Ǵylym • 17 Mamyr, 2023
Ekologııa dese, bizdiń esimizge ata-ájelerimizdiń «qustyń uıasyn buzba», «kók shópti julma», «sýdy laılama» sııaqty tárbıe sózderi esimizge túsedi. Saıyn dalada erkin ǵumyr keshken ejelgi babalarymyz «bulaq kórseń, kózin ash» dep urpaqtaryna ekologııalyq máni zor ósıetter qaldyrǵany qazaq halqynyń ejelden tabıǵatpen etene ekenin aıǵaqtaıdy.
Suhbat • 12 Mamyr, 2023
Temirhan Medetbek: Men de «kúndiz otyrmadym, túnde uıyqtamadym»
Ataqty Ýılıam Folkner bir sózinde: «Naǵyz óleń jıyrma alty jasqa deıin ǵana jazylady», depti. Jıyrma alty jas, bylaı qarasań, qysqa ǵana ýaqyt. Al osy folknerlik aksıomany buzyp, ǵumyr boıy óleń jazǵan aqyndar bizdiń ádebıetimizde kóp kezdesedi. Solardyń biri – qalamynan naızaǵaıdyń jarqyly esetin aqyn Temirhan Medetbek. «Kók túrikter sarynymen» qazaq poezııasynda tyńnan túren salǵan aqyn bizge bergen suhbatynda óleńdegi stıli, izdenis joly, qazirgi qoǵamdyq máseleler týraly búkpesiz aıtyp berdi.
Ǵylym • 11 Mamyr, 2023
O zamanda bu zaman aıda ósimdik egilipti degendi estip pe edińiz? Qazirgi jańa ǵylym men tehnıka biz estip kórmegen ǵajaıyptyń bárin jasap jatyr. Sonyń biri – aıǵa ósirilgen ósimdikter.
Ǵylym • 10 Mamyr, 2023
Shyny kerek, qazirgi árbir ǵylymı zertteýge tájirıbe retinde tyshqan jıi qoldanylady. Munyń sebebi nede? Ne úshin tyshqan ǵylymı tájirıbe barysynda «qurbandyqqa» kóp shalynady? Sóıtsek, munyń alýan túrli sebebi bar eken.
Tehnologııa • 04 Mamyr, 2023
Osy jyldyń qańtarynda qoldanysqa enip, tutas álemge tez taralǵan jańa tehnologııalyq ónim ChatGPT (Generative Pre-Trained Transformer) eki-aq aıdyń ishinde 100 mln-nan asa paıdalanýshyny jınady. Osylaısha, osy kúnge deıingi eń jyldam taralǵan qosymshanyń biri atandy. OpenAI-dyń jetildirilgen chat-boty halyqtyń jasandy ıntellektige degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrǵany sonsha, ol týraly bilgisi keletin, tipti ony paıdalanyp kórgisi keletinderdiń sany kún saıyn artyp barady. Biraq jańa tehnologııalyq ónimniń qaýipsizdik táýekelderi baryn baıypty túrde oılaǵandar neken-saıaq.
Qoǵam • 02 Mamyr, 2023
Jýyq jyldardan beri shetelde qazaq mádenıeti ortalyqtary ashylyp, sol arqyly elimizdiń mádenıeti men ádebıetin, salt-dástúrin ózge elderge nasıhattaý, tanystyrý jumystary júrgizilip keledi.
Qoǵam • 30 Sáýir, 2023
Qadaý-qadaý ǵasyrlardan beri saqtalǵan halqymyzdyń rýhanı murasy atadan balaǵa jalǵasyp keledi. Qaı dáýirde bolsyn, ultymyzdyń ózine ǵana tán salt-dástúri men rýhanı qazynasy tárbıelik mańyzyn joıǵany joq. Sol úshin de ony biz búgingi kúnde arnaıy ǵylym retinde zerttep, urpaqtar sanasyna sińirýimiz – kún tártibindegi máseleniń biri. Biz úshin salt-dástúr baılyq, sarqylmas mura esebinde.
Suhbat • 26 Sáýir, 2023
Túpnusqadan tárjime – ýaqyt talaby
Ádebıet pen rýhanııattyń damýy úshin aýdarmanyń, onyń ishinde túpnusqadan aýdarýdyń alatyn orny erekshe. Biz sol arqyly ózge ozyq elderdiń ádebıetinde qandaı jańalyqtar men ózgerister bolyp jatqanyn, olardyń qalamgerleri qandaı jaqsy týyndylar jazǵanyn oqyp, saraptap, sanada salmaqtaı alamyz. Qazir bizde túpnusqadan aýdaratyndar bar ma, olar ne bitirip jatyr degen saýalǵa jaýap izdeý úshin osy salada eńbektenip júrgen aýdarmashylardy sózge tarttyq. Kezekti dóńgelek ústelimizge aýdarmashylar – Maqsat Dúıismaǵambet (orys tilinen aýdarmashy), Roza Musabaeva (nemis tilinen aýdarmashy), Dosym Zikirııa (túrik tilinen aýdarmashy), Dınara Mazen (aǵylshyn tilinen aýdarmashy), Sholpan Qyzaıbaeva (nemis tilinen aýdarmashy) qatysyp otyr.
О́ndiris • 26 Sáýir, 2023
Sıfrlyq tańbalaý: Aıaqkıim baǵasy qymbattaǵan joq
2023 jylǵy 1 sáýirden bastap aıaqkıimdi tańbalaý jáne qadaǵalaý erejeleri tolyq kúshine endi. Osy kezeńde elimizde tańbalanǵan aıaqkıim kólemi 257 paıyzǵa ósti. Kásipkerler tańbalaýdyń engizilýi taýar baǵasynyń ósýine áser etpegenin atap ótti.
Ádebıet • 25 Sáýir, 2023
Shahanov Shyńjańǵa barǵanda...
О́tken kúnderge qaıyryla qarasaq, bári – nostalgııa. Men 2008 jyly Úrimji qalasynyń mańynda ornalasqan Sanjy deıtin shahardaǵy ýnıversıtette stýdentpin. «Muhtar Shahanov Shyńjańǵa keledi eken» degen habar taraǵaly biz kún sanaı bastadyq. Maqsatymyz – Shahanovty óz kózimizben kórý. Sebebi, ol kezde qytaı qazaqtary arasynda Abaı men Muqaǵalı Maqataevtan keıin Muhtar Shahanovtyń óleńderi kóp oqyldy.
