Qıyrshyq tasty kóbeıtetin zaýyt

Qazir qıyrshyq tasqa degen suranys joǵary bolyp tur.Bul da túsinikti. Jyl saıyn qurylys ındýstrııasy qana­tyn keńge jaıyp keledi, al  jumysy qarqyndy bastalǵan «Batys Eýropa-Batys Qytaı» kólik dálizine de bul ónim asa qajet-aq. Osyny eskergen «Tek­she Tas kompanııasy» JShS jańa qıyrshyq tas zaýytyn iske qosyp, el táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna tartymdy tartý jasady. Jyldyq qýaty 1 mıllıon tonna qıyrshyq tas shy­ǵarýǵa múmkindik beretin ká­siporyn qurylysy bir jarym jylda salynyp bitti. Munda ornatylǵan Shvesııanyń «San­dvik» fırmasynyń qondyr­ǵy­sy osy zamanǵy ozyq teh­no­logııaǵa jatady. Mundaı tehnologııamen jumys isteıtin zaýyt dostastyq elderinde joq. Kompanııa bul qondyr­ǵy­ny 1,7 mıllıon dollarǵa sa­typ aldy. Mamandardyń aı­týyn­sha, kásiporyn qalypty ju­mys istegen jaǵdaıda ózin bes jyl­da aqtaıdy. Zaýyt tutyný­shy­lardyń tapsyrysy boıynsha ár túrli mólsherdegi qıyrshyq tasty kóp mólsherde shyǵara alady. Taýdyń tasy qajetti kó­lemge jetkenshe kúrdeli ón­diristik prosesten ótedi. Munda teńizde jasandy aral jasaýǵa qajetti tekshe tasty shyǵarýdyń múmkindigi de mol. Granıt jasalatyn bul tekshe qıyrshyq tastar sýǵa tózimdi, bosap ketpeıdi. Qıyrshyq tastyń bul túrine Kaspıı teńiziniń ús­tin­de munaı óndirýmen aına­ly­sa­tyn «Adjıp» kompanııasynan qa­zirdiń ózinde tapsyrys túsip úl­gergen. Bolashaqta  kósheler­di qaıta jaraqtandyrýǵa paı­dalanylatyn túrli-tústi granıt jol jıekterin daıyndaý qolǵa alynbaqshy. Zaýyt josparly qýatyna shaqqanda saǵatyna 270 tonna qıyrshyq tas óndiretin bola­dy. Kásiporyn ózderine qajet­ti mamandardy aldyn ala daıarlap alǵan. Jańadan ashylǵan jumys oryndarynda negizinen jergilikti halyq jumys isteıdi. Satybaldy SÁÝIRBAI, Aqtóbe oblysy.