Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
762 materıal tabyldy

Tanym • 26 Sáýir, 2022

Paıǵambardyń haty

Musylman balasyna týra joldy nusqaýshy, eki dúnıeniń sardary, Allanyń adam balasyna jibergen sońǵy paıǵambary Muhammedke qatysty búginge jetken qundy jádiger kóp emes. Desek te, Alla elshisiniń hıjranyń 6-shy jyly (628 jyly) Vızantııa ımperııasynyń patshasy Iraqlıge jazǵan haty saqtalǵan.

Qazaqstan • 25 Sáýir, 2022

Qorǵanys jaıly qujattar

Elordadaǵy Ulttyq mýzeıde Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń qurylǵanyna 30 jyl tolýyna oraı «Qýatty armııa – qýatty Qazaqstan» atty kórmeniń ashylýy ótti.

Pikir • 22 Sáýir, 2022

Táýelsizdik tirekteri

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Táýelsizdik bárinen qymbat» atty mańyzdy maqalasynda: «Táýelsiz el bolý ony jarııalaýmen nemese memlekettiń irgetasyn qalaýmen shektelmeıdi. Táýel­siz­dik úshin naǵyz kúres kúndelikti eń­bekpen, úzdiksiz ári dáıekti eldik saıasatpen máńgi jalǵasady. Biz qýatty táýelsiz mem­le­ketimizben ǵana ult retinde jer betinde saq­talamyz. Osy aınymas aqıqatty berik us­tanýymyz qajet. «Táýelsizdik bárinen qymbat!» degen bir aýyz sóz máńgi uranymyz bolýǵa tıis» dedi.

Tarıh • 19 Sáýir, 2022

Otyz ǵasyr burynǵy shalbar

AQSh-tyń Vashıngton qalasynda 1921 jyldan beri turaqty jaryq kórip kele jatqan Science News atty jýrnal bar. Bul basylymda ǵalamdy eleń etkizerlik ártúrli jańalyqtar jaryq kóredi. Jýyqta jýrnaldyń elektrondy nusqasynan QHR batysyndaǵy Tarym oıpatynan arheologııalyq qazba jumysy kezinde tabylǵan, ǵumyry 3000 jyldyq jádiger-shalbar jaıly aıtylypty.

Ádebıet • 13 Sáýir, 2022

Ulttyń baılyǵy – folklory

Árbir halyqtyń jazý-syzý tarıhy jáne qoldanatyn álipbıi bar. Qazaq halqy HH ǵasyrdyń birinshi shıregine deıin arab grafıkasyn qoldanyp keldi. Osy álipbı arqyly kem degende 10 ǵasyrdan astam ýaqyt ulttyń tarıhy, folklory, genologııalyq shejiresi, memlekettik hat-habar qujattary júrgizildi. Peterbor qalasynda 1903 jyly jaryq kórgen «Rossııa» atty ǵylymı jýrnalda, «qazaqtyń dástúrli mádenıetin – til tabıǵatyna, oı-pikirin jetkize bilý qabiletine, baı aýyz ádebıetine, ónerine qarap baǵalaýǵa bolady» degen tujyrym aıtylypty. Dál qazir qolymyzda bar derekkózine júginsek: M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń qoljazba qorynda qazaq folklorynyń úlken-kishili 200 myńdaı nusqasy saqtaýly tur.

Tarıh • 12 Sáýir, 2022

Jaý tylynda týǵan qyz

Jýyqta reseılik «Odno­klassnıkı» (OK.RU) atty áleýmettik jelide my­na bir foto jarııalan­dy. Sýrettiń astyna «Par­tızan qazaqtar! Erli-zaıypty Aǵadilovter jáne qyzy Maıa. 1943 jyl» dep qysqasha anyqtama be­rilgen eken. Kózi qaraqty oqyrman Aǵadilovter jaıly tarıhtan habardar bolar. Dese de, atalǵan fotobeınege qatysty kómeski tartqan oqıǵalardy ta­ǵy bir jańǵyrta otyryp, Ekinshi dúnıejúzilik so­ǵysta «Partızan qyzy» degen atpen maıdan tarıhy­na enip, kórkem týyndy keıip­kerine aınalǵan otbasy jaıly aıtyp ótsek artyq bolmas.

О́ner • 11 Sáýir, 2022

Jaýyrynǵa jan bitirgen

Qazaq halqynda ejelden beri súıekten buıym jasaý óneri bar. Ataqty keskindemeshi Ábilhan Qasteev: «Men sýret salýdy taýdyń bulaǵynan, qoıdyń qulaǵynan, eshkiniń múıizinen, anamnyń oıýynan úırendim» degenindeı, qolynda tórt túligi bar kóshpendi halyq maldyń súıegin jibitip joný arqyly, órnek salý, sandyqsha qaptaý, mýzykalyq aspaptardy árleý, er-turman jıekteý, sándik buıymdarǵa shegelik jasaý sııaqty isterdi jetik ıgergen.

Tarıh • 05 Sáýir, 2022

Stalın marapattaǵan qazaq

Tarıhtan bilemiz: Qyzyl Armııa 1945 jyly 9 mamyr kúni nemis fashısterin tize búktirgennen keıin, sol jylǵy tamyz aıynyń 9-y kúni Japonııaǵa qarsy soǵys ashyp, az ǵana ýaqyt ishinde Kvantýn armııasynyń qurlyqtaǵy jáne teńizdegi qarýly kúshterin tolyq talqandaýyna baılanysty KSRO Qarýly Kúshteriniń Bas qolbasshysy I.V.Stalın 1945 jyly 25 tamyz kúni tótenshe № 372 buıryq shyǵaryp, maıdanda erlik kórsetken maıdan qolbasshylaryn, ofıserlerdi marapattaǵan eken.

Qoǵam • 30 Naýryz, 2022

Aı sanaý

Qazaq halqy bertinge deıin dástúrli aı sanaý tásilin qoldanyp keldi. Ol úshin eń aldymen aıdyń týýyn qadaǵalaıtyn. Eger de jańa týǵan aıdyń qos qıyǵy tómen qaraı shanshylyp, saýyry tóńkerilip týsa «aı tóńkerildi» deıdi. Tóńkerilgen aı – malǵa jaıly, adamǵa qolaıly bolady dep eseptep, alys saparǵa shyǵý, mal otarlatý sııaqty mańyzdy isterdi josparlaıdy.

Rýhanııat • 30 Naýryz, 2022

Ramazan – rýhanı jańarý aıy

Kúlli musylman balasyna paryz etilip, ishine asa mańyzdy oraza qulshylyǵy sińirilgen «aılardyń sultany» Ramazan kelip jetti. Bul aı – paıǵambar úmbeti úshin rýhanı jańarý aıy. Iаǵnı Jaratýshy ıe óz qulyn osy aıda jańartý úshin, ol nápsisin tizgindep, ıman lázzatyn seze alatyn halge jetýi úshin, oraza degen amaldy tańdady. Sóıtip, bizge bir aı boıy oraza ustaýdy buıyrdy. Bul jerde biz bile bermeıtin bir keremet dúnıe – oraza ustaǵan kezde júregimizde, jan-dúnıemizde rýhanı jańarý jemisi pisip jetiledi. Osy arqyly adam balasy kemeldenedi.