Mıras ASAN«Egemen Qazaqstan»
133 materıal tabyldy

Pikir • 17 Aqpan, 2021

Shaıan salynǵan shelek

Eger siz úlken shelektiń ishine ortasynan toltyryp tiri shaıandardy salyp qoıǵan bolsańyz, jybyrlaǵan jándikter álgi ydystan eshqashan shyǵyp kete almaıtyny qyzyq. Bylaı qarasańyz shamalary bar-aq shaıandar. Tarbıǵan aıaqtaryn bir-birine tirep, baltyrlaryn baspaldaq ete qoısa ydystan ytqyp shyǵardaı-aq áleýetteri jeterlik. Biraq ókinishke qaraı, olar álgi ydystan eshqashan shyǵa almaıdy eken. Nege dep basynda biz de tań qaldyq. Sóıtsek esh qupııasy joq bolyp shyqty. Sol ózimizge jaqsy tanys baıaǵy baqastyq, ómiri bitpeıtin kúndestik, ishtarlyqpen indes kórealmaýshylyq degen kóldeneń kók minezder osy áreketke ábden tosqaýyl bolatyn tárizdi. Beıshara shaıannyń bireýi syrtqa shyqqysy kelip talpynsa, álbette basqalary onyń aıaǵynan tartyp, jarmasyp, jabylyp júrip mindetti túrde qulatyp tynady eken. Iаǵnı men shyqpadym, demek seniń de shyqpaýyń kerek degen jabaıy tirlik.

Rýhanııat • 09 Aqpan, 2021

«Eń birinshi baqytym...»

Toqsanynshy jyldardyń toqyraýyna tap kelgen bizdiń ba­la­lyq syǵyraıǵan qońyr sham­nyń qoltyǵynda eseıdi. Kún­dizgi aýyl tirshiligi, qabyr­ǵa­syna qar qatqan sýyq synyptar, qytaıdyń ala qabyn arqalap nápaqa tergen ata-analar, búksheńdep, kúni boıy ottyń basynan bir uzamaıtyn kári áje, bári-bári keshkisin qoıý ińirdiń qushaǵyna qulaıdy. Jal peshti jaǵalaı jaıylǵan dastarqan basynda shaı ishiledi.

Rýhanııat • 08 Aqpan, 2021

О́kpek jolaýshylar

Bizdiń úı aeroportqa jaqyn. Tóbemizden kún saıyn emes, tipti saǵat saıyn ushaqtar samǵaıdy. Alǵash kóship kelgende álgi ushaqtardyń daýysyna qaıta-qaıta eleńdep otyratynbyz. Biraq keıin qulaq úırengendik pe, sol ushaqtar múlde ushpaı qalǵandaı boldy... Jalpy adam tabıǵaty óte qyzyq, tylsym, jumbaq keledi ǵoı. Sengish, yrymshyl, úmitshil. Oılap otyrsaq, buǵan deıingi turǵan páterimizdiń de janynan ylǵı poıyz jóńkiletin. Jańa úıimizge kóship kelgende birden osyny aıtyp bir kúlisip aldyq. Endigi úıimiz kemeler toqtaıtyn alyp porttyń qasynda bolmasa ıgi dep máz bolǵanbyz. Relske sart-surt tıgen poıyz dońǵalaqtary ótken saıyn terezege qaraıtyn edik. Aıtmatovsha aıtsaq, Oralhansha oılasaq «batystan shyǵysqa, shyǵystan batysqa» jóńkilgen júrdek poıyzdar, ushqyr ushaqtar bizdi eshqashan beıjaı qaldyrmaıtyn.

Rýhanııat • 26 Qańtar, 2021

Narsıss janaryndaǵy aıdyn

О́z beınesine ózi ǵashyq sulý Narsıss uzaq kúnge aıdynǵa qaraýmen bolýshy edi. Eń aıaǵynda sol sýǵa qatty úńile berip, batyp óledi. Al jaǵalaýda onyń kóz jasynan ózi attas gúl ósip shyǵady. Biraq, Oskar Ýaıld bul áńgimeni basqasha baıandaıdy. Narsıss qaza tapqanda, orman nımfalary aıdynnan: – Sen nege jylaısyń? – dep suraıdy. – Men Narsısti joqtap otyrmyn, – deıdi aıdyn. – Oǵan tań qalýǵa bolmaıdy, – deıdi nımfalar. – Oǵan ǵashyq emes jan joq, alaıda onyń sulýlyǵyn eń jaqynnan kórgen jalǵyz sen ediń, – deıdi. – Al ol sulý ma edi? – dep surady sonda aıdyn. – Bul týraly senen artyq kim baǵa bere alady? – dep tań qalysady nımfalar. – Seniń jaǵalaýyńda, seniń sýyńa tań atyp, kesh batqansha qarap otyratyn sol emes pe edi? Aıdyn uzaq ýaqyt úndemeı, aqyry bylaı dep jaýap beredi: – Men Narsıstiń sulý ekendigin eshqashan baıqamasam da, ony joqtap jylaımyn. Sebebi, ol meniń jaǵalaýyma kelip, maǵan eńkeıgen saıyn onyń janarynyń túbinen men ózimniń ásemdigimdi kóretin edim, – deıdi.

Tanym • 12 Qańtar, 2021

Pablo polotnosynan qarasaq...

«Shar ústindegi qyz» – álemge áıgili keskindemeshi Pıkassonyń eń tanymal kartınalarynyń biri. Sýretshi óziniń osynaý shedevrin 1905 jyly jazǵanyn bilemiz. Erekshe aıta ketetin jaıt, «Shar ústindegi qyz» Pablo shyǵarmashylyǵyndaǵy jańa kezeńdi belgileıdi. Ony zertteýshiler sýretshi zerthanasyndaǵy «qyzǵylt kezeńniń» ónimi dep atapty. Shynymen de ataqty keskindemeshiniń bizge belgili basqa eńbekterinen mundaı ashyq jáne anyq konteksti birden ańǵarý qıyn.

Rýhanııat • 24 Jeltoqsan, 2020

Sheńber ishindegi sharasyzdyq

Keıde adam súrip jatqan ómiriniń birqalypty, baıaý, súreńsiz, maǵynasyzdyǵynan sharshaı bastaıdy. Tipti bir kúniń bir kúnińnen aınymaıtyn kezderden qalaı qashyp qutylaryńdy bilmeı dal bolasyń, janyńdy qoıarǵa jer taba almaı túńilip ketesiń. Bir sózben aıtqanda ýaqyttyń tuzaǵyna túsip qalǵan beıshara qalpyń sheńber ishinen shıyrlaı beredi, shıyrlaı beredi...

Rýhanııat • 21 Jeltoqsan, 2020

Jas darynǵa – jańa klıp

Jýyrda «HabarShow» Youtube kanalynda jáne «Habar» telearnasynyń efırinde jas daryn, elimizdiń maq­tanyshy Erjan Maksımniń jańa ánine taspalanǵan «Qazaqtyń uldary» atty beınebaıannyń tusaýkeseri ótti.

Rýhanııat • 26 Qarasha, 2020

Qapastaǵy qarsylyq

Tarıhtyń jadyndaǵy jazýlardy eshqandaı totalıtarlyq júıe joıyp jibere almaıtynyn ýaqyt únemi dáleldep keledi. Sol sııaqty adam janyndaǵy jazýlardy da óshirýge kez kelgen ókimettiń qaýqary jetken emes. Árıne, bul jerde bolmysy bútin, sanasy saý, bodandyqtyń qara qamyty mıyna emes, tek qyl moınyna ǵana túsken jandar týraly aıtyp otyrmyz. Áıtpese, táýelsiz elde ómir súrip otyryp-aq óz oıyn ashyq aıta almaı, bireýdiń qas-qabaǵyn baǵyp qana qoı tory kún keship jatqandar az emes.

Tanym • 24 Qarasha, 2020

Djokerdiń kúlkisi

Jaqynym dep turǵan adamyńyz sizdi judyryǵymen bir qoısa, kógergen kózińizge muz basqannan basqa ne isteı alasyz? О́z qolyńyzdy ózińiz kesesiz be? Bálkim tán jarasy jazylady, jaqynyńyzdy joǵaltpaǵan durys dep bir sát sabyrǵa kelesiz? Qaıtkende de ómirdiń odan da aýyr soqqylary baryn eskerip, ashýdy aqylǵa jeńdiresiz. Al endi tánińizge emes, janyńyzǵa álgi soqqydan myń ese joıqyn judyryq jumsalsa qaıtpek kerek?

Rýhanııat • 20 Qarasha, 2020

Abyzdan shyqqan Gýdını

Amerıkalyq áıgili ıllıýzıonıst, akter Garrı Gýdınıdi bilmeıtin adam kemde-kem. Sıqyrshylyqtyń syryn jetik biletin onyń ónerine búkil álem áli kúnge deıin tańdaı qaǵady. Tarıhqa tereń úńilsek, 1903 jyly jazda Máskeýde Ermıtaj jazǵy baǵynyń ashyq sahnasynda Gýdını tutqyndardyń arbasyna ádeıi qamalyp, odan kópshilik aldynda adam senbes árekettermen eshkim asha almaıtyn qulypqa kilt taýyp, bosap shyǵypty.