Dúısenáli ÁLIMAQYN«Egemen Qazaqstan»
102 materıal tabyldy

Rýhanııat • 17 Aqpan, 2022

«Muzben shaptym jaǵalap...»

Biz qazaqtyń osyǵan deıin kórgen qasireti men qııanatyn, taý­qymetin Juban aqynnyń «Myń ólip, myń tirilgen» degen ataly sózimen sıpattaı salamyz, shyn­dyǵynda, bizdiń osy kúnge jetip, ult bolyp uıysýymyzǵa, jaryq tańǵa jetýimizge «myń ólip, myń tirilý» degenniń ózi az­­dyq eterdeı. Dalamyz ben peıi­­limiz qansha keń bolǵan saıyn taǵdyrdan, zamannan, adam­nan, saıasattan kórgen qıturqy­lyǵymyz da soǵurlym sheksiz boldy.

Ádebıet • 15 Aqpan, 2022

Qazaqtyń «Hárrı Potteri» qashan jazylady?

Ult ustazy Ahmet Baıtursynulynyń «Ádebıetti eshkim maqtanysh úshin jazbaıdy, ol minezden týady, ultynyń qajetin óteıdi sóıtip» degen jaqsy sózi bar. Bul sóz osy uly ónerdiń mańyzdylyǵyn aıqyndap beretin aksıoma bolmaq. Qazaq sóz óneriniń bir arnasy balalar ádebıeti ekeni baıaǵydan málim. Biz sol arqyly óskeleń urpaqtyń erteńin baǵamdap keldik. Atalǵan sala jyldan-jylǵa san jaǵynan da, sapa jaǵynan da damyp kele jatqanyna kóz jumýǵa bolmaıdy. Dese de, kókeıde júrgen túıtkilder de az emes. Búgingi dóńgelek ústelge osy salada qalam terbep júrgen jazýshylar Moldahmet Qanaz, Tolymbek Ábdiraıym, Tursynbek Álıuly, Álibek Baıbol jáne Ádına Júsip qatysyp otyr.

Ádebıet • 14 Aqpan, 2022

Járken aqyn jalǵyz ba?

«Jalǵyzdyq — úıińde telefon turyp, saǵattyń shyryldaýy». Aktrısa Faına Ranevskaıanyń osy bir sózinde jyldar boıy, tipti ǵasyrlar boıy biz sarsań bolyp izdep júrgen ómir súrýdiń maǵynasy jatqandaı seziledi. Myna ǵalamda jalǵyzdyq fenomeni haqynda oılanbaǵan aqyl ıesi kemde-kem shyǵar. Menińshe, ol týraly oılanýdyń ózi Jalǵyzdyqqa bastaıtyn jol sııaqty. Japan dalada kóktegi bultpen jarysyp, aýyq-aýyq áldebir áýenge basyp, bir saparǵa ketip bara jatqan jalǵyz atty jolaýshyny kórgen bolarsyz, mine, onyń aty – Jalǵyzdyq. Alysta, málim bir qalada teńizdeı tereń oıyn tar bólmege, aq paraqqa syıǵyza almaı arpalysyp otyratyn aqyndy bilersiz, endeshe, onyń da aty – Jalǵyzdyq.

Qoǵam • 10 Aqpan, 2022

Gazet kim úshin kerek?

Osy jurt álsin-álsin moınyn buryp eleńdep, ár jańalyǵyna tamsana qaraıtyn Amerıkanyń eń alǵashqy táýelsiz gazeti New England Courant basylymyn 1721 jyly Bendjamın Franklınniń aǵasy basyp shyǵarypty. Sol kezde árbir sanaly jurt «Ulttyń alǵashqy kúndelikti gazeti» shyǵa bastady» dep jar salypty. Al sodan keıin 1784 jylǵy 21 qyrkúıekte óz oqyrmanymen júzdesken taǵy bir basylym Pennsylvania Packet and Daily Advertiser dep atalatyn aptalyq gazettiń alǵashqy oqyrmany da kileń zııa­lylar bolǵanynda shúbá joq.

Ádebıet • 08 Aqpan, 2022

Balalaryna kitaptan enshi bergen...

Adamnyń da, qoǵamnyń da baqytsyzdyǵy – kitap oqymaýdan.Úsh jyl buryn aqyn Baıbota Qoshym-Noǵaı aǵamen kórshi boldym. Bir kúni úıine baryp, kitaphanasyn kórdim,tańǵaldym, úıi tolǵan kitap, balkony da kitapqa lyqsyp tur.

Ádebıet • 07 Aqpan, 2022

Halled Hosseınıdiń qos tynysy

Aýǵanstanda týyp, Amerıkada eseıgen jazýshy Halled Hosseınıdi álem oqyrmandary óte jaqsy biledi. Ol ár shyǵarmasyna óziniń týǵan eliniń, anyǵyn aıtqanda, Aýǵanstannyń tarıhyn, halqynyń muń-zaryn, qasiretin, úmitin arqaý etip, ólmes romandardy ádebıet tarıhyna alyp keldi. Sol úshin de onyń shyǵarmashylyǵyna tánti bolǵan ádebıettanýshylar «Halled Hosseını shyǵarmashylyǵy – aýǵan qasiretiniń qaǵazǵa túsken nusqasy, onyń qalamy – bir ulttyń kóz jasymen sýarylǵan», dep joǵary baǵa bergen bolatyn.

Qoǵam • 31 Qańtar, 2022

Balalar ınstıtýty – keleshek kepili

Hakim Abaıdyń ózi «Adamnyń bir qyzyǵy bala degen» dep anyqtap aıtyp ketken jas órkenniń taǵdyry, bolashaǵy, tálim-tárbıesi men kúndelikti turmysy meıli qaı memleket, qaı ult bolsyn bas qatyrýǵa tıisti máseleniń biri.

Tanym • 27 Qańtar, 2022

Kitaphanaǵa túsken bomba

Kitaphana. Osy bir sózge qanshama tarıh, ýaqyt, ulylyq pen órkenıet sy­ıyp tur. Arıstotel men ál-Farabıdiń álem ustazy atanýyna, Shekspırden bas­tap Abaıǵa deıingi danyshpandardyń uly tulǵaǵa aınalýyna mektep bolǵan da osy kitaphana edi.

Ádebıet • 24 Qańtar, 2022

Kafkanyń sońǵy mahabbaty

 «Onyń qoly óte sheber edi. Al ózine qup jarasatyn shashy qalyń ári qap-qara bolatyn. Alaýlaǵan júzinen onyń tym meıirimdi, aq kóńil jan ekeni sezilip turady. Daýysy aktrısalardyń únindeı tamyljyp shyǵatyn».  

Ádebıet • 31 Jeltoqsan, 2021

Bıyl aqyn-jazýshylar ne jazyp jatyr?

Jyldyń aýysatyn shaǵy kimdi bolsa da oılandyrmaı qoımas. Zymyrap bara jatqan ýaqytqa ilesý qolyna qalam ustaǵan shyǵarmashyl qaýymnyń izgi armany. Ár jyldy sátti aıaqtap, kelesi bir jańa ýaqyttyń kemesine mingende etek-jeńimizdi jınap, júıeli jospar jasaýǵa qulshynamyz. Tabystyń bir aty – bekem jospar. Shabyttyń shalquıryǵyn qamshylaǵan aqyn-jazýshylarymyzdyń osy jyly oqyrmanǵa qandaı tyń týyndylar usynatynyn bilý úshin ózderinen surap kórdik.