Қарашаш ТОҚСАНБАЙ«Egemen Qazaqstan»
116 материал табылды

Сұхбат • 26 Наурыз, 2020

Әлемді әзіл-сықақ сақтайды

Президент сыйлығының лауреаты, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығы мен «Парасат» орденінің иегері, «Аты жоқ кітап», «Тілім қышып барады», «Қысыр әңгіме», «Ауызбастырық», «Неменеңе жетісіп күлесің?», «Мың бір мысал», Па, шіркін, Пародия!», «Батпанқұйрық», «Сөйле десең, сөйлейін» атты 30-ға жуық сатиралық кітаптың авторы, белгілі сатирик Көпен ӘМІРБЕК қазақ сатирасының өткені, бүгіні һәм ертеңі туралы ой толғайды.

Қоғам • 07 Ақпан, 2020

Өмірдің мәні – өткенді бағалауда

Тарихи оқиғаларды танып-білуде, болашақты айқындап, өткеніміздің шынайы болмысына баға беруде архив ісінің атқарар рөлі орасан зор. «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» және «Ұлы даланың жетi қыры» бағдарламалары аясында ел аймақтарынан архивтiк құжаттарды толықтыру мақсатында жүзеге асырылып жатқан іс-шаралар және саладағы басқа да өзекті мәселелер туралы Нұр-Сұлтан қаласы мемлекеттік архивінің директоры Мейрам БЕКТЕМБАЕВ баяндайды.

Қоғам • 28 Қаңтар, 2020

Көше бойындағы мәдениет

Ата-бабаларымыздың байырғы ырым-тыйымын ескерсек, қазақ түнде үйден күл шығармаған, себебі күл төгілген жерді басуға болмайды, түрлі жамандық атаулы күлмен бірге көшеді, күлден шыққан жамандық адамның өзімен бірге үйіне ілесіп барады деп сақтандырған.

Руханият • 13 Қаңтар, 2020

Басылымнан асқан байлық бар ма?

Жадымыздан өше бастаған құнды жәдігерлерді түгендеп, ел руханиятына сүбелі үлес қосып жүрген тұлғалар аз емес. Нұр-Сұлтан қаласы мемлекеттік архивінің мамандары жақында Петропавл қаласында тұратын коллекционер Михаил Ситниковтің жеке қорынан 24 басылымның 1238 данасын тауып, сараптама жасады. Олардың дені Ақмола, Қызылжар, сондай-ақ Омбы, Орынбор, Мәскеу, Санкт-Петербург қалаларында жарық көрген басылымдар. Солтүстікқазақстандық коллекцио­нер бұл туралы әуелі әлеуметтік желі арқылы хабар таратып, газет тігінділерін бір миллион теңгеге бағалайтынын жеткізген.

Әдебиет • 30 Желтоқсан, 2019

Жыр-күйі жанры жандана ма?

Қазақта жыр-күйі деген жанр – ежелден бар дәстүр. Яғни, әуелде жырланып, сосын күйге бергісіз толғау ретінде ел арасына кең тараған. Жыр-күйі – жыраулар мен жыршылар, термешілер қолданатын мақам, әуен. Әр дәуірдің, әр өңірдің бүгінде жыр, толғау, терме, дастан, қисса айтатын өзіне лайық мақам-сазы, әуені сақталған.

Қоғам • 04 Қараша, 2019

Той мәдениеті

Қазақтың «Ауру батпандап кіріп, мыс­қалдап шығады» деген мәтелі көбіне рухани жүдеу­лік пен азапты дертке ұшырап, ұлттық әдет-ғұрып пен салт-дәстүрден қол үзген, халықтық қалыппен қабыспайтын сиықсыз әрі сорақы жаңа салттардан көпшілікті сақтандыру мақсатында айтылып жатады. Бұл дерт ең алдымен жас ұрпақтың тамырын кеміріп, тауын шағатын құртқа, ал бүкіл ұлт үшін үлкен сорға айналды. Бүгінгі әңгімеміз – ұлттық тәрбиенің бесігі сана­латын, ғасырлар бойы халқымызбен бірге жасасып келе жатқан той мәдениеті төңірегіндегі түйткілдер жайында болмақ.

10 Қазан, 2019

Жасқа жарасатын өнер

Аристотель: «Би – адамның мінез-құлқын, ішкі жан-дүниесін, әрекетін көрсететін таза ырғақтың көрінісі...» деген екен. ЮНЕСКО-ның шешімімен 1982 жылдан бастап балетмейстер, би өнерінің шебері Жан Жорж Новердің (1727-1810) туған күніне орай халықаралық би күні мерекеленеді. «Балет өнерінің атасы» ретінде тарихта қалған француз реформаторының «Би мен балет жайлы хат» атты туындысы кез келген балет мектебі үшін әлі күнге дейін құнды құрал саналады. Мұнда балеттік қойылымдардың қыр-сыры, пантомимо және би өнері туралы егжей-тегжейлі жазылған еді.

Руханият • 07 Қазан, 2019

Ататегін іздеуші архивке барады

Жақында Нұр-Сұлтан қаласы мемлекеттік архивінде Қазақстан Республикасы Президенті архивінің 25 жылдығына орай «Рухани жаңғыру: ашық қоғамға – ашық архив» дөңгелек үстелі өткен болатын. Іс-шараға аймақтық мемлекеттік архив басшылары, Назарбаев Университет, С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университеті, М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу Мемлекеттік университеті филиалының қызметкерлері, тарихшы-ғалымдар, Ұлттық архив пен Қарағанды, Ақмола, Қостанай, Жамбыл облыстарынан архив мамандары қатысты. Төменде осы және генеалогиялық сұраныстарды орындаудың қазіргі таңдағы өзекті мәселелері туралы Нұр-Сұлтан қаласы мемлекеттік архивінің Ғылыми-зерттеу бөлімінің басшысы Ғазиза ИСАХАН әңгімелейді.

Руханият • 01 Қазан, 2019

Қаратаудың күй қайнары

Қазақ ұлттық өнер университетінің Шопен залында Қаратау шертпе күй мектебінің шебері, күйші-композитор Төлеген Момбековтің өмірі мен шығармашылығы жайында естеліктер, күйші орындауындағы халық композиторларының күйлері, сондай-ақ күй майталманының төл туындылары мен бұрын жарық көрмеген терме-жырлары енген «Толғау» күй жинағының таныстырылымы өтті. Күйлердің шығу тарихы мен ноталары қатар қамтылған кітап Мәдениет және спорт министрлігінің тапсырысы бойынша «Фолиант» баспасынан 5 мың таралыммен жарық көрді.

Қоғам • 17 Қыркүйек, 2019

Ән мен дәм

Өмірде көп нәрсеге онша мән бермеуден, шаң-тозаңдай ұсаққа, жүйесіз бос сөзге балап, елемей, селқос қарауымыздың салдарынан нәрлі, құнарлы топырағымыздан ажырап, ежелгі салт-дәстүрімізден, әдет-ғұрпымыздан қол үзіп қала жаздап тұр­ғанымыз өкінішті, әрине. Мұны айтып отыр­ған себебіміз, дәмханалар мен мейрамханаларды, супермаркеттер мен көпшілік шо­ғырланатын басқа да сауда үйлерін кө­біне шетелдік жылауық, уайымшыл әнсы­мақтардың жаулап алғанын көргенде, өзі­ңізді бейнебір бөтен елде жүргендей сезінесің.