Mıras ASAN«Egemen Qazaqstan»
128 materıal tabyldy

Ádebıet • 01 Naýryz, 2021

Kitap-adamdar

Keıde bizdi áldeqashan baılap-matap tastaǵan sıfrlar sıvılızasııasy eń sońynda áripter álemin jutyp baryp jaı tabatyndaı krinedi. Beınelep aıtsaq, arystan jal jas tolqyndar kári jartasty jaǵasynan alǵandaı alasapyran ýaqyt. Birin-biri jalmap, jutyp qoıǵysy kelip jantalasqan tehnologııalar tartysy kim-kimdi qurdymǵa súırelep jatqanyn bilip bolmaısyń. Alaıda sol tolqyndar kári jartasty olardyń emes, túptiń-túbinde úzdiksiz tamyp turǵan tıtimdeı tamshy kúl-talqan qylatynyn eshqashan sezbeıdi.

Elbasy • 25 Aqpan, 2021

Azattyq arhıtektory

Bıyl elimiz úshin eń qasterli qundylyq – egemendigimizdiń eńse tiktegen eleýli otyz jylyna qadam bastyq. Búkil adamzat alańdap otyrǵan aýyr ahýalǵa, planetalyq pandemııaǵa qaramastan, tuǵyrly táýelsizdigimizdiń torqaly toıyn óz dárejesinde merekeleýimiz kerek.

О́ner • 23 Aqpan, 2021

Oıynshyqtar

Birde ol balalar oınaıtyn serýen baqta shar atý saıysynan jumsaq oıynshyq utyp alady. Áldebir ýaqytta onyń kózi aqyl-esi kemtar, jasy segiz-toǵyzdardyń shamasyndaǵy balaǵa túsedi. Dereý qolyndaǵy utyp alǵan jumsaq oıynshyqty álgi balaǵa ustata qoıady. Bala «Rahmet!» deıdi. Kemtar balanyń ákesi sol jerde óksip jylap jiberedi. Nege jylaǵanyn suraǵanda: – «Balamnyń osy jasqa kelgenshe tili shyqpaǵan, ol eshqashan sóılep kórmegen bolatyn», deıdi.

Rýhanııat • 09 Aqpan, 2021

«Eń birinshi baqytym...»

Toqsanynshy jyldardyń toqyraýyna tap kelgen bizdiń ba­la­lyq syǵyraıǵan qońyr sham­nyń qoltyǵynda eseıdi. Kún­dizgi aýyl tirshiligi, qabyr­ǵa­syna qar qatqan sýyq synyptar, qytaıdyń ala qabyn arqalap nápaqa tergen ata-analar, búksheńdep, kúni boıy ottyń basynan bir uzamaıtyn kári áje, bári-bári keshkisin qoıý ińirdiń qushaǵyna qulaıdy. Jal peshti jaǵalaı jaıylǵan dastarqan basynda shaı ishiledi.

Rýhanııat • 08 Aqpan, 2021

О́kpek jolaýshylar

Bizdiń úı aeroportqa jaqyn. Tóbemizden kún saıyn emes, tipti saǵat saıyn ushaqtar samǵaıdy. Alǵash kóship kelgende álgi ushaqtardyń daýysyna qaıta-qaıta eleńdep otyratynbyz. Biraq keıin qulaq úırengendik pe, sol ushaqtar múlde ushpaı qalǵandaı boldy... Jalpy adam tabıǵaty óte qyzyq, tylsym, jumbaq keledi ǵoı. Sengish, yrymshyl, úmitshil. Oılap otyrsaq, buǵan deıingi turǵan páterimizdiń de janynan ylǵı poıyz jóńkiletin. Jańa úıimizge kóship kelgende birden osyny aıtyp bir kúlisip aldyq. Endigi úıimiz kemeler toqtaıtyn alyp porttyń qasynda bolmasa ıgi dep máz bolǵanbyz. Relske sart-surt tıgen poıyz dońǵalaqtary ótken saıyn terezege qaraıtyn edik. Aıtmatovsha aıtsaq, Oralhansha oılasaq «batystan shyǵysqa, shyǵystan batysqa» jóńkilgen júrdek poıyzdar, ushqyr ushaqtar bizdi eshqashan beıjaı qaldyrmaıtyn.

Rýhanııat • 26 Qańtar, 2021

Narsıss janaryndaǵy aıdyn

О́z beınesine ózi ǵashyq sulý Narsıss uzaq kúnge aıdynǵa qaraýmen bolýshy edi. Eń aıaǵynda sol sýǵa qatty úńile berip, batyp óledi. Al jaǵalaýda onyń kóz jasynan ózi attas gúl ósip shyǵady. Biraq, Oskar Ýaıld bul áńgimeni basqasha baıandaıdy. Narsıss qaza tapqanda, orman nımfalary aıdynnan: – Sen nege jylaısyń? – dep suraıdy. – Men Narsısti joqtap otyrmyn, – deıdi aıdyn. – Oǵan tań qalýǵa bolmaıdy, – deıdi nımfalar. – Oǵan ǵashyq emes jan joq, alaıda onyń sulýlyǵyn eń jaqynnan kórgen jalǵyz sen ediń, – deıdi. – Al ol sulý ma edi? – dep surady sonda aıdyn. – Bul týraly senen artyq kim baǵa bere alady? – dep tań qalysady nımfalar. – Seniń jaǵalaýyńda, seniń sýyńa tań atyp, kesh batqansha qarap otyratyn sol emes pe edi? Aıdyn uzaq ýaqyt úndemeı, aqyry bylaı dep jaýap beredi: – Men Narsıstiń sulý ekendigin eshqashan baıqamasam da, ony joqtap jylaımyn. Sebebi, ol meniń jaǵalaýyma kelip, maǵan eńkeıgen saıyn onyń janarynyń túbinen men ózimniń ásemdigimdi kóretin edim, – deıdi.

Tanym • 12 Qańtar, 2021

Pablo polotnosynan qarasaq...

«Shar ústindegi qyz» – álemge áıgili keskindemeshi Pıkassonyń eń tanymal kartınalarynyń biri. Sýretshi óziniń osynaý shedevrin 1905 jyly jazǵanyn bilemiz. Erekshe aıta ketetin jaıt, «Shar ústindegi qyz» Pablo shyǵarmashylyǵyndaǵy jańa kezeńdi belgileıdi. Ony zertteýshiler sýretshi zerthanasyndaǵy «qyzǵylt kezeńniń» ónimi dep atapty. Shynymen de ataqty keskindemeshiniń bizge belgili basqa eńbekterinen mundaı ashyq jáne anyq konteksti birden ańǵarý qıyn.

Rýhanııat • 24 Jeltoqsan, 2020

Sheńber ishindegi sharasyzdyq

Keıde adam súrip jatqan ómiriniń birqalypty, baıaý, súreńsiz, maǵynasyzdyǵynan sharshaı bastaıdy. Tipti bir kúniń bir kúnińnen aınymaıtyn kezderden qalaı qashyp qutylaryńdy bilmeı dal bolasyń, janyńdy qoıarǵa jer taba almaı túńilip ketesiń. Bir sózben aıtqanda ýaqyttyń tuzaǵyna túsip qalǵan beıshara qalpyń sheńber ishinen shıyrlaı beredi, shıyrlaı beredi...

Rýhanııat • 21 Jeltoqsan, 2020

Jas darynǵa – jańa klıp

Jýyrda «HabarShow» Youtube kanalynda jáne «Habar» telearnasynyń efırinde jas daryn, elimizdiń maq­tanyshy Erjan Maksımniń jańa ánine taspalanǵan «Qazaqtyń uldary» atty beınebaıannyń tusaýkeseri ótti.

Rýhanııat • 26 Qarasha, 2020

Qapastaǵy qarsylyq

Tarıhtyń jadyndaǵy jazýlardy eshqandaı totalıtarlyq júıe joıyp jibere almaıtynyn ýaqyt únemi dáleldep keledi. Sol sııaqty adam janyndaǵy jazýlardy da óshirýge kez kelgen ókimettiń qaýqary jetken emes. Árıne, bul jerde bolmysy bútin, sanasy saý, bodandyqtyń qara qamyty mıyna emes, tek qyl moınyna ǵana túsken jandar týraly aıtyp otyrmyz. Áıtpese, táýelsiz elde ómir súrip otyryp-aq óz oıyn ashyq aıta almaı, bireýdiń qas-qabaǵyn baǵyp qana qoı tory kún keship jatqandar az emes.