Aspanasty elindegi alty kún

Qazaqstandaǵy Qytaı Halyq Respýblıkasy elshiliginiń uıytqy bolýymen jaqynda Aspanasty eline aptalyq arnaıy sapar uıymdastyryldy. Bul saparǵa qyzmet babynda qaza bolǵan ishki ister organdary qyzmetkerleriniń otbasy músheleri arnaıy tańdalyp alynǵan. Elshiliktiń polısııamen baılanys boıynsha bóliminiń bastamasymen uıymdastyrylǵan saparda Qytaı eliniń Beıjiń, Shanhaı jáne Úrimshi qalalaryna barý, mundaǵy san ǵasyrlyq tarıhy bar oryndardy tamashalaý josparlanǵan. Sóz basynda aıta keteıik, Aspanasty eline qyzmet babynda qaza bolǵan saqshylardyń zaıyby men ul-qyzdaryn aparyp, shejiresi 2 myń jyldan asyp jyǵylatyn eldiń muraǵaty­men, salt-dástúrimen tanystyrý týraly usynys alǵash ret 2015 jyldyń aqpan aıynda Ishki ister mınıstri, polısııa general-polkovnıgi Qalmuhanbet Qasymov pen Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jəne ókiletti elshisi Chjan Hanhýeımen kezdesý barysynda aıtylǵan. Keıinnen elimizdiń ár aımaǵynan qyzmettik mindetterin atqarý kezinde opat bolǵan saqshylardyń zaıyby men balalaryn QHR-ǵa saparǵa jiberý týraly ekijaqty kelisim jasalady. Dál osyndaı kelisimdi Reseı IIM men QHR Qoǵamdyq qaýipsizdik mınıstrligi osydan 20 jyldaı buryn jasaǵan. Qazaqstan – Qytaı elimen kelisimge kelgen ekinshi el. О́z kezeginde QHR-da elinde qyzmettik mindetterin at­qarý kezinde aýyr jaraqat alǵan nemese qaza bolǵan Qoǵam­dyq qaýipsizdik mınıstrligi qyzmetkerleriniń balalaryn Máskeý, Sankt-Peterbýrg sekildi dańqty qalalarǵa aparyp, tarıhı-mádenı oshaqtaryn aralap kórsetýdi dástúrge aınaldyrǵan. Qazaqstannan alǵash saparǵa shyqqan delegasııany bastap barǵan QHR-dyń Qazaqstandaǵy elshisiniń keńesshisi, elimizdegi QHR QQM-niń ókiletti ókili Daı Sıýıkýı eki eldiń ishki ister organdary batyrlarynyń jubaılary men balalarynan quralǵan topty shaqyrý, arnaıy taǵylymdy sapar uıymdastyrý Qytaı men Qazaqstan arasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári tereńdete túsetinin atap ótti. «Bul sapardan qazaqstandyq delegasııanyń ár múshesi, analar da, balalar da úlken áser aldy degen oıdamyn. Sebebi, mundaı bastamalar, kezdesýler men júzdesýlar eki el halqynyń arasyndaǵy dostyqty nyǵaıtyp, syılastyqty arttyra túsedi. Beıbit kún batyrlarynyń ul-qyzdary osy saltty odan ári jalǵastyryp, aǵa urpaqtyń salyp bergen jolyn jalǵastyrar, tereń bilim alyp, bolashaqta Otanyn gúldendirýge óz úlesin qosar degen senimdemin. Jáne de bul sapardyń sońǵy bolmaıtynyna da senim mol», – dedi ol. Rasymen de, Aspanasty eline alty kúngi sapar tanymdy-taǵylymdy ǵana emes, mazmundy ótti. Sharany uıymdastyrýshylar – QHR Qoǵamdyq qaýipsizdik mınıstrliginiń ókilderi sapar baǵdarlamasyna balalarǵa qyzyqty jerlerdi ǵana emes, el tarıhymen tanystyrar, úlkendi de tamsandyrar saıahatty qamtı alǵan. Sol sebepti, bul sapardyń qazaqstandyq qonaqtardyń esinde uzaqqa qalary sózsiz. Qazaq elinen Qytaıǵa attanǵan delegasııanyń quramynda basy-aıaǵy 20-dan astam adam boldy. Onyń ishinde, Halyq Qaharmany, polısııa kapıtany Ǵazız Baıta­sovtyń jubaıy Gúljamal Tá­jıeva men uly Armanjan; qaraǵandylyq jol saqshysy, 2008 jyly elordaǵa jolǵa shyqqan avtobýs toly balalardyń ómirin aman alyp qalam dep, opat bolǵan Qaırat Jumabekovtiń jary Nazgúl Jeksenbına men uly Ǵalym; osydan bes jyl buryn Aqtóbeniń Shubarshy eldi mekenin ǵana emes, dúıim jurtty shýlatqan qylmystyq topty qolǵa túsirý kezinde jalǵyz oq ǵumyryn qıyp ketken «Arlan» arnaıy jasaǵynyń aǵa ınspektory, polısııa aǵa leıtenanty Rýslan Joldybaevtyń zaıyby Aıgúl Joldybaeva men qyzy Aıda; asa qaýipti qylmyskerdi quryqtaý kezinde mert bolǵan Almaty qalalyq IID Patrýldik polk polısııasynyń aǵa serjanty Ǵalymjan Ábdirovtyń zaıyby Gúlnáz Mereeva men qyzy Aıajan; qandy qarashada qandyqol qaraqshynyń qolynan kóz jumǵan jambyldyq jampoz, MKQB-nyń polısııa aǵa serjanty Polat Aıanqulovtyń otyn óshirmeı otyrǵan Mııasar Iýsýpova men qyzy Jansaıa; 2008 jyly qyzmettik mindetin atqarý kezinde qaıtys bolǵan kerekýlik tártip saqshysy, Qashyr aýdandyq IIB-niń polısııa kapıtany Farıd Kakabaevtyń jary Lázzat Kaka­baeva men qyzy Amına; eldiń esinde «Keńqııaqtaǵy qyrǵyn» degen ataýmen qalǵan qandy oqıǵa kezinde Aqtóbe jerinde qaza tapqan «Suńqar» arnaıy maqsattaǵy jasaqtyń bólim bastyǵy bolǵan polısııa maıory Aıbolat Imanbaevtyń artynda qalǵan atustary Aıbar men jary Ferýza Málikova; qyzmetten tys ýaqytta júrse de, kórshisine kómekke kelem dep, ajal qushqan Shý stansasyndaǵy IIJB-niń polısııa aǵa serjanty Rahat Amantaevtyń jary Aıman Aıtqulova men uly Nurbolat; 2012 jyly 18 qańtarda qańyrap bos qalǵan ǵımarat ishin tekserip júrip, bir essizdiń myltyǵynan atylǵan oqtan jedel járdem kóliginde kóz jumǵan Kókshetaý qalalyq IIB-niń jedel ýákili, polısııa leıtenanty Qaırat Júsipbaevtyń izin jalǵap qalǵan uly Áltaır men ómirlik serigi Marjan Júsipbaeva; týra 40 jasynda qanypezerdiń atqan oǵynan qaza bolǵan Almaty oblystyq IID «Arlan» arnaıy jasaǵynyń aǵa ınspektory Erjan Ahmetovtiń qyzmettik jolyn jalǵap qalǵan zaıyby Baıan Ahmetova men áke armanyn úkilep ósip kele jatqan uly Azamat bar. Sapardyń alǵashqy kúni qa­zaqstandyq delegasııa Qytaı eliniń astanasy – Beıjiń qala­synyń kórikti ári tarıhı jerleri – patsha áýletiniń saraıy, Tıan­anmen alańy men 2008 jyly Beıjińde ótken jazǵy Olımpıada oıyndary nysandaryn aralap kórdi. Al, keshke qazaq elinen kelgen qonaqtardy QHR Halyqaralyq dostyqty damytý qoǵamynyń bas hatshysy Chen Shaosın myrza aq dastarqan jaıyp kútip aldy. Qoǵam tynyshtyǵy kúze­tinde júrip qaza bolǵan polısııa qyzmetkerleriniń otbasy múshelerine syı-qurmet kórsetken general Chen Shaosın myrza: «Qazaqstan men Qytaı – yntymaqtastyǵy jarasqan elder. Al, qazaqstandyqtar ejelden bizdiń dostarymyz. Sol sebepti, búgingi Qytaı eline kelýlerińiz, osynda ótken kúnder sizderge jarqyn jaqtarymen este qalady dep senemiz. Halyq­aralyq dos­tyqty damytý qoǵamy – elder men memleketter arasyndaǵy dostyqty, qarym-qatynasty tereńdetýdi ustanǵan mekeme. Biz Qazaqstan halqymen tyǵyz qarym-qatynas ornata bildik. Jalpy qazaqtar – dos­tyqty joǵary baǵalaıtyn el. Endeshe, dostyǵymyz artyp, syılastyǵymyz jarasa bersin!», – dep ystyq yqylasyn bildirdi. Kesh sońynda bas hatshy qoǵam atynan ár ana men balaǵa syılyqtaryn tartý etti. Dastarqan basynda analardyń aq tilegin jetkizgen Halyq Qa­harmany Ǵazız Baıtasovtyń jubaıy Gúljamal Tájıeva: «Bizder úshin, balalarymyz úshin osyndaı sapar uıymdasty­ryp, bastama kótergen sizderge alǵysymyz sheksiz. Qytaı – úlken ári tarıhy tereń el. Osyn­daı elge kelip, kóne tarıhyn kózben kórý – biz úshin ǵanıbet, balalarymyz úshin úlken taǵylym. Erlerimizdiń esimin ulyqtap, erligin dáriptep qana qoımaı, artynda qalǵan urpaǵyna osyndaı salıqaly, mazmundy sapar uıymdastyrýǵa muryndyq bolǵandaryńyz úshin rızashylyǵymyzdy bil­diremiz. Eshqashan saqshylar qylmyskerdiń qolynan qaza bolmasyn, aspanymyz ashyq, elimiz tynysh, jurtymyz aman bolsyn!», – dedi. Kelesi kúni Uly Qytaı qor­ǵany men Fý Go teńiz ále­­­­min tamashalaǵan delegasııa músheleri QHR Qoǵamdyq qaýipsizdik mınıstrliginiń ókilderimen kezdesti. QHR QQM Kadr departamenti bastyǵynyń orynbasary, QHR QQM-niń qaza bolǵan qyzmetkerleri qorynyń bastyǵy Chen Jenhýa myr­zanyń basshylyǵymen ótken shaǵyn basqosý kezinde Qazaqstan Respýblıkasy IIM Kadr ju­mysy departamentiniń tárbıe jumystaryn uıymdastyrý bóliminiń aǵa ınspektory, polısııa maıory Rústem Sádýaqasov Ishki ister mınıstri Qalmuhanbet Qasymovtyń sálemin jetkizip, IIM-niń gerbin tabys etti. «Biz, qytaı halqy, polısııa qyzmetin óte joǵary baǵalaımyz. Ásirese, qyzmet babynda qaza bolǵan tártip saqshylarynyń artynda qalǵan jarlary men balalaryna degen qurmetimiz erekshe. Sizder, analar, uly adamdarsyzdar. Bastaryńyzǵa túsken qasiret pen qaıǵyǵa moıymaı, bastaryńyzdy kótere bilip, jubaılaryńyzdyń izin jalǵap qalǵan ul-qyzdaryńyzdy ósirip, laıyqty tárbıe berip kelesizder. Qazaqstan da Qytaı eli sekildi ishki ister salasynda qyzmet etip júrip, qylmyskerlerdiń qolynan qaza bolǵan tártip saqshylarynyń otbasylaryna erekshe qamqorlyq kórsetip, kómek qolyn sozyp keledi. Biz halyq tatýlyǵy men el tynyshtyǵy, qoǵam qaýipsizdigi men zań ústemdigi úshin janyn qıǵan erlerdiń esimin eshqashan umyt qaldyrmaımyz», – dedi ol. Árıne, alyp eldiń Uly Qytaı qorǵany, Tıananmen alańy, ımperatorlar saraıy sekildi tarıhı mekenderi men QHR-dyń eń baı shahary – Shanhaıdan alǵan áserdi eki-úsh sózben jetkizý esh múmkin emes. Sebebi, biz tek qoınaýy ańyz ben aqıqatqa, shyndyq pen shyrǵalańǵa toly tarıhı mekenderdiń shet jaǵasyn ǵana kórip qaıttyq emes pe?! Baný RAHYMBAIQYZY, jýrnalıst Astana – Beıjiń–Shanhaı – Úrimshi – Astana