Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
605 materıal tabyldy

Tanym • 12 Qańtar, 2021

Qaratóbede qaıta jańǵyrǵan tarıh

О́tken ǵasyr basynda qazaqty el boldyrýdyń qamyna kirisken alashshyl azamattar qol­da­rynan kelgen istiń bárin atqardy. Aıtalyq, 1917 jyldyń aıaǵynda Orynborda ótken jal­py­qazaq sıezinen keıin Alashorda úkimeti negizgi is-qımyl atqarý ortalyǵy retinde Semeıdi tańdasa, kúnbatys alashordashylar 1918 jyldyń aqpan aıynda Jympıty ýezine qarasty Qaratóbe kentinde kezekti jıyn ashyp, batys óńirde atqarylýy tıis isterdi talqylady. Bul jıyn tarıhqa «Qaratóbe sıezi» degen atpen qattaldy.

Rýhanııat • 10 Qańtar, 2021

Qaratóbede qaıta jańǵyrǵan tarıh

О́tken ǵasyr basynda qazaqty el boldyrýdyń qamyna kirisken alashshyl azamattar qoldarynan kelgen istiń bárin atqardy. Aıtalyq, 1917 jyl­dyń aıa­­ǵyn­­­da Orynborda ótken jal­py­qazaq sıezinen keıin Alashorda úkimeti negizi is-qımyl atqarý orta­ly­ǵy retinde Semeıdi tańdasa, kúnbatys alash­­or­­da­shylar 1918 jyldyń aq­­pan aıyn­da Jympıty ýezine qarasty Qara­tóbe kentinde kezekti jıyn ashyp, batys óńirde atqarylýy tıis is­ter­di talqylady. Bul jıyn tarıh­qa «Qaratóbe sıezi» degen atpen qattaldy.

Tanym • 08 Qańtar, 2021

Qorda turǵan qundy mura

Elorda tórinde ornalasqan Qoljazbalar jáne sırek kitaptar ulttyq ortalyǵy mekemesi qazirgi tańda qoǵamda oryn alyp otyrǵan karantındik rejimge baılanysty óz qorynda saqtaýly turǵan qundy jádigerlerdiń onlaın tanystyrylymyn júrgizýde. Sonyń biri – «Jámıǵ ál-rýmýz ýá ǵaýas ál-bahraın» atty qundy mura. Bul kitap 1890 jyly Peterborda basylǵan kórinedi.

Rýhanııat • 07 Qańtar, 2021

Táýelsizdiktiń tiregi

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev elimizdiń bas basylymy «Ege­men­de» jaryq kórgen «Táýelsizdik bári­nen qymbat» atty maqalasyn: «Táýel­siz el bolý ony jarııalaýmen nemese mem­lekettiń irgetasyn qalaýmen shek­tel­meıdi. Táýelsizdik úshin naǵyz kúres kúnde­likti eńbekpen, úzdiksiz ári dáıekti eldik saıasatpen máńgi jalǵasady. Biz qýatty táýelsiz memleketimizben ǵana ult retinde jer betinde saqtalamyz. Osy aınymas aqıqatty berik ustanýymyz qajet. «Táýelsizdik bárinen qymbat!» degen bir aýyz sóz máńgi uranymyz bolýǵa tıis» dep aıaq­tapty.

Rýhanııat • 06 Qańtar, 2021

2021 – sıyr jyly (merekelik datalar, tarıhı oqıǵalar, tulǵalar ómiri)

Atam qazaqtyń «dıirmenniń tasyndaı, shyr aınalǵan dúnıe-aı» degeni sııaqty áýresi men álegi kóp 2020-shy aq Tyshqan jyly da ýaqyttyń tereń qoınaýyna sińdi. Endi mine, aı múıizin aqyryn shaıqap, 2021-shi Sıyr jyly ǵalamnyń tabaldyryǵyn attady. Qosh keldiń, kilegeı súti tiline baılanǵan Zeńgi baba túligi.

Tarıh • 01 Qańtar, 2021

Jeltoqsanshy

Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev 2006 jyly jeltoqsan oqıǵasyna qatysty Almaty qalasynda boı kótergen «Táýelsizdik tańy» atty eskertkishtiń ashylý saltanatynda sóılegen sózinde: «1986 jylǵy Jeltoqsan oqıǵasy táýelsizdigimizdiń alǵashqy habarshysy boldy. Bılik osy oqıǵaǵa ultshyldyq degen aıyp taǵýǵa tyrys­ty. Saıası bıýroda munyń bulaı emestigi týraly meniń dáleldeýimmen, arnaıy qabyldanǵan qaýlyny buzdyrýyma týra keldi. Osy oqıǵalardy ultaralyq qaqtyǵys dep ataýǵa tyrysty, alaıda munyń bulaı emesin tarıhtyń ózi kórsetti. Sol kezde alańǵa shyqqan jastardyń talap-tilegi – ádilettilik pen Qazaqstannyń táýelsizdigi bolatyn» degen edi. Mine, bıyl Elbasy aıtqandaı, «táýelsizdigimizdiń habarshysy» jeltoqsan oqıǵasyna 35 jyl  tolyp otyr. Bul kóp ýaqyt emes. Oqıǵa kýágerleri de, oǵan atsalysqan adamdar da aman-esen júr. Sol sebepti bıyl nebir estelikter aıtylyp, ótken kúnder elesi taǵy bir jańǵyrary haq.  

Qoǵam • 25 Jeltoqsan, 2020

Beıbit kúnniń qadiri

Áıgili fransýz oıshyly Jan-Jak Rýsso «Myqty memlekettiń kepili – óz azamat­tary­nyń tynyshtyǵyn qamtamasyz ete alýyn­da» degen eken. Osyǵan úndes sózdi Elbasy Nursultan Nazarbaev ta «Memle­ket­te beıbitshilik pen tynyshtyq saqtalǵan jaǵ­daıda ǵana damýdyń dań­ǵyl joly ashy­lady» dep únemi aıtýmen keledi. Sol sııaq­ty qazaqtyń úlken aqy­ny Muqaǵalı Maqataev «Uqsaıdy bar tynyshtyq jer betinde, Uıqydaǵy sábı­diń kelbetine...» dese, táýelsizdik tóli, jas jyrshy Mıras Qadyrmurat baýyrymyz: «Allaǵa málim, rızyqtan buryn tynysh­tyq, Rızyqtan buryn tynysh tańdardyń muńy ystyq, Atadan qalǵan at basty alyp altyn­nan, Baǵaly elge tynyshtyq degen kúmis qut» dep jyrlapty.

Rýhanııat • 25 Jeltoqsan, 2020

Jetinshi ǵasyrdan jetken kitap

Elorda tórinde ornalasqan Qoljazbalar jáne sırek kitaptar ulttyq ortalyǵynyń qorynda VII ǵasyrda jazylǵan, óte qundy jádiger «Mýshaf ash Sharıf – Quran Kárim» kita­bynyń faksımılesi saqtaýly tur.

Rýhanııat • 21 Jeltoqsan, 2020

Talantty sýretshi, talapty ustaz

Áıgili sýretshi, álemdik beıneleý ónerine kýbızm baǵytyn ákelgen qylqalam sheberi Pablo Pıkasso: «Sýretshi kórgenin emes, sezingenin beıneleıdi» degen eken. Osyndaı talantty jastyń biri – Shyǵys Qazaqstan oblysy Tarbaǵataı aýdany Aqjar aýyly «Balalar óner mektebiniń» ustazy, sýretshi Erkebulan Jákishev.

Tarıh • 16 Jeltoqsan, 2020

Qalamgerdiń ójet qyzy

Jeltoqsan oqıǵasy (1986 jyl) kezinde eńgezerdeı úsh saqshynyń qorshaýynda, kánigi ańshynyń qolyna túsken eliktiń laǵyndaı úrke-qorqyp, lekite basyp bara jatqan osy qazaq qyzynyń fotosy kópke aıan. Bul adamdy qazir eldiń kóbi tanıdy. Almaty qalasynyń turǵyny – Anar Tólegenqyzy Rahymjanova.