Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
606 materıal tabyldy

Rýhanııat • 17 Naýryz, 2021

«Jeti ata» dástúri – qoǵam saýlyǵy

Ertede qazaq hany áz Jánibek elge aty shyqqan emshi О́teıboıdaq Tileýqabyl­ulyn shaqyryp: «Qandaı dertke daýa joq?» dep suraǵan eken. Sonda emshi: «Tuqym qýalaǵan aýrýǵa daýa joq» depti. «Onyń aldyn alýǵa bola ma?» degende, emshi: «Jeti ataǵa deıin qyz alyspaý», depti. Bul pikirin áıgili shıpager keıingi urpaq bilsin dep hattap-shottap jazyp ketken eken. «Jeti atadan asqannan keıingi atalardan qyz alyspaq kerek. Jıenin almaq – jıenine bermek, emshek súti aralaspasa boldy deıtinderge: qandyq, ańǵaqtyq, ýylymdyq beıim kóp bolmaq. Alalyq, shalajaralymdyq, týylymdyq, jaralystyq bitis, mılaýlyq týylǵylar kóz kórgiligi butan dálelimdik sanalyǵy tappaq» deıdi áıgili dýager.

Qazaqstan • 16 Naýryz, 2021

Atajurtqa alǵashqy kósh 1991 jylǵy 17 naýryzda keldi

El Táýelsizdiginiń tabystary týraly jıi aıtyp ta, jıi jazyp ta júrmiz. Sol tabystardyń ishindegi ult úshin eń bir mańyzdysy – kezinde keńestik ımperııanyń qıturqy saıasatynyń kesirinen tórtkúl dúnıege tarydaı shashylyp ketken qandastarymyzdyń ańsaǵan atajurtyna atbasyn tirep, ortamyzdy toltyrǵany. Qazaq eli táýelsizdigin jarııalaıtyn jyldyń basynda-aq jat jurttaǵy aǵaıyn Uly dalaǵa qaraı kósh basyn burdy.

Oqıǵa • 15 Naýryz, 2021

Saýran qalashyǵy abattandyrylady

Ortaǵasyrlyq Saýran qalashyǵyn abattandyrý jaıly Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Mádenıet jáne óner isteri departamentiniń dırektory Kúmis Seıitovanyń tóraǵalyǵymen kezekti ǵylymı-ádistemelik keńes otyrysy ótti.

Rýhanııat • 05 Naýryz, 2021

Álıhan jáne Alash ańsary

О́tken ǵasyrdyń basynda qazaq dalasynda memleketshildik urany oıandy. Osy baıandy istiń basynda qazaq zııalylary turdy. 1917 jylǵy aqpan tóńkerisinen keıin olar keıbir normalyq qaǵıdattardyń tolymsyzdyǵyna qaramaı jeke memleket qurýdyń, avtonomııaly respýblıka ornatýdyń qajettigin túsindi. Osy jolda qandaı qıyndyqqa tap bolsa da qajymaı eńbek etti. Mundaı múmkindik ǵasyrda bir týatynyn baǵamdaı aldy. Sóıtip, bular qazaq halqynyń aýzyn aqqa jetkizip, basyna buǵaýlanǵan bodandyq noqtasyn sypyryp tastaý ózderine berilgen mindet dep uǵyndy. Osy toptyń basynda Álıhan Bókeıhan turdy hám Álekeń bul isti óziniń ómirlik muraty dep bildi.

Rýhanııat • 04 Naýryz, 2021

«Qurmanjan datqa» qandaı fılm?

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ótken qańtar aıynyń 5-i kúni «Egemen Qazaqstan» gazetinde jarııalanǵan «Táýelsizdik bárinen qymbat» atty maqalasynda: «Men quzyrly organdar men otandyq telearnalarǵa memlekettik tapsyrystyń belgili bir bóligin mindetti túrde tarıhı taqy­ryptarǵa baǵyttaýdy tapsyramyn. Árıne qarjy máselesi sheshilýi kerek. Degenmen, kóp qarajat jumsamaı da joǵary deńgeıdegi óner týyndysyn túsirýge bolatynyn qyrǵyz baýyrlarymyz «Qurmanjan datqa» fılmi arqyly anyq kórsetti» degen bolatyn.

Rýhanııat • 03 Naýryz, 2021

Adamnan adamnyń aıyrmasy

Qoǵamdyq pálsapalyq hám tanymdyq turǵydan qaraǵanda «adam» uǵymy asa kúrdeli. HI ǵasyrda ómir súrgen túrik ǵulamasy Máýlana Rýmı: «Adamnyń bolmysy – ishinde ártúrli ańdar mekendeıtin ormanǵa uqsas. Bizdiń boıymyzda taza-las, jaman-jaqsy, ımanı-haıýanı sııaqty myńdaǵan qasıet bar. Eger ishki jan shaharyńda qasqyr ústemdik ete bastasa, adamnyń qasqyrǵa aınalǵany. Jaqsylyqtar men jamandyqtar da jasyryn joldarmen júrekke quıylyp turady. Sát saıyn adamnyń júreginde bir nárse bas kóteredi. Sol sebepti adam keıde perishte, keıde shaıtanı sıpatqa aınalyp otyrady» degen eken.

Rýhanııat • 02 Naýryz, 2021

Iаsaýıdiń shejiresi men móri tabyldy

Mádenıet jáne sport mınıstrligi, «Áziret Sultan» memlekettik ta­rıhı-mádenı qoryq-mýzeıi uıym­­dastyrǵan «Iаsaýı izimen» atty ǵylymı-ekspe­dısııa múshe­leri О́z­bekstan Respýb­lıkasy Naman­gan qalasynan Qoja Ahmet Iаsaýı babamyzǵa qatysty shejire men ıslam álemine áıgili 11 shaıyqtyń esimi jazylǵan mór tapty.

Qazaqstan • 23 Aqpan, 2021

Aqtoqty sulýdyń tigin mashınasy

Jýyqta Kókshetaý qalasyna jolymyz tústi. Oblystyq mádenıet basqarmasyna qaras­ty Ádebıet jáne óner mýzeıine at basyn bur­dyq. Mekemeniń ǵylymı qyzmetkeri, Baqytbek Bekmurat­ulynyń aıtýyna qaraǵanda, mýzeı qorynda 10 myńǵa tarta jádiger bar eken. Deni – ulttyq ádebıet pen ónerge qatysty kóne qoljazbalar men kitaptar. Osylardyń ishinde bizdiń nazarymyzdy aýdarǵan dúnıe – ataqty Aqtoqty sulýdyń tigin mashınasy.

Rýhanııat • 23 Aqpan, 2021

Túrlengen Túrkistan

Mádenıet jáne sport mınıstrligi men «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıiniń uıymdastyrýymen «Táýelsizdik jáne Túrkistan taǵylymy» taqyrybynda respýblıkalyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti. Mártebeli jıynǵa Jambyl Artyqbaev, Bereket Káribaev, Haziretáli Tursyn syndy maman tarıhshylar, elbasytanýshy Seıdýlla Sadyqov, teolog ǵalym Dosaı Kenjetaı jáne basqa zııalylar, mýzeı qyzmetkerleri men stýdentter qatysty.

Aımaqtar • 22 Aqpan, 2021

Sapar ortalyǵy salynady

«Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi­niń baspasóz qyzmeti joldaǵan málimetine súıensek, kóp keshik­peı Túrkistan qalasyndaǵy Júsip ata kesenesi aýma­ǵyna demeýshiler esebinen Sapar ortalyǵy salynbaq eken.