Pikir • 28 Tamyz, 2024
Sot júıesin reformalaý kimge kerek?
Qazaqstan Respýblıkasy sýdıalar qaýymdastyǵynyń III sezi ótkennen keıin osy ýaqytqa deıin júrgizilgen sot reformasynyń jetistigi men kemshiligin taldap, talqylap «Sot jabyq korporasııa emes» degen taqyrypta respýblıkalyq baspasóz betinde («Ana tili» №44 (1564) 29 qazan–4 qarasha, 2020 jyl) synı maqala jarııalanǵan bolatyn. Maqala Prezıdent nazaryna iligip, sol kezdegi Joǵarǵy sot tóraǵasy Jaqyp Asanovqa birqatar tapsyrma bergen edi. Nátıjesinde, «Qazaqstan Respýblıkasynyń sot júıesi men sýdıalarynyń mártebesi týraly» Konstıtýsııalyq zańǵa ózgerister engizilip, sot táýelsizdigin qamtamasyz etetin jańa tolyqtyrýlar engizýge usynystar da jasaldy.
Aýyl • 28 Tamyz, 2024
Ár aýyl ǵana emes, ár aýla óz ıesine tabys ákelýge tıis
«Aýylda adam bar bolsa – aýyl ada bolmaıdy, El ıesi bar bolsa – eli ala bolmaıdy». Buqar jyraý babamyzdyń osy qanatty sózi «Aýyl amanaty» syndy baǵdarlamanyń qazirgi kezeńde erekshe mańyzdy ekenin ańǵartyp otyr. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasyna oraı qolǵa alynǵan osynaý aýqymdy joba aýyldarymyzdyń ahýalyn jan-jaqty jaqsartýǵa baǵyttalǵan. Prezıdent aýyldaǵy aǵaıynnyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa, ınfraqurylymyn kórkeıtip, bilim berý tetikterin damytýǵa baılanysty qoldaýdy bir sátke de nazardan tys qaldyrǵan emes. Úkimet te osy jobanyń júıeli júzege asýyn qadaǵalap otyr. Bul demeýdi eldi meken turǵyndary da anyq sezinip, ósirgen tóliniń, ekken óniminiń naqty jemisin kóre bastaǵany da kóńilge úlken medeý.
Saraptama • 28 Tamyz, 2024
Otbasyńyzǵa qansha ýaqyt bólesiz?
Bala-shaǵa, jan jaryńmen birge ýaqyt ótkizý – otbasylyq yntymaqty nyǵaıtyp, berekeni arttyratyn, sondaı-aq árbir otbasy múshesiniń damýyna yqpal etetin mańyzdy faktor. Otbasylyq ómirdiń bul negizgi aspektisi tıimdi qarym-qatynas pen emosıonaldyq turaqtylyqqa yqpal etip qana qoımaıdy, sonymen qatar salamatty ádetter men kúshti otbasylyq úılesimdilik sezimin qalyptastyrady.
Mıras • 28 Tamyz, 2024
Sadaq kóshpeli babalarymyzdyń basty qarýy desek qatelespeımiz. Kóne ataýy «qara sanaı» atalǵan bul áskerı qarý óz zamanynda pozısııalyq shaıqas júrgizýge, az kúshpen qarsy jaqqa alystan zor shyǵyn keltirýge múmkindik beredi. Muny ustaǵan qazaq mergenderi týraly mura halyq aýyz ádebıetinde jıi kezdesedi. Mysaly, «Bulǵary sadaq, buqarjaı» (Qobylandy batyr), «Sadaq toly saı kez oq», «Kón sadaqtyń ishinde, kóbe buzar jebe bar» (Mahambet), «Qaraǵaıdan sadaq býdyryp, qylshanymdy sary jún oqqa toltyryp» (Qaztýǵan) degen joldar bar.
Qoǵam • 27 Tamyz, 2024
Bizdiń aýyl tartylǵan teńiz jaǵasynda. Bir kezderi ataǵy dúrildegen irgeli sharýashylyq bolǵan desedi. Bolsa bolǵan shyǵar, oǵan daý aıtý qıyn. Al qazirgi tirlikterine qaradaı-qarap qarnyń ashady. Ishtegi kúńkil ǵoı... Esti kisi týǵan jerin qııanatqa qııa ma? Teńizdiń «tiri» kezindegi berekeden búginde tutamdaı belgi qalmaǵan. Balyq óńdeıtin shaǵyn zaýyttyń kúnge kúıgen qamys qabyrǵalary sonadaıdan yrsıyp-yrsıyp kózge qorash kórinedi. Tóbedegi órlik bórenelerin bireýler urlap áketken. Qora soqsaq ta nemiz ketedi degen shyǵar.
Qoǵam • 24 Tamyz, 2024
Otandyq taksı qyzmeti nege toqyrap tur?
Elimizdegi taksı naryǵynyń tarıfi jyl ótken saıyn qymbattap barady. Buǵan sebep bolatyn basy ashyq eki faktor bar bolsa, sonyń biri de biregeıi – negizinen sheteldik iri platformalardyń qyzmet kórsetetini. Taksı qyzmeti halyqqa qoljetimdi bolýy úshin otandyq taksı qyzmetin iske qosýdyń mańyzy zor. Mundaı mańyzdy startap jaqyn arada júzege asa ma?
Pikir • 24 Tamyz, 2024
Ortaq múddege uıystyrǵan keńes
Astanada ótken Ortalyq Azııa memleketteri basshylarynyń VI Konsýltatıvtik kezdesýiniń qorytyndylary kóńilimizden shyqty. Bul jolǵy keńeste ózimiz kútip júrgen kóp nársege qatysty jaýaptar men tujyrymdar aldyq. Sonyń bastylary Memleket basshysynyń oı-tolǵamynda qamtyldy.
Másele • 24 Tamyz, 2024
Eldegi joldyń múshkil jaǵdaıyn jolaýshy ǵana jaqsy biledi. Joldyń kem-ketigin memlekettik deńgeıde túgendeýdiń de kezi keldi. Joldardy tóseý úderisine kóptegen faktor áser etedi. Sonyń biri – jemqorlyq.
Dúnıejúzilik kóshpendiler oıyndary • 24 Tamyz, 2024
Álem nazarynda – «naǵyz sporttyq oqıǵa»
8-13 qyrkúıek aralyǵynda Astanada kóshpeli halyqtardyń mádenıeti men turmysyn aıshyqtaıtyn V Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndary ótedi. IýNESKO-nyń materıaldyq emes mádenı murasyna kiretin, etnostyq sport túrlerinen ótkiziletin jarysta sporttyń 21 túri qamtylǵan. 89 elden 2 myńnan asa qatysýshy baq synasatyn jampozdar jarysynda bilek kúshinen bólek, oı ushqyrlyǵyn da daralaıtyn saıys ótedi.
Ádebıet • 23 Tamyz, 2024
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, qazaq poezııasynyń kórnekti ókili Aqushtap Baqtygereeva jyrlamaǵan, tolǵamaǵan taqyryp joqqa tán. Onyń aqyndyq mıssııasyndaǵy birinshi erekshelik – el men jer, qoǵamnyń, halyqtyń jaıy aldyńǵy orynǵa shyǵady. О́zi ómir súrip otyrǵan qoǵamnyń betalysyna, damý jaǵdaıatyna aqyn syn kózimen qarap, paıymyn bildirip otyrady. Aqushtap aqyndyǵynyń aıbarly tusy da osy. Máselen, «Ádilet», «Aýylǵa hat», «Adressiz bala», «Ishkish áıel», «Erlikti kózben kórgen kún» (aqyn Juban Moldaǵalıev rýhyna), «Búrkit pen qarǵa» (ertegi izimen), «Kók dónenniń kisineýi (aqyn Qadyr Myrzalıev rýhyna), «Sóıleıdi óktemderdi yǵystyryp» (Sherhan Murtazaǵa), t.b. óleń-jyrlarynda qazaq ulty men jurtynyń jaratylysyna tán minez-qulyq, ulttyq harakter, adamı hám ımanı qasıetter oqyrmanyn eriksiz baýraıdy.
