Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
774 materıal tabyldy

Tarıh • 09 Naýryz, 2022

Qazaqtyń batyr qyzy Mánshúk Mámetova jaıly jazbalardy oqyǵanda

Bıyl týǵanyna 100 jyl tolǵan qazaqtyń qaharman qyzy Mánshúk Mámetova jaıly málimet izdep otyryp, apamyzǵa Batyr ataǵy 1944 jyly 1 naý­ryz kúni berilgenin kórip, bul oqıǵa týraly baspasóz betterinde ne jazyldy eken degen úmitpen eń áýeli «Sosıalıstik Qazaqstan» gazetiniń tigindisin aqtar­dym. Úmit aldamady. Ga­z­ettiń 1944 jylǵy 5 naý­ryz kúngi sanyna úlken serjant M.J.Mámetovaǵa Keńester Odaǵynyń Ba­ty­ry ataǵyn berý týraly KSRO Joǵary Keńesi Prezıdıýmynyń Ýkazy jáne batyr qyzdyń maı­dan­daǵy fotosy qosa jarııalanypty.

Rýhanııat • 07 Naýryz, 2022

Batyr Baıan

Ekinshi dúnıejúzilik soǵys jyldarynda jaryq kórgen «Sosıalıstik Qazaqstan» gazetin aqtaryp otyryp, ataqty fılolog ǵalym, akademık Qajym Jumalevtiń «Maıdandaǵy qazaq qyzdary» atty shaǵyn maqalasyn ushyrattyq. Onda: «Raýza Shamshatova, Ádııa Moldaǵulova (Álııa shyǵar), Erke Orazbaeva, Baıan Baıǵojına, Balsheker Ahmetova, t.b. qazaq qyzdary maıdanda erlik kórsetti.

Qoǵam • 02 Naýryz, 2022

Amanat – azamatqa paryz

Atamyz qazaq «Amanat molshylyq ákeledi, qııanat kedeılik ákeledi» degen. Iаǵnı amanat buzylǵan jerde qııanat qanat jaıady. Ondaı ortada yntymaqtyń irgesi sógiledi, berekeniń qamaly buzylady.

Rýhanııat • 02 Naýryz, 2022

Eldi súıýdiń úlgisi

Ata-babalarymyz álimsaqtan ustanyp kele jatqan ıslam dininde «hýbbýl-ýatan mınál-ıman» dep aıtylatyn maǵynasy tereń rıýaıat, ıaǵnı ósıet bar. Bul uǵymdy qazaqsha tápsirlesek, «eldi, otandy, jerdi súıý – ımannan» degendi bildiredi eken. De­mek pende balasynyń eli men jerine degen súıispenshiligi hám adal mahabbaty jú­re­­gine sińgen ıman qýatymen ólshen­bek. Abaısha aıtsaq, «Mazlumǵa janyń ashyp, ishiń kúısin, Hareket qyl, paıdasy kóp­ke tısin, Kóptiń qamyn áýelden táńi­ri oılaǵan, Men súıgendi súıdi dep ıeń súısin». Dana atamyzdyń myna sózin táp­sir­ler bolsaq, ımany kámil, yqylasy ke­mel adam ǵana elin, jerin, Otanyn súıe alary haq.

Tarıh • 02 Naýryz, 2022

Qaıysbaı balýannan qalǵan belgi

Qytaı-Shyńjań óńirine ataǵy shyqqan Qaıysbaı Iisuly degen áıgili balýan ótken. Balýannyń ómir tarıhyn zerttegen qalamger Baıahmet Jumabaıulynyń paıymynsha Qaısekeń 1890 jyly Shyńjań-Altaı aımaǵynyń Sarǵýsyn degen jerinde dúnıege kelip, 1960 jyly jeltoqsan aıynda Shińgil aýdany, Báıshin qystaǵynda baqılyq bolǵan deıdi.

Rýhanııat • 23 Aqpan, 2022

Jylqynyń dúbiri

Qazaq tilinde «Dúbirge toly dúnıe» degen tirkes bar. Bul sóz tegin aıtylǵan joq. Rasynda, ǵalam dúbirge toly. Mysaly, ańyraı soqqan ańyzaq, alaqanshyq aq boran, aqjorǵa burqasyn, ysqyrǵan daýyl, odan qaldy sirkireı quıylǵan aqjaýyn, tasyrlaı tógilgen burshaq, tipti baǵzydan beri kele jatqan tól ónerimiz halqymyzdyń dombyra kúılerinde de dúbir bar. Sondyqtan bolar, baba qazaq myna ǵalamdy dúbirge toly dep biraýyz sózben túıindegen. Osy dúbirlerdiń ishinde eń mańyzdysy, keremeti – jylqynyń dúbiri. Bul jaıly qasıetti Qurannyń «Ǵadııat» súresinde «Tuıaǵynan ot shashyp, alqyna shapqan, dúbirletip dúrkirep jaýdy jaryp kirgen attarǵa sert» degen aıattar bar.

Tarıh • 20 Aqpan, 2022

Kýchınskı jáne qazaq dalasy

Elorda tórinen irge tepken L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti «Alash» ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń at salysýymen Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń «Áleýmettik mańyzdy ádebıet» baǵdarlamasy boıynsha jaryq kórgen birneshe kitaptyń tusaýkeser rásimi ótti.

Suhbat • 17 Aqpan, 2022

Erjan Maqpyshuly: Shyńǵys hannyń «Túmenbasy» bolý baqyty buıyrdy

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń №24 (30253) 4 aqpan 2022 jylǵy sanynda kóp serııaly «Shyńǵys han» telefılminde «ókil áke» Meńliktiń rólin somdaǵan talantty ártis Dálelhan Qadyrulymen júrgizilgen suhbat jarııalanǵan bolatyn. Osy suhbat barysynda atalǵan teleserıalda taǵy bir basty ról – Naıaha noıannyń obrazyn jasaǵan daryndy akter Erjan Maqpyshuly baýyrymyz týraly da sóz qozǵaǵan edik. Endi mine Úrimji qalasynda turyp jatqan Erjan baýyrymyzben habarlasyp, ekeýara órbigen áńgime barysyn oqyrman nazaryna usynyp otyrmyz.

Ádebıet • 16 Aqpan, 2022

Súıinbaı aqynnyń sýreti

Úlken jazýshy Muhtar Áýezov «Jetisý aqyndarynyń altyn dińgegi» dep baǵa bergen Súıinbaı Aronulynyń beınesi táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary tól valıýtamyz «úsh teńge» arqyly kópshilikke tanys boldy. Aqynnyń bul fotosy ózi dúnıeden ótken soń jetpis jyldan keıin salynsa, ony beınelegen adam qazaq sýret óneriniń maıtalmany Ábilhan Qasteev eken.

Rýhanııat • 13 Aqpan, 2022

Ýaqytty ornalastyrý

Salıqaly, salmaqty, tula boıyna ilim-bilimniń nári sińgen ataqty ǵalym aqyryn basyp, aýdıtorııaǵa kirdi. О́zin kútip otyrǵan shákirtterine kózildiriginiń ústinen asyqpaı-aptyqpaı barlaı qarap aldy da: «Biz búgin ýaqytty ornalastyrý jóninde sabaq ótemiz» dedi de, sómkesinen úlken shyny ydysty eppen alyp shyǵyp, eppen ústeldiń ústine qoıdy.