Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
29 materıal tabyldy

Tarıh • 08 Mamyr, 2021

505-shi túrmeniń tutqyndary

Ekinshi dúnıejúzilik soǵys aıaqtalǵannan keıin Keńes eliniń basshysy Stalın Mońǵolııaǵa ekonomıkalyq qoldaý kórsetý maqsatynda 1947 jyly «Naýshkı-Ulanbatyr baǵytynda temirjol qurlysyn salý týraly» buıryqqa qol qoıdy. Jumysty uıymdastyrý úshin Ishki ister mınıstrligi «otanyn satqandardan»  quralǵan «505-shi» túrmeni jasaqtady. Buǵan jazasyn ótep jatqan 80 myń adam tartylyp, temirjol qurlysyn basqarýǵa tájirıbeli ınjener general-maıor F.A.Gvozdevskıı taǵaıyndaldy. 80 myń tutqynnyń kóbi soǵysta nemistiń qolyna túsken keńestik soldat-ofıserler bolsa, sonyń 3000-y taza vlasovshylar.

Rýhanııat • 04 Qarasha, 2020

Ult rýhanııatynyń ustyny

Qazaqstan Respýblı­kasynyń Tuńǵysh Prezı­denti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly dala­nyń jeti qyry» atty maqa­lasy osydan eki jyl buryn jarııalanǵan bolatyn. Bul eńbek áleýmettanýshy ǵalymdar men halyqaralyq sarapshylar tarapynan qoǵamdy rýhanı jańǵyrýǵa baǵyttaǵan baǵdarlamalyq ustyn retinde joǵary baǵalandy.

Tarıh • 12 Maýsym, 2020

Kashmırdegi qazaqtar

AQSh-ta jaryq kóretin "Neıshnl djıografık megezın" jýrnalynyń 1954 jylǵy  61-shi sanynda "Qazaqtar azattyqqa qalaı attandy" deıtin maqala jarııalanǵan. Onyń avtory Mılton Dj. Klark  degen amerıkandyq azamat. Osy maqalamen birge qazaqtar ómirinen túsirilgen túrli-tústi sýretter de berilgen. Bajaılap qarasańyz, sýretterden naǵyz qazaqy turmysty, etnografııalyq ómir salty ańǵarasyz. Sýretter Pákstannyń Srınagar qalasynan 90 shaqyrym jerde bıik taýdyń ańǵarynda túsirilgen. Sonda bul qazaqtar kimder?

Tarıh • 01 Maýsym, 2020

Altaı-Qobdany adaqtaǵan Abaı Qasymov

О́tken ǵasyr basynda patshalyq Reseı ımperııasy qulap,  qoǵamdy ıdeologııalyq turǵydan tap pen jikke bólip basqaratyn jańa baǵyt – sosıalıstik júıe paıda boldy. Bul sıstema ǵalamǵa óz yqpalyn kúsheıtý úshin 1919 jyly «Komıntern» atty uıym qurdy. Kelesi jyly atalmysh uıymnyń Shyǵys jáne Qıyr Shyǵys halyqtaryna revolıýsııalyq jumys júrgizetin seksııasy ashylady.

Rýhanııat • 06 Sáýir, 2020

Qyran qustyń syny (etnografııalyq paıym)

Samǵaý kókte, ıaǵnı, kózkórim bıikte ushyp júrgen búrkittiń qandaı ekenin hám jaqsy-jamanyn anyqtaý úshin jerde turyp synaısyz. Áýeli, onyń ushyp júrgen bıiktigine mán berý kerek. Qyran búrkit basqalarǵa qaraǵanda, tym bıikke kóteriledi. Tipti, sonaý kókte samǵap bara jatqan ushaqtarǵa soqtyǵysqan oqıǵalarda bolyp turady. Ekinshi shart – qustyń betalysyna qaraısyz. Mysaly, kóktegi qus jeldi jaryp órshelene ushsa ol – qyran. Úshinshi shart – qustyń kóterip ushqan jeminiń (túlki, qoıan, qarsaq, qozy-laq, qońyr ańdardyń tóli t.b.) úlken-kishi mólsherine qarap, búrkittiń qýat-qarymyn shamalaýǵa bolady.

Tanym • 28 Naýryz, 2020

Júırik syny: Kúńgeıbaı Tyshabaıulynyń úlgisi

Kúńgeıbaı Tyshabaıuly shamamen 1898 jyldary Shyńjań-Altaı ólkesi Kúńgeıti degen jerde týǵan adam. Keıingi ómiri Qobda betinde (Mońǵolııa), Qobdanqol aýylynda ótken. Ataqty jortýylshy, at synshysy, atbegi Kúkeń 1986 jyly dúnıeden ótti. Marqumnyń artynda ne bir ańyz-áńgime qaldy.

Qazaqstan • 16 Qyrkúıek, 2019

Sańlaqtar atoı salady

Nur-Sultanda dúnıe júziniń 103 memleketinen kelgen 1002 balýan Olımpıadaǵa beriletin 108 joldamany sarapqa salyp jatyr. О́tken senbi kúni Nur-Sultan qalasynda kúres túrlerinen lısenzııalyq álem chempıonaty bastaldy. Keler jyly jalaýyn kóteretin Tokıo Olımpıadasy qarsańynda uıymdastyrylyp otyrǵan jarysqa álemniń 103 memleketinen kelgen 1002 bal­ýan grek-rım, erkin jáne áıelder kúresi boıynsha beriletin 108 joldamany sarapqa salyp jatyr.

Suhbat • 11 Qyrkúıek, 2019

«Otandastar qory» úlken maqsat jolynda qyzmet etedi

Elimiz táýelsizdik alǵannan bastap atajurtqa álemniń ár tarapynan mıllıonnan astam aǵaıyn oraldy. Uly dala eline bet túzegen kóshtiń tizginin ustaǵan azamattardyń qatarynda qarapaıym qazaqtar, bilimdi jastarmen qatar bilikti mamandar da kóp. Olardyń biri kásipte, endi biri bilim men ǵylym salasynda eńbek etip júr. Qandastarymyzdyń áli de tarıhı Otanyna kóptep oralary zańdylyq. Osy oraıda sheteldegi otan­dastardy qoldaý týraly memlekettiń búgingi atqaryp jatqan jumysy jaıynda «Otandastar qory» KEAQ prezıdenti, memleket qaıratkeri Nurtaı Ábiqaevpen júrgizgen suhbatty usynyp otyrmyz.

Sport • 20 Tamyz, 2019

Sato Iýıaa – qazaq kúresiniń úzdigi

Qazirgi tańda qazaq kúresiniń qadamy jaqsy. Halyqaralyq arenada tanylyp jatyr. Sonyń biri ótken senbi, jeksenbi kúnderi Mońǵolııa astanasy Ulan-batyr qalasynda qazaq kúresinen Azııa chempıonaty ótti.

Suhbat • 05 Shilde, 2019

Memleket múddesiniń asyl arqaýy

Nur-Sultan qalasynyń merekesi qarsańynda uzaq jyl elorda tarıhyna qatysty zertteýler júrgizip, materıaldar jınaǵan ólketanýshy-zertteýshi, shahardyń baıyrǵy turǵyny, statıs­tıka salasynyń ardageri Jeńis KÁRIBAEV myrzany áńgimege tarttyq.