«NUR OTAN» PARTIIаSYNYŃ FRAKSIIаSY: О́lim-jitim kórsetkishi basym aýrýlarmen kúres

Parlament Májilisinde palata Tóraǵasynyń orynbasary, «Nur Otan» partııasy fraksııasynyń jetekshisi Gúlmıra Isimbaevanyń tóraıymdyq etýimen «О́lim-jitim kórsetkishi joǵary aýrýlarmen kúresý boıynsha memlekettiń atqaryp jatqan júıeli sharalary týraly» taqyrybyna «Nur Otan» partııasynyń Parlament Májilisindegi fraksııasynyń keńeıtilgen otyrysy ótti. Otyrysty vıse-spıker: «Qa­­zaqstan Respýblıkasy Pre­zı­dentiniń О́kimimen 9 maýsym elimizde Aqtóbe qalasynda jasal­ǵan terrorıstik aktiniń sal­darynan áskerı qyzmetshiler men azamattardyń qaza bolýyna baılanysty ulttyq aza tutý kúni bolyp jarııalandy. Osyǵan oraı biz, Májilis depýtattary da ter­rorıstik akt saldarynan qurban bolǵan otandastarymyzdy bir mınýt eske alyp aza tutaıyq», – degen sózben bastady. Atalǵan másele boıynsha negizgi baıandamany Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri Tamara Dúısenova jasady. Depýtattar aldynda, sondaı-aq, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń Qazaqstandaǵy turaqty ókili Melıta Výınovıch, Parlament Májilisi Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń tóraıymy Gúlnar Yqsanova, Pavlodar oblysy Densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy N.Qa­symov sóz sóıledi. «Nur Otan» partııasy frak­sııa­synyń jetekshisi Gúlmıra Isimbaeva óz sózinde «Nur Otan» partııasynyń Saılaýaldy baǵdarlamasynda den­saýlyq saqtaýdyń partııa qamqor­lyǵyndaǵy erekshe sala retinde atap ótilgendigin aıtty. Otandyq densaýlyq saqtaý júıesi úshin – el halqyna kór­setiletin medısınalyq qyzmet­terdiń sapasyn arttyrý jáne onyń qoljetimdi bolýy bas­ty mindet bolyp esepteledi. 2021 jylǵa qaraı Qazaqstanda bol­jaldy ómir súrý jasynyń uzaq­tyǵy 73 jasqa jetýi kerek, ólim-jitim deńgeıi 10%-dan da tómendeýi kerek. Sonymen qatar, fraksııa jetek­shisi respýblıkanyń den­saýlyq saqtaý júıesindegi bir­qa­tar proble­malyq másele­lerdi atap ótti. Máse­len, qazaq­standyqtardyń ómir súrý ja­synyń uzaqtyǵy EYDU el­deri­ne qaraǵanda 10 jylǵa tómen. Qazaqstanda jalpy ólim-jitimniń negizgi sebepshisi bo­lyp tabylatyn 5 dert bar. Birin­shisi – jyl saıyn 30 myń adam (26%) qaıtys bolatyn qan aına­lymy júıesiniń derti. Qan aına­lymy júıesi dertin emdeýdi qar­jylandyrýǵa jumsalatyn mem­leket shyǵyndary jyl saıyn ósip keledi. Ekinshi sebep – qaterli isik aýrýlary. Isik dertimen aýyratyndardy emdeýdi qarjylandyrýǵa jum­­salatyn memleket shyǵyn­dary jyl saıyn óse túsip otyr. Osy oraıda, jınalysta eli­mizdegi onkologııalyq dıspan­ser­lerdiń jaǵdaıy týraly arnaıy aıtyldy. Úshinshi orynda jazataıym oqıǵalar, jaraqattar jáne ýla­ný­dan bolǵan ólim-jitim (11%) tur. Osy kórsetkish boıynsha ólim-jitim deńgeıiniń tómendeýi baı­qalǵanymen, osy jaǵdaıdan 16 myń adam kóz jumady. So­nymen qatar, qarjylandyrý kórsetkishi jyl saıyn óskenin kórsetip otyr. Statıstıka boıynsha «altyn ýaqyt», ıaǵnı apattan keıin bir saǵat ishinde tıimdi jedel medısınalyq kómek kórsetilmeıdi. Tórtinshi orynda – ana ólimi. Resmı derekter boıynsha ana óliminiń koeffısıenti sońǵy on jyl ishinde turaqty túrde tómendegenin kórsetip otyr. Qarjylandyrý da arta túsýde. Besinshi orynda – bala men náreste ólimi. 2009 jyldan 2015 jylǵa deıingi kezeńde Qazaqstanda náreste jáne bala ólimi 2 esege tómendegen. Sonymen qatar, 0-den 5 jasqa deıingi bala óliminiń 81%-yn náreste ólimi quraıdy. Balaǵa medısınalyq kómek kórsetýdi qarjylandyrý da jyl saıyn ósip otyrǵany baıqalady. Densaýlyq saqtaý jáne áleý­­­mettik damý mınıstri, úı­les­tirý keńesiniń basshylary de­pýtattarǵa medısınalyq kómek kórsetýdiń biriktirilgen mode­liniń, negizgi áleýmettik mańyzy bar juqpaly emes aýrýlardyń jáne halyqtyń demografııasyna yqpal etýshi: asqynǵan ınfarkt mıokardy, mı qan aınalymynyń qatty bu­zylýy (ınsýlt), qaýipti isik­ter, jaraqattar, júktilik pen bosaný boıynsha aýrýlardy bas­qarý baǵdarlamasynyń negizgi baǵyttaryn usyndy. Talqylaý barysynda de­pýtattar medısınalyq qyzmet­terdiń qoljetimdigi jáne sapasy másele­lerin, dári-dármek preparattarymen qamtamasyz etý proble­ma­laryn, ýaqtyly qyzmet kórsetpeý jaǵdaılary, medısına mekeme­lerinde birqatar salalyq maman­dardyń joqtyǵy týraly másele­lerdi kóterdi. Sondaı-aq, barlyq deńgeıdegi medısınalyq kómekke halyqtyń qoljetimdiginiń teń jáne ádil bolýyn qamtamasyz etý qajettigine erekshe nazar aýdardy. Jınalystyń qorytyndysy boıynsha, densaýlyq saqtaý jú­ıesin jetildirý boıynsha Úki­metke usynystar ázirlendi. Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan»