Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
778 materıal tabyldy

05 Maýsym, 2018

Shúkirshilik nyǵmeti

Barlyq adam balasynda shúkir etý, shúkir­shilik deıtin uǵym bar. Burynǵy ata­larymyz ózderiniń ómir súrý ádebin «qıyn­dyq kelse sabyr etemiz, jaqsylyq kelse shúkir etemiz» dep baǵamdaǵan. Demek «sabyr» men «shúkir» uǵymy qaı zamanda, qaı dáýirde de bolsyn adamzattyń rýha­nı tiregi hám adaspas, adastyrmas temir­qazyǵy.

Rýhanııat • 16 Mamyr, 2018

Orazanyń nyǵmeti

«Zor súıinshi aıtaıyn, Musylman bolyp týǵanǵa. Islam dinin qýǵanǵa...» dep Maılyqoja babamyz jyrlaǵandaı, ıslamdy dinim, Muhammedti paıǵambarym dep tanyǵan múminder úshin qasıetti ramazan aıy týdy. Allaǵa boıusynýshy qaýym bul aıdy «Aılardyń sultany» dep erekshe áspet­tese, úlken sahaba Abdýlla Abbas «kún­­derdiń qaıyrlysy – juma, aılardyń qaıyr­lysy – ramazan» degen eken.

04 Mamyr, 2018

Otty rýh

Qazaq shaıyry Maǵjan Jumabaev: «Kózderinde ot oınar, Sózderinde jalyn bar, Jannan qymbat olarǵa ar, Men jastarǵa senemin!» degen eken. Aqynnyń joǵarydaǵy jyr shýmaǵyn sál tápsirlesek, ol kez kelgenge emes «kózinde, sózinde, ózinde oty bar» jastarǵa senem dep tur. Iаǵnı Abaı atamyzdyń «Ishinde kimniń oty bar, qar jaýsa da sóner me?» degeni sııaqty adamnyń jan dúnıesindegi rýh bostandyǵy onyń kózinen ot bolyp kórinip turady. 

27 Sáýir, 2018

Ot ornyn kúzetken nemis

Osydan otyz jyldaı buryn Altaıdyń arǵy betindegi týyp-ósken ot oryn men oshaq basyn qıyp tastap, aǵaıyn-týysty bastap atamekenge aıaq basqan zaman-tyn. Ol tusta Qazaq eli áli táýelsizdigin de almaǵan. Bizge buıyrǵan buıyǵy aýyldyń qudaıǵa táýbe tútini túzý. Deni qazaq, azdaǵan nemis-orysy bar. 

11 Sáýir, 2018

Nadandyqtan týǵan maqtan

Abaı atamyz óziniń 12-shi qara sózinde: «Qazaq barynda baımyn dep maqtanady. Joǵynda «maǵan da baıaǵyda mal bitip edi» dep maqtanady» degeni sııaqty qazir qazaq qoǵamynda maqtannyń alýan túri paıda boldy. 

Rýhanııat • 29 Naýryz, 2018

Bata berýdiń ádebi

  Jýyqta qazaqtyń nebir qasqa-jaı­sańdary bas qosqan dastarqanda boldyq. As ishildi, aıaq bosatyldy. Kezek bata berý rásimine kelip tireldi. Tórde otyrǵan tanymal ǵalym aǵamyz qos alaqanyn aıqara jaıyp alyp, bata emes kedir-budyr jadaǵaı tost aıtyp shyqty. Kádimgi sharap toly tostaq ustap turyp toıda aıtatyn tost. «Sizdiń  (toı ıesin aıtady) jumystaǵy bedelińiz joǵary, árdaıym bıikten kórine berýińizge tilektespiz, osyndaı dastarqan basynda bas qosaıyq!». Mynadaı «bataǵa» ne bet sıparymyzdy, ne áýmın derimizdi bilmeı salbyradyq ta qaldyq.

15 Naýryz, 2018

Sabyrly jeter muratqa...

Qazaq sport tarıhynda aty al­tyn árippen jazylýy tıis tulǵa­lar­dyń biri – Olımpıada chempıony Jaqsylyq Úshkempirov. Biraq… biraq demekshi osy jeńis Jaqańa ońaı­lyqpen kelgen joq. Úlken maqsat­qa jetý úshin – tógilgen ter, atqarylǵan eńbek, jeńis úshin boz kilem ústinde jan berip, jan alysqan taıta­lastar…

08 Naýryz, 2018

«Eshqashan qartaımańyzdar»

Áredik qazaq radıosy efırinen: «Júregim jyr tolǵaıdy, Kóńilim ortaımaıdy, Anasy bar adamdar, Eshqashan qartaımaıdy...» deıtin qońyr daýys ánshi Nurlan О́ner­baevtyń oryndaýynda qalyqtap turady. Sondaı bir júrekke jyly, mamyrdyń maıda samalyndaı, Abaı atamyz aıtpaqshy «qulaqtan kirip, boıdy alar» ániniń sazyn jazǵan kompozıtor Marat Omarov bolsa, sóziniń avtory marqum Qaırat Jumaǵalıev.

20 Aqpan, 2018

Júzdik qurylymda rýlyq úles joq

Jaqynda tanymal antropolog-akademık Orazaq Smaǵulovtyń «Qazaq halqynyń shyǵý tegi» atty eńbegi jaryqqa shyqty. Týyndyda qazaq halqy osydan qyryq ǵasyr buryn Eýrazııa dalasynda dara etnos retinde qalyptasqany fızıkalyq antropologııa arqyly dáleldenipti. 

07 Aqpan, 2018

Adamgershiliktiń shyńy 

Amanat degenimiz ne? Bul su­raqqa musylman áleminiń sardar sahabasy Ábýbákir Sydyq «Amanat – adamgershiliktiń shyńy» dep jaýap beripti. Ári qaraı sózimizdi tápsirlep, tarqatar bolsaq, «amanat» uǵymy bir adamnyń ekinshi adamǵa senip tapsyrǵan múlik-zaty nemese qoǵamdyq qatynastar barysynda óte tereń mańyzǵa ıe tarıhı-áleýmettik oqıǵa.