Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
606 materıal tabyldy

Rýhanııat • 16 Aqpan, 2021

Qajymuqan balýannyń dosy

Bıyl qazaqtan shyqqan tuńǵysh kásibı sportshy Qajymuqan Muńaıt­pasulynyń týǵanyna – 150 jyl. Atalǵan mereıtoılyq dataǵa baılanys­ty jýyqta Mádenıet jáne sport mınıstrligi jyl boıy atqarylatyn is-sharalar josparyn bekitti. Osy oraıda, Baıanaýyl óńirinde ómir súrgen Qajekeńniń dosy jaıly gazet oqyrmandaryn habardar etsek deımiz. Bul foto bizdiń qolymyzǵa erterekte túsken edi...

Tanym • 12 Aqpan, 2021

General (Shákir Jeksenbaevtyń týǵanyna – 120 jyl)

Akademık-tarıhshy Manash Qozybaev «Egemen Qazaqstan» gazetiniń 1993 jylǵy 8 mamyr kúngi sanynda: «1941-1945 soǵys jyldary respýblıkadan 1 196 164 adam qarý asynyp maıdanǵa attansa, eńbek armııasyna 700 myń adam jiberildi, 96 638 qazaq jaýyngeri maıdan dalasynda erligi úshin orden-medaldarmen nagradtaldy, 497 jerlesimiz Keńes Odaǵynyń Batyry atan­sa, olardyń 97-si qazaq halqynyń ókili boldy» dep jazsa, Ekinshi dúnıejúzilik soǵys tarıhyn zerttegen belgili aǵylshyn jazýshysy ári pýblısıst Aleksandr Vert «Reseı 1939-1945 jyldardaǵy soǵys­ta» atty kólemdi kitabynda: «Qyzyl Ar­mııanyń eń erjúrek jaýyngerleri Qazaq­stan men Ortalyq Azııa halyqtarynyń ókil­derinen shyqty, onyń ishinde qazaqtar er­ligi erekshe kózge tústi» degen derekti aı­tady.

Rýhanııat • 11 Aqpan, 2021

Kóp qorqytady, tereń batyrady

Dana halqymyz «kóp qorqytady, tereń batyrady» dep tegin aıtqan joq. Mundaǵy «kóp» sózin búgingi kún turǵysynan táp­sir­lesek – demografııa, ıaǵnı qoǵamdaǵy bu­qaranyń salmaǵy. Ásirese, ulan-baıtaq ólkeni menshiktep otyrǵan qazaq sııaqty etnos óz terrıtorııasyna tolyq ıelik etý úshin sany kóp, salmaǵy myǵym bolmaq kerek. Ataqty Buqar jyraý babamyzdyń «Jelkildegen tý kelip, Jer qaıysqan qol kelip, Sonan sasyp turmasqa...» dep bolashaq urpaǵyna beker eskertken joq. Baba sózinen biz «kóp bolsań jaý shappaıdy, týyń jyǵylyp, tútiniń óshpeıdi» degen ózegi nárli, ólshemi keń, ólmes ósıetti ańǵaramyz.

Rýhanııat • 11 Aqpan, 2021

Ablaıkıt ǵıbadathanasy (Qazaq jerindegi kóshpendiler mádenıetiniń iri oshaǵy)

Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasy aıasynda 2017 jyldyń mamyr aıynda Ulttyq mýzeı janynan «Qasıetti Qazaqstan» ǵylymı-zertteý ortalyǵy qurylǵan bolatyn.Atalǵan ortalyq elimiz boıynsha asa mańyzdy 186 tarıhı-mádenı nysandy jalpyulttyq mártebege ıe dep tanysa, 456 nysandy óńirlik deńgeıli qundylyqtar qataryna jatqyzǵan edi. Sonyń biri – О́skemen qalasynyń ońtústik-shyǵysynda 70 shaqyrym jerde ornalasqan Ablaıkıt ǵıbadathanasy.

Tarıh • 10 Aqpan, 2021

Bozbala Muqaǵalı

Marat Toqsanbaev degen kópten tanys aǵamyz bar. Mákeń 1991 jyly alǵash ret Eńbek mınıstrligi ashylyp, onyń janynan kóshi-qon bólimi qurylǵanda osynda qyzmet isteýge ózi suranyp barǵan adam.

Tanym • 09 Aqpan, 2021

Botaı mádenıeti qazaq dalasynda jylqyny qolǵa úıretýdiń eń alǵashqy arheologııalyq dáleli

Jýyrda elorda tórinde orna­lasqan Ulttyq mýzeıde Mádenıet jáne sport mınıstrligi «Bozoq» memlekettik tarıhı-mádenı mýzeı-qoryǵy mekemesiniń uıym­dastyrýymen belgili arheo­log, Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ «Arheologııa jáne dala órke­nıetteri» ǵylymı-zertteý ınstı­týtynyń dırektory, tarıh ǵy­lym­darynyń doktory Vıktor Zaı­berttiń úsh tilde (qazaq, orys, aǵylshyn) jazylǵan «Botaı» atty kitabynyń tusaýkeser rásimi ótti.

Tarıh • 05 Aqpan, 2021

Taýyq jylǵy asharshylyq

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev elimizdiń «Egemen Qazaqstan» gazetinde jaryq kórgen «Táýelsizdik bárinen qymbat» atty maqalasynda: «Mıllıondaǵan adamdy qazaǵa ushyratyp, tiri qalǵanyn jan saýǵalap bosyp ketýge májbúr etken alapat asharshylyqtyń alǵashqy kezeńi – 1921-1922 jyldardaǵy náýbetten beri 100 jyl ótti...»

Suhbat • 02 Aqpan, 2021

Amantaı Káken: Bizde balalyq dáýren bolǵan joq

Ulttyq qaýipsizdik salasynyń qurmetti ardageri, sonymen qatar qazaq jýrnalıstıkasynda ózindik qoltańbasyn qaldyrǵan, zertteýshi-qalamger Amantaı Káken óziniń eńbekqor, izdenimpazdyǵy men ult rýhanııatyna qal-qaderinshe úles qosqan tulǵa. Ásirese, ótken ǵasyrdyń bulǵaqqa toly, tar jol, taıǵaq keshý jyldarynda halqymyzdyń basynan keshken qıly taǵdyr, qıyn kúnderi jaıly jazǵan: «Poznanıe sebıa. K voprosý o nesostoıavsheısıa nemeskoı avtonomıı» (1998 j), «Túrkistan legıony» (2000 j), «Shyrǵalań nemese taǵy da nemis avtonomııasy týraly» (2011 j), «Kremlevskıı kolobrod...» (2013 j) týyndylaryn bylaı qoıǵanda, jalyndy aqyn, memleket qaıratkeri Sáken Seıfýllınniń ómir-tarıhy men saıası-qoǵamdyq is-áreketi jaıly arhıvtik qujattarǵa súıenip jazǵan «Sáken shyndyǵyn dittegende» (1994 j) zertteýi jáne esse-hıkaıat túrinde kórkem baıandalǵan «Qazaqtyń Sákeni» (2004 j) atty qundy eńbekterdiń avtory.

Oqıǵa • 02 Aqpan, 2021

30 jyldyqqa arnaldy

Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna oraı Túrkistan qalasynda ornalasqan «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi «Táýelsizdik bárinen qymbat» atty kórme uıymdastyrdy.

Oqıǵa • 01 Aqpan, 2021

Jergilikti tilshi

Keńes dáýirinde qazaq qoǵamynyń ba­ro­­metri – «Sosıalıstik Qazaqstan» boldy. Basylym mundaı ataýmen 1937 jyldan bastap, 1991 jylǵa deıin shyǵyp tur­dy.