǵanynyń belgisi. «Mobılı­za­sııa, Doneskide referendým ótkizýge shaqyrý – bári shara­syz­dyqtyń belgisi. Onyń ıadrolyq qarý týraly sózi buryn birneshe ret estigen sóz. Bul sóz ǵana, sondyqtan sabyrly bolýǵa keńes beremin», dedi M.Rıýtte.

Ulybrıtanııa qorǵanys mınıstri Ben Ýolles Pýtınniń Ýkraı­nadaǵy soǵysqa rezerv­tegilerdi jumyldyrý týraly sheshimi Reseı basqyn­shyly­ǵy­nyń sátsiz aıaqtalǵanyn kór­setedi dep málimdedi.

«Eshqandaı qoqan-loqqy nemese úgit-nasıhat Ýkraınanyń bul soǵysta jeńip jatqanyn, halyqaralyq qoǵamdastyqtyń birikkenin jáne Reseıdiń jal­ǵyz qalǵanyn jasyra almaıdy», dedi Ulybrıtanııanyń qorǵanys mınıstri.

Sondaı-aq B.Ýolles Pýtın buǵan deıin mobılızasııa bolmaıdy dep ýáde bergenine, Reseıdiń Ýkraına aýmaqtaryn anneksııalaýdy josparlamaımyz degenine nazar aýdardy.

Chehııa premer-mınıstri Petr Fıala Pýtın jarııalaǵan ishinara mobılızasııa Ýkraına­daǵy soǵysty odan ári ýshyq­tyrý áreketi dep atady.  P.Fıala qazir Ýkraınaǵa kómek­tesýdi jalǵastyrý óte mańyzdy ekenin jáne bul Chehııanyń múd­desine saı keletinin jetkizdi.

Chehııa – Ýkraınany aýyr qarý-jaraqpen qamtamasyz etken birinshi el. Aldaǵy ýaqytta da Ýkraına qarýly kúsh­terine tankter, tikushaqtar jáne artıllerııalyq júıeler jetkizýdi jalǵastyra bermek.

Germanııa vıse-kansleri Robert Habek Kremldiń bul áreketin «Reseıdiń taǵy bir qate qadamy» dep atady. Kansler Olaf Sholstiń keńsesi málim­deme taratyp, Germanııa basshysy Reseıdiń ishinara mobılızasııa týraly sheshimin Kremldiń Ýkraınaǵa shabýyl jasaý kezinde júzege asyrǵan josparlarynyń sátsizdigi dep sanaıtynyn habarlady.

Qytaı Syrtqy ister mı­nıstr­­liginiń baspasóz hatshysy Van Venbın Reseı bıliginiń sońǵy málimdemelerine qatys­ty pikir bildirdi. «Ýkraına daǵda­ry­syna qatysty Qytaı­dyń usta­nymy árqashan aıqyn. Biz tarap­tardy dıalog pen kelis­sóz­der arqyly atysty jáne soǵys­ty toqtatýǵa shaqyramyz. Tarap­tardyń múddelerin eskere otyryp, aqylǵa qonymdy qadam jasaıtynyna senimdimiz. Biz son­daı-aq halyqaralyq qoǵam­dastyq buǵan qol ushyn sozady dep úmittenemiz», dedi V.Venbın.

Polsha premer-mınıstri Mateýsh Moraveskı óz eliniń Ýkraınany qoldaýyn jal­ǵas­tyratynyn habarlady. «Odaq­tastarymyzben birge NATO-nyń Ýkraınaǵa qoldaýyn arttyryp, qorǵaý úshin qoldan kelgenniń bárin jasaımyz. Ishinara mobılızasııa týraly aqparat rastaldy. Reseı Ýkraınany joıyp, onyń aýmaǵynyń bir bóligin basyp alýǵa tyrysady. Buǵan múmkindik bere almaımyz», dedi ol Reıters agenttigine bergen suhbatynda.

Sońǵy jańalyqtar

Messı jeńiske jeteleı almady

Fýtbol • Búgin, 07:35

Shırek fınalǵa ótti

Tennıs • Búgin, 07:33

Tórtinshi orynǵa turaqtady

Tennıs • Búgin, 07:32

Jýrnalıster arasyndaǵy jarys

Qoǵam • Búgin, 07:30

Júldeniń aýyly alys emes

Sport • Búgin, 07:28

Shırek fınalǵa shyqqandar belgili

Sport • Búgin, 07:27

Barymtaǵa – «qarymta»

Qoǵam • Búgin, 07:25

Asyq atýdan álem chempıony

Ulttyq sport • Búgin, 07:24

Úzdik pedagogke – jeńil kólik

Bilim • Búgin, 07:22

Adam kapıtalyn arttyrýǵa arnalady

Ekonomıka • Búgin, 07:20

Jańa qundylyqtar – bılik ózegi

Pikir • Búgin, 07:18

Jańa reformaǵa senim zor

Pikir • Búgin, 07:16

Kóptiń kókeıindegini dóp basty

Pikir • Búgin, 07:15

Jol jaqsarmaı, is ońǵarylmaıdy

Pikir • Búgin, 07:13

Úmit sózi

Pikir • Búgin, 07:12

Bul – bolashaqtyń tańdaýy

Pikir • Búgin, 07:08

Ashyqtyqty arttyratyn ıgi ister

Qazaqstan • Búgin, 07:05

Quqyq ústemdigi – kelisim kepili

Qazaqstan • Búgin, 07:03

Judyryqtaı jumylý eldi jigerlendiredi

Saıasat • Búgin, 07:02

Erteńimiz úshin utymdy sheshim

Saıasat • Búgin, 07:00

Alashtyń aq joly ardaqtaldy

Saıasat • Keshe

Kemedeginiń jany bir...

Saıasat • Keshe

Kásip kózi – násip kózi

Ekonomıka • Keshe

Tuńǵysh tóraǵanyń toıy

Qazaqstan • Keshe

Ormanmen syrlasqan ǵalym

Aımaqtar • Keshe

Lývrda qalǵan shyraǵdan

Suhbat • Keshe

Sheberler sherýi

О́ner • Keshe

Uqsas jańalyqtar