Egemen Qazaqstan
16317 materıal tabyldy

Rýhanııat • 28 Maýsym, 2019

Belgili jýrnalıst Sovet Shımanbaı jaıly bir úzik syr

Altyn besik Aqtoǵaıdan shyqqan qazaq jýrnalıstıkasynyń darabozy Sovet Ospanǵalyuly Shımanbaı edi. О́zi ómir boıy qyzmet babymen bireýlerge telefon soǵyp, tanystyrǵanda: «Shıman­­baıdyń Soveti», dep maǵmurlanyp, mar­qaıyp, búrkitshe qomdanyp qalatyn. О́zi otyz jyl qyzmet etken burynǵy «Sosıalıstik Qazaqstan», búgingi aǵa gazet «Egemen Qazaqstandaǵy» áriptesteri de osylaı atap ketti.

Rýhanııat • 28 Maýsym, 2019

Jasandylyqtan aýlaq bolǵan abzal

Maquldanǵan emle erejele­riniń tórt tarmaǵyna tıesili usynyspen shektelmekpin. Olaı bolsa, 11-tarmaqtyń (Sózder biryńǵaı jýan ne jińishke ún­desimmen jazylady: azamat, yntymaq, bosaǵa, turmys; ásem, memleket, izet, úmit, sóılem.) eskertýindegi: «Keıbir kirme sóz­derde úndesim saqtalmaı jazy­­lady: quziret, qudiret, muǵalim, qyzmet, qoshemet, aqiret, qasıet, qadir, kitap, taýqimet, qaziret» degen erejege mynadaı usy­nysym bar: - quzyr men qudyr­dyń tórkini bir. Sondaı-aq aqyr, qa­zyr qosh, qadyr sózderi – jýan býyndy sózder. Muǵalim dep ja­zyp júrgen arabtekti sózdi morfemaǵa jiktesek, muǵalym bolyp shyǵady. Kitap sózi kezinde kıtab degen arab sózin buzbaý nıetinen shyqqan, qazaqshasy kitáp bolady, sońǵy býynda «á» keletin sózder (kiná, kýá) sııaq­ty qoldanylady. Sondyqtan bularǵa ereje úndestikke baǵyn­baıtyn qosymsha jalǵanýy re­tin­de taǵaıyndalýy qajet. Son­da bul sózder quzyret, qudy­ret, qoshamet, muǵalym, aqyret, qa­dyr, kitáp, taýqymet, qasyret bo­lyp jazylmaq.

Rýhanııat • 28 Maýsym, 2019

Esim han

Qazaq handyǵynyń tarıhynda el bılegen handar kóp bolsa da esimderi otandyq tarıhta altyn árippen jazylýǵa laıyqtylary sanaýly ǵana. Tarıh olardyń esimderin halqyna sińirgen eńbekterine qaraı baǵalap, búginge deıin jetkizip otyr. Kereı men Jánibek handar, Qasym han, Haqnazar han, Táýekel han, Táýke han sekildi Esim hannyń esimi de jazba derek málimetteri men aýyz ádebıetiniń materıaldary arqyly el tarıhynda saqtalǵan. Zertteýshilerdiń mindeti olardyń el tarıhyndaǵy alar orny men atqarǵan rólin anyqtap, el jadynda máńgi qaldyrý bolyp tabylady. Osyǵan oraı, biz bul maqalamyzda 1598-1628 jyldary qazaq taǵyn ıelengen Esim hannyń tarıhı tulǵalyq bolmysy men tarıhı rólin qarastyrmaqshymyz.

Qazaqstan • 28 Maýsym, 2019

Quttyqtaýlarda – izgi tilekter

Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti bolyp saılanýyna oraı quttyqtaý hattar men jedelhattar kelip túsýde, dep habarlady Prezıdenttiń baspasóz qyzmeti.

Rýhanııat • 28 Maýsym, 2019

Abaıdyń atqa miný mádenıeti

«Er qanaty – at» degen sóz qazaqta ejelden bar. Jylqy túligin qasıetti jeti qazynanyń birine balap, ǵasyr qoınaýynan jaqut bolyp jetken jyrlarda, dáýir júgin arqalaǵan dastandarda azamaty men qazanaty qosa sýrettelip otyrǵan. Dala danyshpany hakim Abaı­dyń da jylqyǵa degen kózqarasy erek­she bolǵan. Biz muny aqynnyń shy­ǵarmalary men zamandastarynyń es­telikteri arqyly bilemiz. Elbasy Nur­sultan Nazarbaev óziniń «Uly da­lanyń jeti qyry» maqalasynda qazaq hal­qynyń atqa miný mádenıetin: «At ústinde júrgen kóshpendiler taqymyna basqan sáıgúligine neǵurlym erkin minip júrýi úshin bıik er-turman men úzeńgini oılap tapty. Bul jańalyq salt atty adamnyń at ústinde qaqqan qazyqtaı myǵym otyrýyna, sonymen birge shaýyp bara jatyp qolyndaǵy qarýyn esh qıyndyqsyz jáne neǵurlym tıimdi qoldanýyna múmkindik berdi» dep aıryqsha toqtalǵany belgili.

Prezıdent • 28 Maýsym, 2019

El tizgini – erge syn

Saılaý ótti... Jurt kóńilin kúpti etken halyq tańdaýy máresine jetti... Jalpyhalyqtyq saılaýda aıqyn basymdylyqpen el senimine ıe bolyp, alamannyń aldynda kelgen Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev «uzyn arqaý, keń tusaýǵa salyp» oıdan-qyrdan, alys-jaqynnan qonaq jıyp, dúbirletip jatpastan, Ata Zań talaptaryna saı, ulyqtaý rásimin ótkizdi. Resmı óz mindetin atqarýǵa kiristi.

Saıasat • 27 Maýsym, 2019

Darıǵa Nazarbaeva Ingo Appemen kezdesti

Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy Darıǵa Nazarbaeva Aýstrııa Federaldyq Jınalysy Federaldyq Keńesiniń Tóraǵasy Ingo Appemen kezdesti. Bul týraly Parlament Senatynyń baspasóz qyzmeti habarlady.

Prezıdent • 27 Maýsym, 2019

Memleket basshysy DP World kompanııasy Dırektorlar keńesiniń tóraǵasyn qabyldady

Qasym-Jomart Toqaevqa Qazaqstannyń kólik-logıstıkalyq áleýetin arttyrýǵa halyqaralyq kompanııanyń qatysýy jóninde málimet berildi. Bul týraly Aqordanyń baspasóz qyzmeti habarlady.

Álem • 27 Maýsym, 2019

Qyrǵyzstannyń eks-prezıdenti Almazbek Atambaev erekshe quqyǵynan aıyryldy

Jogorký Kenesh eks-prezıdent Almazbek Atambaevty eshkimniń tıispeýi jónindegi quqyǵynan aıyrý týraly sheshim qabyldady. Daýys berý ashyq túrde ótti. Bul týraly Kabar agenttigine silteme jasaı otyryp Qazaqparat habarlady.

Qazaqstan • 27 Maýsym, 2019

EUÝ-niń The Young University Rankings 2019 reıtıngindegi orny anyqtaldy

Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti «Times Higher Education Young University Rankings 2019» reıtıngi boıynsha jas ýnıversıtetter arasynda alǵash ret 251-300 topqa kirdi.