Suhbat • 01 Maýsym, 2023

Tilektes Meıramov: Men óz rólimdi adal oryndadym

Jarty ǵasyr... Tamyryn tereńnen tartatyn teatr tarıhy úshin bálkim kóp te emes shyǵar. Al elý jyldan asa ǵumyryn sahnaǵa arnaǵan sańlaq úshin bul degenińiz bir adamnyń tutas ómirine tatıtyn qajyrly eńbek. Tózim men jiger. Izdenis pen ilim. Sezim men sergeldeń. Osynyń barlyǵyn bir basynan ótkerip, kıeli sahnaǵa qaltqysyz qyzmet etip kele jatqan akter, Qazaqstannyń halyq ártisi Tilektes Meıramov qaı kezde de shyǵarmashylyq babyn báseńsitken emes. Únemi úzdiksiz izdenis ústinde. Qashan kórseń óner úshin órekpıdi, teatr úshin tolǵanady. Sebebi akter shyn máninde teatrdyń tól balasy. Keıipkerimizdi bul joly da qyzý qarbalas ústinde jolyqtyrdyq. Akterlik pen ustazdyqty qatar ushtastyrǵan óner ıesi Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetindegi kýrsyn bitirý emtıhanyna daıyndap jatyr eken. Kezinde ózi de Asqar Toqpanov, Sholpan Jandarbekova, Ázirbaıjan Mámbetov, Ánýar Moldabekov syndy sahna sańlaqtarynan kórgen sharapatyn óskeleń urpaq ­bo­ıyna sińirsem, teatrdyń ótkeni men búgini hám bolashaǵy arasyndaǵy sabaqtastyqtyń úzilmeýine dáneker bolsam deıdi. Áńgimemizdiń álqıssasyn ómirine aınalǵan óneri týrasynan tarqatty.

Tarıh • 23 Mamyr, 2023

«Dýdaraıdy» týdyrǵan qazaq

El arasynda keńinen taraǵany sonshalyq, kele-kele avtory umytylyp, halyq áni atanyp ketken týyndylar qazaqta óte kóp. Sonyń biri – «Dýdaraı». Bir qyzyǵy, aıtýly ándi kúni búginge deıin Márııa Jagorqyzy Rekına jazdy dep keldik. Al shyndyǵynda solaı ma? «Dýdaraıdy» Márııa Jagorqyzy jazbasa, basqa kim jazdy?..

Abaı • 02 Mamyr, 2023

Alǵashqy «Abaı» qalaı týdy?

«Qalıbekten keıin Abaıdy talaı daryndy akterlerimiz oryndap keldi, bir­aq Qalıbek – Abaı bireý-aq! Ol – Han­táńiriniń bıik shoqysynda oqshaý tur­ǵan beıne». Bul – M.Áýezov pen L.So­bolevtiń áı­gi­li «Abaı» trage­dııa­sy alǵash sahna­lan­ǵannan keıin basty róldi somdaǵan akter Qalıbek Qýa­nyshbaevqa re­jısser Asqar Toq­pa­novtyń bergen baǵasy bolatyn. Árı­ne, premera kúngi tarıhı sát bas­pa betterinde osylaı jarqyn taspalanǵanymen, alaıda bul kór­kemdik bıikke kóterilý, Abaı shyńynan ún qatý akter úshin ońaı bolǵan joq. Aıtýly maqtaýdyń astarynda teńdessiz mańdaı ter men úzdiksiz izdenis te jatqan edi. Olaı deıtinimiz – Abaı beınesiniń eń alǵash qazaq sahnasyna shyǵýy hám kórermen júregine jol tabýy óz aldynda, pesa avtory kirpııaz Muhtar Áýezovtiń talap-údesine laıyqty keıipker týdyrý Qallekı – Qalıbek Qýanyshbaev úshin salmaǵy zil batpan jaýapkershilik te edi.

Rýhanııat • 17 Aqpan, 2021

Jansebil taǵdyrly rejısser

Jazýshy Júsipbek Qorǵasbek áńgimesiniń jelisi boıynsha 1991 jyly túsirilgen «Jansebil» fılmin kórmegen, bilmeıtin kórermen kemde-kem. Sondaǵy, ásirese, akter Qasym Jákibaev somdaǵan «Abyralyǵa baratyn kim bar, Abyralyǵa baratyn kim bar?» dep janushyra temir jol vokzalynda aıqaılaıtyn, qos aıaqtan birdeı aıyrylǵan dármensiz qarııa beınesi fılmdi kórgenniń kóz aldynan ońaı ketpeıdi, júregi bar jannyń janaryn eriksiz jasaýratady. «Qasym Jákibaev «Jansebildi» ashty, «Jansebil» Qasym Jákibaevty ashty» degen tirkestiń búginde qanatty sózge aınalǵany sol sebepti de bolar. Áıteýir, bul kınony Qasym Jákibaevsyz elestete almaıtynymyz aqıqat. Desek te, «Jansebil» jaıly órbigen áńgime oraıynda Jákibaevtyń juldyzyn jaqqan jáne bir jandy esten shyǵarýǵa haqymyz joq. Ol – fılm rejısseri Aıaǵan Shájimbaı.

О́ner • 23 Jeltoqsan, 2020

Ulttyq balettiń jańa belesi

Táýelsizdik kúni «Astana Opera» teatrynda elordalyq kórermen nazaryna usynylǵan «Dala úni» ulttyq baletiniń álemdik premerasy talǵampaz ónersúıer qaýym úshin tamasha tartý bolǵany sózsiz. О́ıtkeni ónerdiń bul aıtýly oqıǵasyn kópshilik erekshe tolqynyspen asyǵa kútti. Bı tilinde beıneli bederlengen balet shyn máninde ulttyq óner qorjynyna qosylǵan qomaqty olja desek, tıtteı de artyq aıtqandyǵymyz emes.

Rýhanııat • 27 Tamyz, 2019

О́leńsúıer oqyrman úshin tamasha tartý

Keshe elordadaǵy Ulttyq akademııalyq kitap­hanada óleńsúıer oqyrman úshin tamasha tartý – «Qazaq poezııasynyń injý-marjandary» antologııasynyń tusaýkeser rásimi ótti. Joba Elbasy Nursultan Nazar­baev­tyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdar­­lamasy aıasynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev­tyń tikeleı qoldaýymen júzege asyrylyp otyr.

Rýhanııat • 14 Tamyz, 2019

Tarıhty taný ózińnen bastalady

Keshe Qazaqstannyń tabıǵaty ásem, tarıhy taǵylymdy qasıetti jerleri men respýb­lıka aımaqtarynyń rýhanı-mádenı mu­ra­symen tanysýdy maqsat tutqan 700-ge jýyq jas óren «JASTAR KERÝENI» jobasynyń aıasynda 7 ba­ǵyt boıynsha týrıstik saıahatqa attandy. Osyǵan oraı elimizdiń túkpir-túkpirinen jınalǵan belsendi jastar elorda tórinde bas qosyp, Esil ózeni jaǵalaýyndaǵy «Amfıteatr» sahnasynda aıtýly sharanyń ashylý saltanatyna arnalǵan slet ótkizdi.

Rýhanııat • 09 Tamyz, 2019

«Azııa shyńdary»: sýretshi bolmysyn bıiktetken sapar

Shyǵarmashylyq adamy úshin tabıǵattan asqan tálimger ustaz joq. Ol ásirese qııalymen jarysqa túsken qylqalam ıesi úshin taptyrmas shabyt qaınary desek, artyq aıtqandyq emes. Tabıǵat-Ananyń qylaý túspegen tuma sulýlyǵyn jan álemimen túısinip, kókirek kózimen kóre bilgen suńǵyla syrly bir top talantty sýretshiniń ortaq taqyrypqa oraılastyrylǵan «Azııa shyńdary» atty halyqaralyq sýret kórmesi sózimizge aıǵaq.

Álem • 19 Shilde, 2019

Mońǵolııalyq horeograf Týgsýý Týmýrhýıag: О́nerdi til emes, sezim biriktiredi

Rýhanııat • 19 Shilde, 2019

Bı beınelegen Shyńǵyshan shyndyǵy

Jarty álemdi jaýlaǵan jahan ámirshisi – Shyńǵyshan taǵdyryna qatysty aıtylar túrli ańyz da, talas ta kóp. Al tartys, dramatýrgııalyq shıelenis degenińiz – spektakl úshin taptyrmas ózek. Mine, sondyqtan da bolar, uly qahan taqyrybyna ónerdiń túrli janry oqtyn-oqtyn oralǵysh keletini...