Sondaı-aq ol elimizdiń avıasııa salasyn damytýdaǵy mańyzdy jobalardyń biri sanalady. Jobanyń júzege asýyna Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń AQSh-qa jasaǵan resmı sapary barysynda qol jetkizilgen kelisimder túrtki boldy. Atalǵan sapar aıasynda «Boeing» korporasııasy men «SCAT Airlines» áýe kompanııasy arasyndaǵy iskerlik yntymaqtastyq máseleleri qaralyp, sonyń ishinde Shymkentte ushaqtarǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetetin ári jóndeıtin ortalyq salý múmkindigi talqylanǵan bolatyn.
Qala ákimi Ǵabıt Syzdyqbekov jańa nysannyń iske qosylýy nátıjesinde Shymkenttiń avıasııalyq habqa aınalatynyn, sondaı-aq áýe kemelerine qyzmet kórsetý barysynda ınnovasııalyq tehnologııalar qoldanylyp, jańa jumys oryndarynyń ashylatynyn atap ótti.
– О́zderińizge belgili, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıyl Amerıka Qurama Shtattaryna jumys saparymen baryp, sol eldiń jetekshi kompanııalarynyń basshylarymen, onyń ishinde transulttyq «Boeing» korporasııasynyń ókilderimen birqatar kezdesý ótkizdi. Sonyń aıasynda otandyq áýe tasymaldaýshylarynyń servıstik jáne logıstıkalyq qyzmetterin jetildirýge baǵyttalǵan mańyzdy jobalar qarastyryldy. Ásirese jergilikti «SCAT» áýe kompanııasynyń áýe parkin tolyqtyrý, tehnıkalyq qyzmet kórsetý jáne jóndeý ortalyǵyn qurý máselesine erekshe nazar aýdaryldy. Osyǵan oraı Shymkent halyqaralyq áýejaıynda atalǵan ortalyqtyń qurylysy bastaldy. Aıta ketý kerek, mundaı avıasııalyq-tehnıkalyq qyzmet kórsetý nysany elimizde alǵash ret Shymkentte salynǵaly otyr. Bul joba arqyly elimizdiń tranzıttik áleýeti artyp, otandyq avıasııa salasynyń básekege qabilettiligi kúsheıedi degen senim mol. Sonymen qatar bul bastama ınfraqurylymdy jańǵyrtý men strategııalyq mańyzy bar jobalardy iske asyrýdyń jarqyn úlgisi bolmaq. Keshen aýmaǵynda zamanaýı angarlar ornalasady. Onda áýe kemelerine tolyq kólemde tehnıkalyq qyzmet kórsetilip, jóndeý jumystary júrgiziledi, – dedi Ǵabıt Syzdyqbekov.
Otandyq áýe kompanııasynyń prezıdenti Vladımır Denısovtiń aıtýynsha, jobaǵa «SCAT» jetekshilik etedi. Onyń negizgi maqsaty – Qazaqstanda ushaqtarǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetýden bastap kúrdeli jóndeýge deıingi jumystardy qamtıtyn, sondaı-aq olardy jańǵyrtyp, tehnıkalyq múmkindikterin arttyrýǵa múmkindik beretin zamanaýı tolyq sıkldi ortalyq qurý.
– Búgin biz óndiristik keshenniń irgetasyn ǵana qalap jatqan joqpyz. Sonymen qatar Qazaqstannyń avıasııa salasyndaǵy táýelsiz ári strategııalyq tehnıkalyq bazasynyń negizin qalyptastyryp jatyrmyz. Jańa ortalyq «Boeing» ushaqtaryna tehnıkalyq qyzmet kórsetip, jóndeý jumystaryn júrgizetin biregeı keshen bolýmen qatar, aımaqtyq avıasııa naryǵynda «Scat MRO»-nyń jańa sapalyq deńgeıge kóterilýine jol ashady, – dedi V. Denısov.
Qazirgi ýaqytta keshen alańynda qurylys jumystary qarqyndy júrgizilip jatyr. Nysan irgetasynyń qazyǵyn qaǵý rásimine qatysqan qala ákimi Ǵabıt Syzdyqbekov bul keshenniń arqasynda Shymkenttiń avıasııalyq habqa aınalatynyn, servıstik jáne jóndeý jumystary barysynda ınnovasııalyq tehnologııalar qoldanylyp, jańa jumys oryndarynyń ashylatynyn taǵy da atap ótti.
– Memleket basshysynyń Amerıka Qurama Shtattaryna jasaǵan is-saparynyń nátıjesinde elimizdiń ekonomıkasyna qatysty mańyzdy kelisimderge qol jetkizildi. Sonyń ishinde transulttyq «Boeing» korporasııasymen ornaǵan iskerlik baılanystardyń mańyzy zor. Osy yntymaqtastyq aıasynda «SCAT» áýe kompanııasynyń bazasynda álemge áıgili «Boeing» ushaqtaryna tehnıkalyq qyzmet kórsetetin jáne jóndeıtin aýqymdy keshenniń qurylysy bastaldy. Mundaı avıasııalyq-tehnıkalyq qyzmet kórsetý ortalyǵy elimizde alǵash ret Shymkentte salynyp jatyr. Bul joba Qazaqstannyń tranzıttik áleýetin arttyryp, avıasııa salasynyń básekege qabilettiligin kúsheıtedi dep kútiledi. Sonymen qatar ol ınfraqurylymdyq jańǵyrtý men strategııalyq mańyzy bar jobalardy iske asyrýdyń mańyzdy kezeńi bolmaq. Keshen aýmaǵynda zamanaýı angarlar salynyp, onda áýe kemelerine tolyqqandy tehnıkalyq qyzmet kórsetilip, jóndeý jumystary júrgiziledi, – dedi qala ákimi.
Jobaǵa jaýapty mamandardyń málimetinshe, ınjenerlik-tehnıkalyq ortalyqtyń jalpy aýmaǵy 10 gektardy quraıdy. Onyń 6 gektardan astam bóligine angarlar salynady. Keshen qurylysy aıasynda joǵary tehnologııalyq 15 nysan boı kótermek. Olardyń qatarynda ámbebap tehnıkalyq qyzmet kórsetý ortalyǵy, avıasııalyq shassı tirekterin jáne qozǵaltqyshtardy jóndeý sehtary, ishki jabdyqtardy jańǵyrtý, áýe kemelerin syrlaý, elektrondyq júıelerdi retteý bólideri, synaq zerthanasy men qosalqy bólshekter qoımalary bolady. Munyń barlyǵy birtutas óndiristik keshen retinde jumys isteıdi.
О́z kezeginde Qazaqstannyń Kólik vıse-mınıstri Talǵat Lastaev áýejaı ınfraqurylymyn kezeń-kezeńimen jańǵyrtý jáne jańa strategııalyq jobalardy iske asyrý elimiz ben tutas óńirdiń tranzıttik áleýetin edáýir arttyrýǵa yqpal etetinin málimdedi. Sondaı-aq mınıstrlik ókili nysan qurylysyn 2027 jyldyń jeltoqsan aıynda aıaqtaý josparlanyp otyrǵanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul joba óńirdiń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyryp, Qazaqstannyń avıasııalyq ınfraqurylymyn jańa sapalyq deńgeıge kóterýge baǵyttalǵan.
Bul joba «SCAT» áýe kompanııasy men «Boeing» korporasııasynyń seriktestigi aıasynda júzege asyrylyp jatyr. Soǵan sáıkes aldaǵy ýaqytta Shymkent áýejaıy mańynda avıasııalyq tehnıkaǵa servıstik qyzmet kórsetetin jáne jóndeý jumysyn júrgizetin iri angarlyq ortalyq paıda bolady. Jalpy, bul keshendi «Boeing» áýe kemelerine qyzmet kórsetýge arnalǵan tolyq óndiristik sıkldi zamanaýı nysan dep ataýǵa bolady. Iаǵnı bolashaqta munda «Boeing 737», «Boeing 757», «Boeing 767» jáne «Boeing 777» sekildi keń fıýzelıajdy áýe kemelerine tehnıkalyq qyzmet kórsetiledi.
Sonymen qatar keleshekte osyǵan uqsas ózge de mańyzdy jobalardy júzege asyrý josparlanyp otyr. Budan bólek, mınıstrlik tarapynan jańa «Boeing» áýe kemelerin satyp alý múmkindigi de qarastyrylyp jatyr.
Jalpy, ınfraqurylymdyq jańǵyrtý jobasy Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Shymkent áýejaıyn mýltımodaldy hab retinde damytý jónindegi tapsyrmasy aıasynda júzege asyrylyp jatyr. Osyǵan baılanysty búgingi tańda áýejaı ınfraqurylymyn damytý jáne ony ońtústik óńirdegi iri halyqaralyq avıasııalyq-logıstıkalyq ortalyqqa aınaldyrý baǵytynda aýqymdy jumys qolǵa alynǵan.
Atap aıtqanda, mýltımodaldy hab qalyptastyrý maqsatynda áýejaıdy «Ońtústik» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵyna qosý kózdelip otyr. Osyǵan baılanysty qajetti jer telimderin memleket muqtajdyǵyna alý jumystary bastaldy. Budan bólek, Halyqaralyq azamattyq avıasııa uıymynyń (ICAO) standarttaryna sáıkes áýejaıda III sanattaǵy jańa ushý-qoný jolaǵynyń qurylysy júrgizilip jatyr.
Jańa ushý-qoný jolaǵy áýe reısteriniń sanyn arttyrýǵa jáne kez kelgen meteorologııalyq jaǵdaıǵa qaramastan júk tasymaldaıtyn iri áýe kemelerin qabyldaýǵa múmkindik beredi. Osylaısha, ınfraqurylymdyq damý jospary respýblıkanyń úshinshi megapolısinde kezeń-kezeńimen júzege asyrylyp jatyr. Al bul jobalardyń iske asýyna jergilikti atqarýshy bılik aıryqsha kóńil bólip, qajetti qoldaý kórsetip jatyr. Aldaǵy ýaqytta budan da aýqymdy jobalardy júzege asyrý josparlanyp otyr. Olardy iske asyrýǵa qala ákimdigi jan-jaqty qoldaý kórsetpek.
Munymen qosa, Shymkent halyqaralyq áýejaıynda jańa termınaldyń paıdalanýǵa berilýi jolaýshylar tasymaly kólemin aıtarlyqtaı arttyrdy. Keıingi eki jylda halyqaralyq baǵyttar sany 10-nan 16-ǵa deıin, al ishki baǵyttar sany 7-den 12-ge deıin ulǵaıǵan. Sonymen birge halyqaralyq júk tasymaly baǵytynda iri áýe kompanııalarymen áriptestik baılanystar ornatylyp, nátıjesinde tranzıttik júk pen jolaýshylar aǵyny birneshe esege ósken.
Jalpy, Shymkent Orta Azııanyń qaqpasy sanalady. Qala Ortalyq Azııa men Qazaqstan aýmaǵyndaǵy mańyzdy kólik dálizderiniń toǵysqan tusynda ornalasqan. Sondyqtan halyqaralyq saýda jáne logıstıka salasynda hab rólin atqarýǵa tolyq múmkindigi bar.
Osy erekshelikti eskere otyryp, qala ákimdigi áýejaı mańynan saýda-logıstıkalyq ortalyq saldy. Qazirgi ýaqytta onyń aýmaǵy keńeıtilip, jańa qoımalar men zamanaýı óndiristik nysandar boı kóterip jatyr. Munyń bári keleshekte Shymkentti iri saýda-logıstıkalyq ortalyqtardyń birine aınaldyrýǵa múmkindik beredi.
Mamandardyń pikirinshe, ınfraqurylymdy damytý ekonomıkanyń ósýine tikeleı áser etedi. Kásiporyndarǵa eń aldymen ınjenerlik-kommýnıkasııalyq júıeler qajet. Odan keıin óndirilgen ónimdi saqtaýǵa jáne tasymaldaýǵa arnalǵan zamanaýı qoımalar men logıstıkalyq ınfraqurylym kerek. Búginde munyń barlyǵy Shymkent qalasynda kezeń-kezeńimen júzege asyrylyp jatyr.