Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń buıryǵy  №18-02/64

Astana qalasy Orman qoryn kúzetý jáne qorǵaý 2015 jylǵy 30 qańtar, jónindegi avıasııalyq jumystardy júzege asyrý qaǵıdalaryn bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń 2003 jylǵy 8 shildedegi Orman kodeksiniń 65-babynyń 1 tarmaǵyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Orman qoryn kúzetý jáne qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystardy júzege asyrý qaǵıdalary bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń Orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi komıteti zańnamada belgilengen tártippen: 1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryq memlekettik tirkelýden keıin on kúntizbelik kún ishinde onyń merzimdi baspasóz basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalanýǵa jiberilýin; 3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda ornalas­tyrylýyn qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstrine júktelsin. 4. Osy buıryq ol alǵash resmı jarııalanǵan kúninen keıin on kúntizbelik kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Mınıstr A.MAMYTBEKOV «KELISILDI» Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalaý jáne damý mınıstri __________________ Á.Isekeshev 2015 jylǵy 16 aqpan Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2015 jylǵy 30 qańtardaǵy №18-02/64 buıryǵymen bekitilgen Orman qoryn kúzetý jáne qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystardy júzege asyrý qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Orman qoryn kúzetý jáne qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystardy júzege asyrý qaǵıdalary Qazaqstan Respýblıkasynyń 2003 jylǵy 8 shildedegi Orman kodeksiniń 65-babynyń 1-tarmaǵyna jáne «Áýe keńistigin paıdalaný jáne avıasııa qyzmeti týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 15 shildedegi Zańyna (budan ári – Zań) sáıkes ázirlengen jáne orman qoryn kúzetý jáne qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystardy júzege asyrý tártibin belgileıdi. 2. Orman qoryn kúzetý jáne qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystar ormandardy órtterden kúzetý, olardy zııankester men aýrýlardan, tabıǵı, antropogendik jáne tehnogendik sıpattaǵy qolaısyz faktorlar áserinen qorǵaý jónindegi is-sharalardyń jalpy kesheniniń quramdas bóligi bolyp tabylady jáne orman sharýashylyǵy salasyndaǵy ýákiletti organnyń vedomstvosy (budan ári – vedomstvo) men onyń aýmaqtyq bólimsheleri, orman ıelenýshiler men orman paıdalanýshylar uıymdastyrady. 3. Orman qoryn kúzetý men qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystardy orman qoryn kúzetý men qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystardy júrgizý salasynda mamandanǵan uıymdar (budan ári – oryndaýshy) júzege asyrady. 4. Oryndaýshy mynadaı sharttarǵa sáıkes keledi: 1) ormandaǵy avıasııalyq jumystardy ózderiniń jáne jalǵa alynǵan áýe kemelerimen (budan ári – ÁK) oryndaý; 2) baqylaýshy ushqyshtyń qoldanystaǵy kýáligi bar baqylaýshy ushqyshtarynyń bolýy; 3) mamandary oqýdan ótken jáne órt sóndirýshi desantshynyń qoldanystaǵy kýálikteri, sondaı-aq sý aǵyzatyn jáne jerge túsirý qurylǵylarmen, órt sóndirý jáne radıo baılanys quraldarymen jumys isteýge ruqsattary bar desantshylardyń órt sóndirý qyzmetiniń bolýy; 4) órt sóndirý quraldarynyń - órtke qarsy qol saımandarynyń, órt sóndirýdiń tehnıkalyq quraldarynyń, sý aǵyzatyn qurylǵylardyń bolýy; 5) Qazaqstan Respýblıkasynyń búkil aýmaǵyndaǵy orman órtteri týraly aqparatty jınaý jáne berý jónindegi dıspetcherlik qyzmettiń bolýy; 6) baılanys quraldarynyń – qysqa tolqyndy dıapazondy, ýltra qysqa tolqyndy avıasııalyq dıapazondy, avarııalyq-qutqarý qyzmetterimen jáne orman ıelenýshilermen kelisilgen jumys jıilikterindegi ýltra qysqa tolqyndy dıapazondy radıostansııalardyń bolýy; 7) ÁK-iniń dybys taratý stansııasynyń bolýy. 5. Oryndaýshy orman órtterin sóndirý úshin mamandar, onyń ishinde órt sóndirýshi-desantshylar daıarlaý jáne qaıta daıarlaý kezinde ádistemelik basshylyqty jáne konsýltatıvtik qyzmet kórsetýdi júzege asyrady. 6. Orman qoryn kúzetý jáne qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystarǵa: 1) ormandar men erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtardy órtterden, orman zııankesterinen jáne orman tártibin buzýshylyqtan kúzetý jáne qorǵaý jónindegi aldyn alý jumystaryn júrgizý; 2) ormandardy órtterden avıasııamen kúzetý (qaraýyldaý) jáne olardy avıasııany qoldanyp sóndirý; 3) ósimdikter men janýarlar dúnıesi jáne erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar salasyndaǵy zańnamanyń buzylýyn anyqtaý jáne onyń aldyn alý; 4) ormannyń sanıtarııalyq jaı-kúıine baqylaý júrgizý; 5) ormandardy kúzetý jónindegi avıasııalyq jáne jerdegi qyzmetterdiń ózara is-qımyl; 6) oryndaýshy fılıaldarynyń jumysyn dıspetcherlik basqarýdy uıymdastyrý; 7) baılanys júıesin uıymdastyrý; 8) qysqa merzimdi, orta merzimdi jáne uzaq merzimdi aýa raıy boljamdaryn paıdalaný; 9) ushaqpen sholyp qaraý arqyly júrgiziletin orman patologııalyq zertteýler júrgizý; 10) ekspedısııalyq jáne orman patologııalyq zertteýler júrgizý; 11) О́ndiristik qujattama júrgizý jatady. 7. Oryndaýshy qyzmet kórsetetin orman qorynyń aýmaǵyn orman ornalastyrý kezinde memlekettik orman ornalastyrý uıymy avıasııalyq jáne jerdegi orman kúzet aýdandaryna bólinedi. 8. Oryndaýshy júzege asyratyn avıasııalyq kúzet aýdandaryna orman órtterin ýaqtyly baıqaý jáne joıý qolda bar jerústi órt sóndirý kúshterimen jáne quraldarymen qamtamasyz etilmeıtin aýmaqtar jatady. 9. Jerdegi kúzet aýdandarynda oryndaýshynyń fılıaldary avıasııamen qaraýyldaý kezinde orman órtteriniń der kezinde baıqalýyn, orman órtteriniń shyqqany, olardyń taralýy jáne otpen kúres jónindegi sharalar týraly orman ıelenýshige habarlaýdy qamtamasyz etedi. 10. Aýmaqtardy avıasııalyq jáne jerdegi kúzet aýdandaryna jatqyzý ormandardy kúzetý jónindegi avıasııalyq jumystardy oryndaıtyn uıymdardyń, aýmaqtyq bólimshelerdiń jáne memlekettik orman ıelenýshileriniń usynystary negizinde memlekettik orman ornalastyrý uıymy orman ornalastyrý kezinde belgilenedi. 11. Orman qoryn kúzetý jáne qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystardy oryndaý kezinde ushý saparlary Zań talaptaryna sáıkes júzege asyrylady. 12. Orman órtterin jerdegi jáne avıasııalyq quraldarmen sóndirý jumystaryn oryndaýshy Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007 jylǵy 15 mamyrdaǵy Eńbek kodeksiniń 77, 82-84, 87, 89-91-baptarynyń talaptaryn saqtaı otyryp júrgizedi. 2. Orman qoryn kúzetý jáne qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystardy júzege asyrý tártibi 13. Oryndaýshy qyzmet kórsetetin aýmaqtarda orman qoryn kúzetý jáne qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystar júrgizýdi onyń fılıaldary júzege asyrady. Fılıal quramynda avıasııalyq zvenolar, avıasııalyq toptar, avıasııalyq núkteler, sondaı-aq býldozerlermen, avtosısternalarmen jáne órtke qarsy agregattarmen jaraqtandyrylatyn mehanıkalandyrylǵan jasaqtar uıymdastyrylady. 14. Oryndaýshy qyzmet kórsetetin aýmaqtarda tájirıbelik-óndiristik fılıaldar uıymdastyrylady. 15. Orman órtterimen kúres júrgizý úshin oryndaýshy fılıaldarda quramyna tıisinshe órt sóndirýshi órt sóndirýshi parashıýtshilermen jáne órt sóndirýshi desantshylarmen jasaqtalǵan órt sóndirýshi parashıýtshiler men órt sóndirýshi desantshylar komandalary men toptary enetin órt sóndirýshi parashıýtshiler men órt sóndirýshi desantshylar qyzmetterin uıymdastyrady. 16. О́rt sóndirýshi parashıýtshiler men órt sóndirýshi desantshylar komandalaryn órt sóndirýshi parashıýtshiler men órt sóndirýshi desantshylar qyzmetiniń aǵa nusqaýshysy basqarady. О́rt sóndirýshi parashıýtshiler men órt sóndirýshi desantshylardyń sanyna baılanysty fılıaldyń órt sóndirýshi parashıýtshiler men órt sóndirýshi desantshylar qyzmetiniń aǵa nusqaýshysyna kómek retinde órt sóndirýshi parashıýtshiler men órt sóndirýshi desantshylar komandalarynyń nusqaýshylary taǵaıyndalady. 17. Orman qorǵaý jónindegi jumystarǵa tehnıkalyq basshylyqty baqylaýshy-ushqysh júzege asyrady. 18. Fılıal qaraýyldaıtyn orman qorynyń alqaby aýa raıy jaǵdaılary boıynsha shaǵyn órt qaýiptiligine sáıkes keletin órtter tyǵyzdyǵy jaǵdaıynda bir ret qaraýyldaý esebine shaqqanda negizgi ÁK-ge keletin normatıvtik júktemege teń keledi. Qyzmet kórsetiletin aýmaqtyń shekarasy orman ıeliginiń shekarasymen tuspa-tus keledi nemese belgili jáne áýeden jaqsy kórinip-tanylatyn baǵdarlar (úlken ózender, temir joldar jáne basqa tanymdyq baǵdarlar) boıynsha ótedi. 19. Fılıaldardyń ornalasý oryndary qorǵalatyn aýmaqtyń neǵurlym órt qaýipi bar ýchaskelerine barynsha jaqyn ornalasqan pýnktterde belgilenedi. Tikushaqtar aerodromdardan tys jerlerde Zań talaptaryna sáıkes jabdyqtalǵan qoný alańdarynda turady. 20. Oryndaýshy fılıaldar úshin órt qaýipsizdiginiń synybyna qaraı bir, eki jáne úsh márte qaraýyldaý úshin kúzet marshrýttaryn belgileıdi. 21. Belgilengen kúzet deńgeıine jáne fılıal qyzmet kórsetetin aýmaqta, sonyń ishinde shalǵaıdaǵy aýdandarda shyǵatyn órtterdiń sanyna baılanysty órtterdi der kezinde sóndirý úshin avıasııalyq órt sóndirý komandalarynyń sany, sondaı-aq komandalardy órt bolyp jatqan jerlerge jetkizýdi qamtamasyz etetin ÁK túrleri aıqyndalady. Fılıaldardyń avıasııalyq órt sóndirý komandalarynyń quramyna mehanıkalandyrylǵan jasaqtar, órt sóndirýshi parashıýtshiler men órt sóndirýshi densantshylar komandalary, áýe komandalary, fılıaldardyń dıspetcherlik basqarý pýnktteri kiredi. 22. Kúzet marshrýttary ortasha kóriný jaǵdaıynda qyzmet kórsetiletin aýmaqtyń barynsha sholynyp kórinýi qamtamasyz etiletindeı eseppen órt turǵysynan alǵanda neǵurlym qaýipti ýchaskeler arqyly tartylady. Múmkindiginshe marshrýttardyń shuǵyl burylys jasaýyna, kórshi marshrýttardan belgili bir alqaptyń kórinip turýyna úlken tosqaýyldar qoıylýyna jol berilmeý kerek. Marshrýttar tartý kezinde ushý saparlarynyń barynsha qaýipsiz bolýyn qamtamasyz etý qajettigi eskeriledi. 23. Marshrýt syzyqtarynyń arasyndaǵy qashyqtyq alpys kılometrden aspaıdy, al marshrýttan qyzmet kórsetiletin aýmaqtyń shekarasyna deıin otyz kılometrden aspaıdy. 24. Oryndaýshy óndiristik jospar jasaıdy, onyń negizinde árbir fılıalǵa aǵymdaǵy jyldyń óndiristik tapsyrmasy beriledi. 25. Avıasııalyq orman kúzetiniń ushý saparlaryna orman órtterin baıqaý jáne olarmen kúresý, orman tártibin buzýshylyqty anyqtaý jáne onyń jolyn kesý maqsatynda ótkiziletin ushý saparlary jatady. Jazǵy ýaqytta osy maqsattar úshin ormandardyń órtenýiniń ortasha kórsetkishi kezinde aldyńǵy jyldary qalyptasqan ushý saǵaty eskerile otyryp josparlanady. 26. О́ndiristik ushý saparlaryna ÁK-ni fılıaldarǵa ushyryp aparý jáne qaıta ushyryp ákelý jónindegi ushý saparlary, sondaı-aq memlekettik orman qoryn orman zııankesteri men aýrýlarynan qorǵaýǵa arnalǵan arnaıy ushý saparlary jatady. 27. Qyzmettik-kómekshi ushý saparlaryna fılıaldardy ınpeksııalaý jónindegi ushý saparlary jatady. 28. Jeke quramdy, órtke qarsy jabdyqtardy, baılanys quraldaryn jáne basqa da múlikti áýe kóligimen fılıal ornalasqan jerge tasymaldaý jer kóligi bolmaǵan kezde júzege asyrylady ne ÁK-ni oǵan ushyryp jetkizýge tuspa-tus keltiriledi. 29. Kópjyldyq baıqaýlar boıynsha jazǵy kezeńde ormandardyń janýy bir aıdan kóp baıqalmaıtyn aýdandarda ormandardy avıasııamen kúzetýde úzilister josparlanady. 30. Árbir fılıalǵa baqylaýshy-ushqyshtar bekitilip beriledi. 31. Fılıaldardy órt sóndirý quraldarymen jaraqtandyrý orman órtterimen belsendi kúres júrgizetin árbir fılıal qyzmet kórsetiletin aýmaqtyń tabıǵı jáne ekonomıkalyq jaǵdaılarynda paıdalanylýy durys jáne ÁK tańdap alynǵan túrimen múmkin bolatyn orman órtterimen kúresý quraldary men ádisterin qoldanýǵa tolyq daıyn bolatyndaı eseppen, sondaı-aq qoldanylatyn ÁK tıpiniń paıdalaný múmkindikterine baılanysty júrgiziledi. 32. Oryndaýshy ormandaǵy joǵary órt qaýiptiligi kezeńderine orman órtterimen kúreste jergilikti atqarýshy organdarmen, memlekettik órtke qarsy qyzmetpen jáne orman ıelenýshilermen ózara is-qımyl jóninde is-sharalar ázirleıdi, olarda: 1) jergilikti atqarýshy organdardyń sheshimderin ázirleýge qatysý; 2) ÁK tartý tártibi; 3) ÁK ornalasý oryndary men kúzet marshrýttary; 4) órt sóndirý kúshteri men quraldaryn manevrleý; 5) avıasııalyq janar-jaǵarmaı materıaldarymen, kólik jáne baılanys quraldarymen, kartografııalyq materıaldarmen, órt sóndirý quraldarymen, tamaq ónimderimen qamtamasyz etý; 6) basqa fılıaldardan jiberiletin rezervtik órt sóndirýshi parashıýtshiler jáne órt sóndirýshi desantshylar komandalaryn tartý jáne ornalastyrý tártibi kózdeledi. 33. ÁK, órt sóndirý quraldaryn ornalastyrý josparlary jáne joǵary órt qaýipi kezeńinde júrgiziletin is-sharalar aýmaqtyq bólimshelermen, memlekettik jáne jekeshe orman ıelenýshilermen kelisimdeledi. 3. Ormandardy kúzetý jónindegi avıasııalyq jáne jerdegi qyzmetterdiń ózara is-qımyl tártibi 34. Aýmaǵynda ormandardy órtterden avıasııamen kúzetý júrgiziletin orman ıelenýshiler: 1) ormandardyń órtke qarsy jabdyqtaý josparlarynda qorǵalatyn aýmaqty órt sóndirý aýdandaryna bólýdi eskeredi; 2) memlekettik orman kúzetiniń jáne erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtardy qorǵaý jónindegi memlekettik ınspektorlardyń ormandardy avıasııamen kúzetýmen ózara is-qımyl jasaý máseleleri boıynsha nusqaýlyq ótkizýdi uıymdastyrady; 3) ushaqtan habar qabyldap alý pýnktterin daıyndaıdy, al tikushaqtar jumys isteıtin aýdandarda orman ıeleriniń, ormanshylyqtardyń keńseleri janynda, orman órt sóndirý stansııalary men kordondar ornalasqan jerlerde, órt turǵysynan alǵanda neǵurlym qaýipti orman alaptarynda qoný alańdaryn (Zań talaptaryna sáıkes jabdyqtalǵan) ázirleıdi; 4) qorǵalatyn aýmaqta oryndaýshynyń radıostansııalary bolmasa, kúzetshi ÁK-men baılanysý úshin óziniń tıisti radıo quraldary bolady. 35. Kúzetiletin aýmaqta orman órtterin avıasııamen qaraýyldaýdy jáne sóndirýdi uıymdastyrýdy dıspetcherlik basqarýdyń biryńǵaı pýnktteri júzege asyrady. 36. Fılıaldyń avıasııamen kúzetý aýdandarynda órt sóndirýshi desantshylar árbir orman órtin oıdaǵydaı aýyzdyqtaý úshin ózderiniń kúshimen joıýdy júzege asyrady. 37. Orman órtin óz kúshimen joıý múmkin bolmaǵan jaǵdaıda fılıaldyń baqylaýshy-ushqyshy bul týraly orman ıelenýshige habarlaıdy. 38. Fılıal órtke áýe kóligimen jerdegi kúshter men quraldardy jiberedi, órt sóndirý basshysynyń kúzetshi ÁK-men radıo baılanysyn qamtamasyz etedi, basshynyń talap etý boıynsha jaǵdaıdy baǵalaý jáne otpen kúres jóninde neǵurlym durys sheshimder qabyldaý úshin oǵan órt bolyp jatqan jerdiń ústimen ushyp ótý múmkindigin beredi. 39. Avıasııalyq kúzet aýdandarynda órtterdi tolyq sóndirý jáne olardy qaraýyldaý órt sóndirýshi parashıýtshiler men órt sóndirýshi desantshylar qyzmeti qyzmetkerleriniń fýnksııalaryna kiredi. Jerdegi kúzet aýdandarynda órtterdi tolyq sóndirýdi jáne olardy qaraýyldaýdy barlyq jaǵdaıda memlekettik orman kúzeti nemese erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtardy qorǵaý jónindegi memlekettik ınspeksııa jáne olardyń órtke qarsy qyzmeti júrgizedi. 40. Jerdegi kúzet aýdandarynda fılıaldar baıqalǵan barlyq órtter jaıynda orman ıelenýshilerge habarlaıdy. 41. Orman ıelenýshiler - bir jaǵynan jáne oryndaýshy - ekinshi jaǵynan shartta kórsetilgen ormandy kúzetý jáne qorǵaý jónindegi jumystardyń oryndalýyna baqylaý jasaıdy. 42. Orman ıelenýshiler men olarǵa qyzmet kórsetetin fılıaldar avıasııamen baıqalǵan jáne avıasııalyq kúshter men quraldardyń qatysýymen jáne oryndaýshynyń óz kúshimen sóndirilgen qyzmet kórsetiletin aýmaqta shyqqan orman órtteriniń sany men alqaby týraly derekterdi aı saıyn salystyryp otyrady. 43. О́rt qaýipi bar maýsym bastalar aldynda jáne ol aıaqtalǵannan keıin orman ıelenýshiler oryndaýshynyń tıisti fılıalynyń qatysýymen keńester ótkizedi. Birinshi keńeste ormandardy avıasııamen kúzetý jáne orman sharýashylyǵyna qyzmet kórsetý jónindegi aldaǵy jumystar jáne osy jumystardaǵy ózara is-qımyl máseleleri qaralady. Ekinshi keńeste fılıaldyń aǵa baqylaýshy-ushqyshynyń esebi tyńdalady, ótken maýsymnyń qorytyndylary shyǵarylyp, orman ıelenýshiler fılıaldyń avıasııalyq jumystardy oryndaýy týraly uıǵarym jasap, ony oryndaýshyǵa tapsyrady. 44. Orman ıelenýshiler mekemelerinde qorytyndy keńester ótkizilgennen keıin ótken órt qaýipi bar maýsymdaǵy jumys nátıjeleri týraly fılıaldardyń qujattamasy Komıtette tehnıkalyq keńeste qaralady. 4. Oryndaýshy fılıaldarynyń jumysyn dıspetcherlik basqarýdy uıymdastyrý tártibi 45. Oryndaýshy qyzmet kórsetetin aýmaqta avıasııamen tolassyz qaraýyldaýdy qamtamasyz etý, órtter baıqalǵan kúni olardy sóndirý jóninde sharalar qoldaný úshin memlekettik jáne jekeshe orman ıelenýshilerde órtke qarsy qyzmetterdiń is-qımylyn úılestirip otyratyn dıspetcherlik qyzmet uıymdastyrylady. 46. Dıspetcherlik qyzmet barlyq orman órtteriniń oqıǵalary týraly oryndaýshy quratyn respýblıkalyq dıspetcherlik qyzmetke kún saıyn aqparat berip turady. 47. Respýblıkalyq dıspetcherlik qyzmet respýblıka boıynsha orman órtteri týraly aqparatty kún saıyn jınaýdy jáne qorytýdy uıymdastyryp, ony vedomstvoǵa beredi. 48. Respýblıkalyq dıspetcherlik qyzmettiń jumysyna basshylyqty oryndaýshynyń basshysy nemese basshynyń ushý qyzmeti jónindegi orynbasary ne olardy almastyratyn tulǵa, al fılıaldyń dıspetcherlik basqarý pýnktteriniń jumysyna – fılıal komandıri júzege asyrady. Respýblıkalyq dıspetcherlik qyzmettiń tehnıkalyq basshysy bas dıspetcher, al fılıaldyń dıspetcherlik basqarý pýnktinde – dıspetcher bolyp tabylady. 49. Dıspetcherlik basqarý pýnktiniń barlyq nusqaýlary orman sharýashylyǵy men erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar mekemeleriniń órtke qarsy qyzmetteriniń oryndaýyna jatady. 50. Dıspetcherlik basqarý pýnktterinde kún saıyn mynadaı aqparat: 1) keshke jaqyn: árbir fılıal boıynsha kelesi kúnge bastapqy derekter – meteorologııalyq jaǵdaı jáne aýa raıynyń boljamy; ÁK-niń ushýǵa ázirligi, ushyp shyǵý ýaqyty jáne ushý maqsaty; fılıaldarda ushýǵa ázir parashıýttik-órt sóndirý jáne desanttyq-órt sóndirý qyzmeti qyzmetkerleriniń bolýy; kúzetiletin aýmaqta janyp jatqan jáne sóndirilgen órtterdiń sany men alqaby; órt sóndirýde jumys istep jatqan parashıýttik-órt sóndirý jáne desanttyq-órt sóndirý qyzmeti, orman kúzeti qyzmetkerleriniń, tartylǵan jumysshylardyń sany jáne órtterde órt sóndirýdiń tehnıkalyq quraldarynyń bolýy; avıasııalyq quraldarmen órtterge tasyp aparýǵa jáne kelesi kúni keri tasyp ákelýge belgilengen adamdar men órt sóndirý tehnıkasynyń sany; fılıalǵa qajet kómek; 2) kúni boıyna: ÁK-niń túri men bort nómiri, parashıýttik-órt sóndirý jáne desanttyq-órt sóndirý qyzmetiniń borttaǵy qyzmetker­leriniń sany kórsetilgen ushý ýaqyty, ushý saparynyń maqsaty, marshrýty; kórsetilgen ÁK kelip qonatyn oryn men ýaqyt jáne olardyń jumys isteýiniń budan bylaıǵy jospary; sebepteri jáne kómek kórsetý sharalary kórsetilip, ushý saparlarynyń kidirýi nemese júzege asyrylmaýy; árbir órttiń oryny, aýdany, negizgi sıpattamalary, ony joıý jóninde qoldanylǵan sharalar kórsetilip, onyń baıqalǵan ýaqyty; janyp jatqan órtterdiń sıpattamalary kórsetilip, olardy qarap kórý derekteri; basqa fılıaldardaǵy órtterdi sóndirý úshin parashıýttik-órt sóndirý jáne desanttyq-órt sóndirý qyzmetiniń qyzmetkerlerin jiberý týraly baıandaýlar; basqa fılıaldardan qosymsha kúshter men quraldar kelgeni týraly, sondaı-aq parashıýttik-órt sóndirý jáne desanttyq-órt sóndirý qyzmeti qyzmetkerleriniń jáne kásiporyndar, mekemeler men uıymdar jumysshylarynyń órtterden qaıtyp oralǵany týraly habarlarmalar; oryndaýshynyń nemese orman ıelenýshiniń aralasýyn qajet etetin tótenshe oqıǵalar men basqa da jaǵdaıattar týraly aqparat jınalady. 51. Dıspetcherlik basqarý pýnkti men respýblıkalyq dıspetcherlik qyzmetke kelip túsetin aqparat arnaıy shemalar men kestelerde qorytylady. 52. Áldeqandaı ÁK-niń ushý sapary kidiretini nemese bolmaıtyny týraly derekter alǵan respýblıkalyq dıspetcherlik qyzmettiń basshysy buǵan túrtki bolǵan sebepterdi joıady ne avıakásiporyn arqyly ÁK-ni shuǵyl túrde aýystyrý týraly máseleni sheshedi nemese kórshi fılıaldardyń tıisti aýmaqty qarap kórýi jáne belgilengen kólik jumystaryn oryndaýy týraly nusqaý beredi. 53. Sol kúnniń naqty jaǵdaılaryna baılanysty respýblıkalyq dıspetcherlik qyzmet qosymsha kúshter men quraldardyń jetispeý qateri tóngen aýdandarǵa olardy órt qaýipi joq nemese ol bolymsyz fılıaldardan jiberedi. 54. О́rt qaýipiniń kúsheıýine, orman órtteri sanynyń kóbeıýine qaraı jáne fılıaldarda bar óz kúshteri men quraldary jetispeıtin jaǵdaıda basqa fılıaldardyń rezervteri suralady. 5. Baılanys júıesin uıymdastyrý tártibi 55. Oryndaýshy fılıaldarynyń ormandardy órtterden avıasııalyq qorǵaý jónindegi jumysyn qamtamasyz etý jáne olardyń orman sharýashylyǵy mekemeleri men erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtardyń órtke qarsy qyzmetimen birlesip jumys isteý úshin mynadaı radıo baılanysy júıesi uıymdastyrylady: 1) fılıaldarǵa qyzmet kórsetetin ÁK áýe qozǵalysyna qyzmet kórsetetin organdarmen (budan ári – ÁQO) turaqty túrde radıo baılanysynda bolady. Avıasııalyq jumystardyń belgili bir túrin oryndaý kezinde baılanys, baqylaý jasalmaıtyn áýe keńistigindegi ushý saparlaryn qospaǵanda, radıostansııanyń ásire qysqa tolqyndy avıasııalyq dıapazonynyń (budan ári – ÁQT) nemese ÁK jaýapkershilik aımaǵynda ushyp júrgen ÁQO qyzmeti arnasynyń qysqa tolqyndy dıapazonynyń (QT) jıiliginde júzege asyrylady. 2) árbir ÁK-niń fılıalmen radıo baılanysy, bul rette eki baǵyttaǵy korrespondent qolma-qol shaqyrylady, al bortta fılıal jıiligine baptalǵan radıostansııanyń derbes komandalyq ÁQT bolmaǵan jaǵdaıda osyndaı shaqyrýǵa qajettilik týyndaǵannan keıin 10-15 mınýttan keshiktirilmeı júzege asyrylady; 3) órtter baıqalǵannan keıin kelesi kúni aýyzdyqtalmaǵan órtterdi sóndirý basshylarymen fılıaldyń radıo baılanysy; 4) ÁK órt aýdanynda bolǵan kezeńde órtterdi sóndirýde jumys istep jatqan toptarmen ÁK-niń radıo baılanysy; 5) fılıaldyń qyzmet kórsetiletin barlyq orman ıelenýshilermen jáne óziniń mehanıkalandyrylǵan komandalarymen radıo baılanysy; 6) tıisti orman ıelenýshiniń aýmaǵy ústinde qaraýyldaý ushý saparyn oryndaýy kezinde fılıaldardyń mehanıkalandyrylǵan komandalarymen jáne qyzmet kórsetiletin orman ıelenýshilermen ÁK-niń radıo baılanysy. 56. Oryndaýshynyń ortalyq radıostansııasynyń jabdyqtary, fılıaldardaǵy radıostansııalardyń mólsheri men túrlerin tańdaý, jumys jıilikteri men jumys kestesi fılıaldardyń jumysy jáne ormandardyń órtenýi týraly aqparattyń der kezinde berilýin qamtamasyz etýdi eskere otyryp aıqyndalady. 57. Oryndaýshy, onyń fılıaldary orman sharýashylyǵyn basqarý organdarymen bir pýnkte ornalasqan jaǵdaılarda osy pýnkte ormandardy jerden kúzetýdiń de, avıasııamen kúzetýdiń de radıo baılanysy jónindegi qajettilikterin qamtamasyz etetin birińǵaı dıspetcherlik pýnkt uıymdastyrylady. 58. Oryndaýshynyń, orman ıelenýshilerdiń jáne qaraýylshy ÁK arasynda radıo baılanysy mynadaı tártippen júzege asyrylady: 1) ushyp shyǵatyn kúni osynyń aldynda belgilengen ýaqytta fılıaldyń radıostansııasy sırkýlıarlyq baılanys seansyn ótkizedi, onda ushý ýaqyty naqtylanady, ózderiniń aýmaqtarynyń jekelegen ýchaskelerin qarap shyǵý jónindegi orman ıelenýshilerdiń tapsyrymdary qabyldanady, orman órtterin sóndirý jónindegi ózara is-qımyl máseleleri sheshiledi, sondaı-aq ushý saparlaryn keıinge qaldyrý oqıǵalary nemese sırkýlıarlyq baılanystyń kelesi seansynyń ýaqyty jaıynda habarlanady; 2) qaraýylshy ÁK ushyp shyqqan sátten bastap kúzetiletin aýmaqtaǵy barlyq komandalyq radıostansııalar «qabyldaýda» tolassyz jumys isteıdi, bul rette jerdegi radıostansııalar ÁK radıostansııasymen baılanysty baqylaýshy-ushqyshtyń buıryǵy kelip túskennen keıin ǵana toqtatady; 3) baqylaýshy-ushqysh kúzetiletin aýmaqtaǵy radıostansııalardyń birimen jumys isteýi kezinde barlyq qalǵan radıostansııalar osy jıilikte radıoalmasýdy toqtatady jáne ony baqylaýshy-ushqysh kezekti baılanys seansyn aıaqtaǵannan keıin ǵana qalpyna keltiredi; 4) ushyp shyǵyp, bıiktikke kóterilgennen keıin baqylaýshy-ushqysh aýmaǵynyń ústimen ushyp kele jatqan orman ıelenýshilermen radıostansııa arqyly baılanysqa shyǵady; 5) ormandaǵy órtti nemese ósimdikter men janýarlar dúnıesi jáne erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynyń buzylýyn baıqaǵan kezde baqylaýshy-ushqysh olar jáne olardy joıý jóninde qoldanylǵan sharalar týraly habar beredi jáne óziniń budan bylaıǵy is-áreketin orman ıelenýshimen kelisip alady; 6) ÁK basqa orman ıelenýshiniń shekarasyna taıap qalýyna on mınýt qalǵanda baqylaýshy-ushqysh onyń radıostansııasymen baılanys ornatady. 59. Aýmaǵynyń ústimen ushyp shyǵý aıaqtalǵanda orman ıelenýshimen baılanys onyń shekarasynan ushyp ótkennen keıin ǵana toqtatylady, bul rette baqylaýshy ushqysh osy radıostansııamen kelesi seanstyń ýaqytyn belgileıdi. 60. Bortynda radıostansııalar bar ushaqtar men tikushaqtardyń baqylaýshy ushqyshtary ushyp bara jatyp oryndaýshy fılıaldarynyń radıostansııasymen jáne respýblıkalyq dıspetcherlik qyzmetpen tikeleı baılanys ornatady. 61. Orman órtterin baıqaý nemese olardy sóndirý jónindegi sharalar týraly habarlar borttardan fılıal dıspetcheri arqyly beriledi. О́rtter týraly radıogramma alǵannan keıin fılıal dıspetcheri ony óziniń qaraýyndaǵy baılanys quraldarynyń kómegimen osy pýnkte ornalasqan orman ıelenýshiniń mindetine qaraı ne oryndaýshyǵa dereý habar beredi. 62. Edáýir qashyqtyqta ushyp bara jatqanda jáne fılıalmen ÁQT avıasııalyq dıapazonda tikeleı radıo baılanysy bolmaǵan kezde habarlamalar berý áýede baılanys ornatý múmkin bolatyn basqa ÁK kómegimen júrgiziledi. 63. Orman órtteri jáne olardy sóndirý jónindegi sharalar týraly habarlamalar berý radıo baılanysy arqyly júzege asyrylady. 64. Naqty jergilikti jaǵdaılar men órt ahýalyna baılanysty orman órtteri týraly habarlamalardy berý úshin sondaı-aq basqa vedomstvolardyń uıymdary men kásiporyndarynyń radıo jáne sym baılanysy quraldary paıdalanylady. 6. Qysqa merzimdi, orta merzimdi jáne uzaq merzimdi aýa raıy boljamdaryn paıdalaný tártibi 65. Orman qoryn kúzetý jáne qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystardy oryndaý úshin oryndaýshy memlekettik meteorologııalyq qyzmettiń qysqa merzimdi, orta merzimdi jáne uzaq merzimdi aýa raıy boljamdarymen qamtamasyz etiledi. 66. Qyzmet kórsetiletin aýmaqta aýa raıynyń jaǵdaılary boıynsha ormandaǵy órt qaýipiniń synybyn anyqtaýdy orman ıelenýshi fılıal ornalasqan pýnktegi meteorologııalyq stansııanyń derekteri boıynsha júrgizedi. 67. Bekitilgen qaraýyldaý marshrýttary boıynsha ushý saparlaryn oryndaýdy úılestirip otyrý úshin aýa raıynyń naqty jaǵdaıy, órt qaýipiniń synyptary jáne fılıal qyzmet kórsetetin aýmaqta ornalasqan barlyq meteostansııalar boıynsha túsken jaýyn-shashynnyń mólsheri týraly aqparat paıdalanylady. 68. Ormandaǵy órtti sóndirý qyzmetteriniń jumysyn dıspetcherlik basqarý uıymdastyrylǵan fılıalda aýa raıynyń jaǵdaılary boıynsha ormandaǵy órt qaýipiniń synybyn esepteýdi fılıaldardyń dıspetcherlik basqarý pýnktteri júrgizedi. 7. Oryndaýshynyń orman qoryn avıasııamen qaraýyldaýǵa daıyndalý tártibi 69. Orman qoryn kúzetý jáne qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystardy oryndaýǵa vedomstvomen shartqa qol qoıǵannan keıin oryndaýshy mynadaı daıyndyq jumystaryn júrgizedi: 1) orman qoryn kúzetý jáne qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystarǵa orman ıelenýshilermen sharttar jasasý; 2) orman qoryn kúzetý jáne qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystardy oryndaý boıynsha ushý saparlaryn oryndaýǵa avıakásiporyndarmen sharttar jasasý; 3) orman qoryn kúzetý jáne qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystarǵa meteorologııalyq qyzmet kórsetýge sharttar jasasý; 4) fılıaldar qyzmetkerleriniń jetispeıtin mólsherin jınaý jáne daıarlaý; 5) baqylaýshy ushqyshtar men parashıýttik-órt sóndirý jáne órt sóndirý-desanttyq qyzmet qyzmetkerleriniń biliktiligin qýattaý, órt sóndirý quraldaryn paıdalaný, orman órtterin sóndirý taktıkasy men tehnıkasy jóninde jattyǵý sabaqtaryn ótkizý, qaýipsizdik tehnıkasy boıynsha zachetter tapsyrý; 6) parashıýttik-órt sóndirý jáne órt sóndirý-desanttyq qyzmet qyzmetkerlerin medısınalyq kýálandyrý jáne olardyń jattyǵyp ushýy, sekirý jáne syrǵyp túsý; 7) órt sóndirý quraldaryn, kólik pen baılanysty, parashıýttik-desanttyq múlik pen dalalyq jabdyqtardy jumysqa daıyndaý, olardyń jetispeıtin mólsherin satyp alý; 8) kartografııalyq materıal ázirleý; 9) mehanıkalandyrylǵan otrıadtar men qosymsha janar maı quıý pýnkterin uıymdastyrý, jarylǵysh materıaldar qoımalaryn ázirleý, jarylys jumystaryn júrgizýge ruqsattama qujattamasyn alý, janar-jaǵar maı men jarylǵysh materıaldardy saqtaý oryndaryna tasyp alý; 10) fılıaldarda jáne avıasııamen órt sóndirý stansııalarynda jańa óndiristik maqsattaǵy úı-jaılar men qurylystar, qyzmettik úıleri, jataqhanalar salý jáne barlaryn jóndeý, sondaı-aq qoný alańdaryn salý; 11) jergilikti atqarýshy organdardyń qorǵalatyn aýmaqta orman órtteriniń aldyn alý jáne olarmen kúres jónindegi jyl saıynǵy is-sharalar josparlaryn jasaýyna jáne orman ıelenýshilermen keńesterge qatysý; 12) órtke qarsy profılaktıka. 70. Baqylaýshy ushqyshtardyń kýálikterin uzartýdy oryndaýshy júzege asyrady. 71. Orman qoryn kúzetý jáne qorǵaý jónindegi avıasııalyq jumystarda qoldanylatyn kartalar ózderiniń maqsatyna qaraı: 1) orman órtteri bolyp jatqan jerdi dálme-dál anyqtaý jáne olarmen kúres jóninde sharalar qoldaný úshin paıdalanylatyn qaraýyldyq kartalar; 2) ushaq basqarýǵa arnalǵan ushý kartalary; 3) orman órtteriniń shemalaryn salýǵa, órt sóndirý, sondaı-aq olardy óndiristik tapsyrmalardy oryndaý kezinde órt sóndirýshi parashıýtshiler men órt sóndirýshi desantshylardyń paıdalanýy jónindegi jumystardy josparlaýǵa arnalǵan orman órtteri kartalary; 4) óndiristik tapsyrmalardy oryndaý kezinde órt sóndirýshi parashıýtshiler men órt sóndirýshi desantshylardyń jalpy baǵdar ustanýyna arnalǵan oblystardyń ákimshilik kartalary; 5) oryndaýshy fılıaldarynyń dıspetcherlik basqarý pýnktterindegi shtab kartalary bolyp bólinedi. 72. Jyl saıyn órt qaýipi bar maýsym aıaqtalǵannan keıin fılıaldardyń barlyq qaraýyldyq jáne ushý kartalary tekserilip, keıinnen kelesi órt qaýipi bar maýsymda paıdalanýǵa olardyń jaramdylyǵy jáne jańa kartalar jasaý jónindegi fılıaldardyń qajettiligi anyqtalýǵa jatady. 73. Qyzmet kórsetiletin aýdanǵa ushý jáne qaraýyldaý kartalaryn baqylaýshy ushqyshtar ázirlep, fılıaldar oryndaıdy. Fılıaldaǵy ushý jáne qaraýyldaý kartalary toptamalarynyń mólsheri joǵary órt qaýipi jaǵdaıynda ushý saparlaryn qamtamasyz etýdi eskere otyryp aıqyndalady. 74. Qaraýyldaý kartalary retinde masshtaby 1:1000000 nemese 1:3000000 topografııalyq kartalar paıdalanylady. Kartanyń masshtaby qyzmet kórsetiletin ormandardaǵy oramdardyń mólsherine jáne baǵdar ustaný jelisiniń damýyna baılanysty tańdap alynady. 75. Qaraýyldaý kartasyna shartty belgilermen: 1) fılıal qyzmet kórsetetin aýmaqtyń shekarasy; 2) orman ıelikteri men ormanshylyqtardyń shekarasy, olardyń ataýlary; 3) orman ıelenýshiler men ormanshylyqtardyń keńseleri, órt sóndirý aýdandary; 4) oramdardyń shekarasy men nómirleri; 5) orman kúzeti qyzmetkerleriniń turǵylyqty jerleri; 6) habarlarmalar qabyldaý pýnktteri; 7) órt baqylaý munaralary, machtalar; 8) orman órt sóndirý stansııalary men avıasııamen órt sóndirý stansııalary, qoǵamdyq órt sóndirý birlestikteriniń shoǵyrlanǵan pýnktteri; 9) orman ıelenýshilerdiń radıostansııalary, aerodromdar, tikushaqtarǵa arnalǵan qoný alańdary jáne qosymsha janar maı quıý pýnktteri; 10) elektr jelileri, tabıǵı jáne jasandy tosqaýyldar men jergilikti jerde bolatyn basqa da baǵdarlar engiziledi; 11) qaraýyl kartasyna sondaı-aq ekspedısııalardyń, izdestirý partııalary men otrıadtarynyń ornalasqan jerleri, olardyń júrý marshrýttary engiziledi; 12) kartaǵa aýmaqtyń jekelegen ýchaskeleriniń órt qaýipiniń deńgeıin sıpattaıtyn qosymsha derekter engiziledi. 76. Manevr jasaý jospary boıynsha kórshi fılıaldarǵa kómek kórsetetin fılıaldarda osy fılıaldardyń aýmaǵyn qamtyǵan ushý kartalarynyń tolyq toptamasy bolady. 77. Qaraýyl kartalary orman ornalastyrý jumystarynyń, aerofototúsirimniń, orman patologııasyn baqylaýdyń, ormandardy órtke qarsy jabdyqtaýdyń materıaldary boıynsha jáne ótken jylǵy basqa da ózgeristerdi eskere otyryp jyl saıyn naqtylanyp otyrady. 78. Orman qoryn avıasııamen kúzetý jáne qorǵaý jónindegi ushý saparlaryn júzege asyrý barysynda qaraýyl kartasy jergilikti jerge qatysty aıqyndalǵan qosymsha baǵdarlyq egjeı-tegjeıli máselelermen naqtylanady. 79. Ushý kartasy retinde masshtaby 1:500 000 (M 1:100 000 qaraýyl kartasy jaǵdaıynda) nemese 1:1 000 000 (M 1:300 000 qaraýyl kartasy jaǵdaıynda) topografııalyq kartalary paıdalanylady. 80. Ushý kartasyn ázirleý oǵan shartty belgilermen qaraýyl marshrýttaryn, fılıal qyzmet kórsetetin aýmaqtyń shekarasyn, orman ıelikteriniń shekarasyn jáne qaraýyl kartasy planshetteriniń nómirlerin kórsetip (qońyr túspen) olardyń ramkalaryn, sondaı-aq orman ıelenýshiler keńseleriniń ornalasý pýnktterin jáne avıasııalyq janar-jaǵar maıdy qosymsha quıý pýnktterin engizýmen tujyrymdalady. Fılıal qyzmet kórsetetin orman ıelenýshileriniń sany kóp bola qoımaıtyn aýdandarda ushý kartasyna sondaı-aq ormanshylyqtardyń shekarasy men olardyń keńseleriniń ornalasqan jeri engiziledi. 81. Ushý kartalary aýmaqqa kórshi fılıaldardyń ornalasqan jerlerine ushý saparlarynyń oryndalýyn esepke ala otyryp ázirlenedi. 82. Ushý jáne qaraýyl kartalaryna arnaıy belgiler týshpen nemese flomastermen muqııat qoıylady. 83. Orman órtteri kartalary retinde masshtaby 1:100 000 arnaıy topografııalyq kartalar paıdalanylady. 84. Shtab kartalaryn oryndaýshy jáne dıspetcherlik basqarý pýnktteri uıymdastyrylǵan fılıaldar daıyndaıdy jáne paıdalanady. Fılıaldardaǵy shtab kartalaryn júrgizýdiń qaraı fılıaldyń baqylaýshy ushqyshtary aıqandaıdy. 85. Shtab kartalary retinde masshtaby 1:1000000 kem bolmaıtyn kartalar paıdalanylady, olarda: 1) orman ıelenýshilerdiń shekaralary jáne olardyń keńseleri; 2) ÁK tıpteri men sany, sondaı-aq órt sóndirýshi parashıýtshiler men órt sóndirýshi desantshylar qyzmet qyzmetkerleriniń sany kórsetiletin fılıaldyń ornalasqan orny; 3) orman qaraýyldaý marshrýttary; 4) ÁK-ǵa arnalǵan áýejaılar jáne qoný alańdary; 5) mehanıkalandyrylǵan komandalardyń ornalasqan jerleri jáne qosymsha janarmaı quıý beketteri; 6) orman ıelenýshilerdiń orman órt sóndirý stansııalary; 7) kartaǵa ÁK-niń naqty ornalasýy men parashıýttik-órt sóndirý jáne desanttyq-órt sóndirý qyzmeti qyzmetkerleriniń sanyn kórsetetin belgiler qoıylady, belgiler jaǵdaıdyń ózgerýine qaraı aýystyrylady. 8) órtter baıqalǵan kezde olardyń paıda bolǵan oryndary órttiń paıda bolǵan kúni jáne onyń nómiri kórsetile otyryp qyzyl tústi jalaýman belgilenedi. 9) sóndirilgen órtter kók tústi jalaýmen belgilenedi. 86. Fılıal qyzmet kórsetetin orman ıelenýshilerdiń qatysýymen aldaǵy órt qaýipi bar maýsymǵa daıyndyq máseleleri boıynsha keńes ótkizý kezinde mynadaı negizgi máseleler qarastyrylady: 1) órtter týraly aqparat alýdy uıymdastyrý jáne alý tártibi; 2) órtke qarsy kúres boıynsha avıasııalyq jáne jerdegi kúshter men quraldardyń ózara is-qımyly, orman sharýashylyǵy memlekettik mekemeleri men erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtardyń turaqty jumysshylarynyń arasynan komandalar uıymdastyrý, órtke qarsy kúres úshin qosymsha rezervterdi tartý tártibi; 3) orman órtin sóndirýde, olardy qaraýyldaýda, jeke quramnyń fılıalǵa qaıtýynda órt sóndirýshi parashıýtshiler men órt sóndirýshi desantshylarǵa kómek kórsetýdi uıymdastyrý, 4) habarlamalar qabyldaý pýnktinde aıyrý belgilerin ornatý; 5) vympelderdi qabyldaý tártibi; 6) oryndaýshynyń kúshimen jáne quralymen orman órtterin joıýdy jáne sóndirýdi qýattaý; 7) tikushaqtar alańdaryn salý men olardy paıdalaný jáne avıasııalyq janar-jaǵar maı materıaldaryn (avıaJJM) saqtaý; 8) ótken órt qaýipi bar maýsymda ormandardy avıasııamen kúzetý jumysynyń da, jerden kúzetý jumysynyń da kemshilikteri, olardy joıý joldaryn anyqtaý jáne qyzmetterdiń ózara is-qımyl jasaý máselelerin sheshý. 87. Fılıaldar órt qaýipi bar maýsym bastalǵanǵa deıin mynadaı is-sharalardy júrgizedi: 1) orman órtterin sóndirý úshin orman ıelenýshileri bóletin jumysshylar komandalaryn daıyndaýdy qamtamasyz etedi; 2) orman ıelenýshilerimen birlese otyryp radıostansııalar ornatý oryndaryn aıqyndaıdy jáne habarlamalar qabyldaý pýnktterin uıymdastyrady, olarǵa berilgen shaqyrý jáne aıyrý belgileri, sondaı-aq habarlamalardy qabyldaýǵa jaýapty adamdardyń laýazymy men aty-jóni kórsetilgen osy pýnkterdiń tizimin alady; 3) orman ıelenýshilerimen birge orman ornalastyrý materıaldary boıynsha órt sóndirý aýdandarynda aýmaqtardy bólýdi júrgizedi, qaraýyldaý kartalaryn naqtylaıdy; 4) ótken kezeńdegi orman órtteriniń paıda bolý sebepterin jáne olardyń taralýyna áser etetin jaǵdaılardy taldaıdy; 5) ekspedısııa jumysynyń aýdandary jáne ola