Qalamgerdiń ekinshi ómiri

Astanadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada kórnekti jazýshy, Memlekettik syılyqtyń jáne M.Áýezov atyndaǵy ulttyq syılyqtyń sondaı-aq, M.Sholohov atyndaǵy halyqaralyq syılyqtyń laýreaty, «Qurmet» jáne «Parasat» ordenderiniń ıegeri Dúkenbaı Dosjannyń  rýhyna arnalǵan «Tarlanboz» jáne jazýshynyń zaıyby Sáýle Dosjannyń «Meniń jalǵyz serigim» atty kitaptar tusaýkeseri, sonymen qatar, qalamger murajaıynyń ashylý saltanaty bolyp ótti. Kózi tirisinde-aq oqyrman mahabbatyna bólengen qalamger Dúkenbaı Dosjannyń jazýǵa degen qushtarlyǵy erte kezden bastalǵan. Ol óziniń alǵashqy «Kókpar» áńgimesin 15 jasynda jazǵan bolatyn. Bul kúnde jazýshynyń kitaptary álemniń 20-dan astam  tilderine aýdarylyp, jalpy jıyny 3,7 mıllıon taralymmen basylyp shyqqan. Kitap palatasynan Qazaqstandaǵy eń kóp oqylatyn jazýshy kýáligin alǵan. Kesh barysynda qalamgerdiń ótken ómiriniń qyzyǵy men shyjyǵyna, árdaıym shyńǵa órme­leıtin eńbekqorlyǵyna, kónbis, keńqoltyq minezi týrasynda erekshe tolǵanyspen, tebirene sóz qoz­ǵaldy. Dúkenbaı aǵa týraly derekti fılm kór­setildi. Eske alý keshinde qaıratker Ádil Ahmetov, jazýshy Aldan Smaıyl, Halyq qaharmany Baqytjan Ertaev, jazýshy, dramatýrg Sultan Orazalın, aqyn Nesipbek Aıtuly, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Serik Negımov jazýshy týraly tolǵamdy estelikterin aıtty.  Ásirese, Dúkeńniń  zamandas, birge júrgen  úzeńgiles dostarynyń aıtqan qyzyqty estelikteri birde kúldirse, endi birde kelgen qonaqtardyń kóńilin bosatty. Kesh­te ádebıetti ómiriniń máni sanaǵan, asa ónimdi jazý­shy D.Dosjannyń jaǵdaı talǵamaı, qaǵazdan bas kótermeı jazatyn jankeshti eńbekqorlyǵy, qaı­sar­lyǵy men shydamdylyǵy tilge tıek etildi.  Son­daı-aq, qalamgerdiń jary, aqyn, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Sáýle Dosjannyń «Meniń jalǵyz serigim» atty óleńindegi: Jer sııaqty meniń jalǵyz serigim, Maǵan bastap alyp keldi seni kim? Qý tirlikte jansebildep júrgende, Taǵdyryńdy taǵdyryma telidiń, – dep bastalatyn jyr joldary  ómirlik serigine degen qımastyq sezimin aıshyqtady. D.Dosjan óziniń tyrnaqaldy «Otyrar», «Farabı», «Jibek joly» sekildi súıekti shyǵarmalary arqyly tarıhı taqyryptyń pıoneri atandy. Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń alpys jyldaı jabýly arhıvine tuńǵysh engen jazýshy qujattar izimen «Abaqty» (1992) derekti kitabyn jáne 1986 jylǵy jeltoqsan oqıǵasy týraly «Alań» (1993) romanyn jazdy. Zertteýshiler D.Dosjan shyǵarmashylyǵyn úsh salaǵa bólip júr. Birinshi: kóne ǵasyr qoınaýynan er túrik arýaǵyn kótergen 60-jyldar basyndaǵy tarı­hı kitaptary. Ekinshi: bodandyq buǵaý men sheneýnikter shar­­pysýynan ulttyq rýhyn joǵaltqan ómirzaıa urpaq­tar obrazynyń galereıasy «Zaýal», «Darııa», «Tabaldyryǵyńa tabyn», «Jolbarystyń súrleýi», «Kisi aqysy» týyndylarynan tabylady. Úshinshi: ǵajaıyp adamdar ǵumyryn kórkem tilmen sóıletken «Muhtar joly» (1988), «Abaıdyń rýhy» (1994, 2008), «Alyptyń azaby» (1997) romandary. Ulttyq akademııalyq kitaphanada Dúkenbaı Dosjanulyna arnalǵan murajaı ashyldy. Onda jazýshynyń kıimderi, kitaptary, marapattary, jazý ústeli men tutynǵan zattary, estelik fotosýretteri qoıylǵan. Raýshan TÁÝIRHANQYZY, «Egemen Qazaqstan»