Qazaqstan – álemdik saıasatta óz orny bar el

Keshe «Qazmedıa» ortalyǵynda Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Syrtqy ister mınıstri Erlan Ydyrysovtyń halyqqa esep berý kezdesýi bolyp ótti. Mınıstr kezdesý barysynda syrtqy saıasat vedomstvosynyń qyzmeti jáne aldaǵy perspektıvalary men mindetteri týraly baıandady. Qazaqstan búgingi kúnge deıin álemniń 180 memleketimen dıp­lo­matııalyq qarym-qatynas ornat­qan. – Biz shyǵysta jáne batysta, soltústik pen ońtústikte iri jáne sha­ǵyn memlekettermen dostyq, senimdi qarym-qatynas ornatyp, ózara tıimdi ekonomıkalyq baılanysty nyǵaıtyp jatyrmyz. Reseı jáne Qytaımen tyǵyz baılanys­tamyz, Eýropalyq odaq – bizdiń iri saýda seriktesimiz, al AQSh – EO-dan keıingi ekinshi iri sheteldik ınvestor. О́zara dostyq tıimdi qarym-qatynastardy nyǵaıtý barysynda baýyrlas memlekettermen jáne Ortalyq Azııadaǵy kórshilerimizben belsendi jumys júrgizýdemiz. Arab áleminiń, Azııa, Afrıka jáne Latyn Amerı­ka­synyń ozyq elderimen de ynty­maq­tastyǵymyzdy damytý ústin­demiz, dedi Erlan Ydyrysov. Memleket basshysynyń syrt­qy saıasattaǵy sarabdal is-qı­mylynyń arqasynda Qazaq­stan álemdik arenada qazir be­rik ustanymǵa, joǵary deńgeı­degi abyroıǵa ıe. Iаdrolyq qarýsyz­daný salasynda kóshbasshy el retin­de tanylyp, mádenıet, din jáne ór­kenıetter únqatysýynyń bel­sendi moderatory bolyp taby­lady. «Qazaqstan-2050» Stra­te­gııasy, «Máńgilik El» ıdeıasyn júzege asyrý, álemdegi damyǵan 30 eldiń qataryna enýde eldiń ishinde saıası, ekonomıkalyq jáne áleýmettik qaıta qurýlar úshin syrtqy jaǵdaıdy tıimdi etý, halyq­aralyq arenada ulttyq múddelerdi qorǵaý Syrtqy ister mı­nıstrliginiń basym baǵyt­tarynyń biri jáne solaı bolyp qala beredi, dedi Syrtqy ister mınıstri. Eldiń halyqaralyq deńgeıdegi bedeli osyny aıǵaqtaı túsedi. Halyqaralyq reıtıngterdegi Qazaq­stannyń kórsetkishteri jáne ın­vestısııalyq klımatty jetildi­rýdegi máselede qol jetken tabys­tar osyny aıǵaqtaıdy. Búkil­álemdik ekonomıkalyq forý­mynyń básekelestiktiń Jahandyq ındeksinde Qazaqstan Italııa, Túrkııa, Brazılııa, Úndistan, Ven­grııa sııaqty elderdi artqa tastap, 50-qatardan 42-qatarǵa kóterildi. Osy kórsetkish boıynsha EAEO boıynsha seriktesterinen de alǵa shyqty: Reseı 45-shi, Armenııa 82-shi, Qyrǵyzstan 102-shi orynda. Mamyr aıynda ótken Astana ekonomıkalyq forýmy aıasynda 388 mıllıon AQSh dollaryna teń 22 kommersııalyq qujatqa qol qoıyldy. Bul sheteldik bıznes tarapynyń Qazaqstanǵa degen senimin kórsetedi. Ústimizdegi jyldyń birinshi jartysyndaǵy taǵy bir mańyzdy oqıǵa dep Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńestiń jıynyn aıtýǵa bolady. Eýrazııalyq ıntegrasııanyń ekonomıkalyq áleý­eti óte joǵary. Memleketter eko­nomıkasynyń jıyntyq kólemi 2,2 trln. dollardan assa, halqy­nyń sany 182 mln. adamnan asyp jyǵylady. E.Ydyrysov osyndaı áleýettiń arqasynda jańa múmkindik kózderi ashylyp otyrǵanyna toqtaldy. Odaq elderi arasynda kedendik sheka­ralardyń bolmaýyna qatys­ty bizdiń bıznesmenderimiz ózderiniń kóliktik shyǵyndaryn tómen­dete alady jáne júkter­diń qurlyqaralyq tasymaly meılinshe qysqardy. Nátıje­sinde biz básekelestikke qabilet­tiligimizdi arttyryp, eksportqa shyǵarylatyn otandyq ónimniń tanymaldylyǵy kúsheıdi, dedi mınıstr. Syrtqy ister mınıstri 2017-2018 jyldarǵa BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes músheleri quramyna Qazaqstannyń kandıdatýrasyn usyný boıynsha Memleket basshysynyń bastamasyn júzege asyrýǵa qatysty belsendi túrde jumys jalǵasyp jatqany jóninde baıandady. 28 maýsymda BUU-nyń Nıý-Iork qala­syndaǵy shtab-páterinde úmitkerlerdi saılaý ótedi. Qura­myna Qazaqstan kiretin Azııa geografııalyq tobynan, sondaı-aq, Taıland ta úmitker. BUU QK turaqty emes músheleri quramyna saılaný úshin BUU-ǵa múshe 193 eldiń úshten eki daýysyna ıe bolý kerek, dedi E.Ydyrysov. BUU QK quramyna turaqty emes múshelikke saılanǵan kúnde Qazaqstan Qaýipsizdik Keńe­siniń barlyq kún tártibin qaras­tyratyn bolady. Onyń ishinde, qaqtyǵystardyń aldyn alý jáne qaq­tyǵystan keıingi qalpyna keltirý, sondaı-aq, Qaýipsizdik Keńe­sin meılinshe ókiletti jáne transparentti organǵa aınaldyrý maq­satynda reformalaý men transformasııalaýǵa basqalarmen qatar óz úlesin qosatyn bolady, dedi Erlan Ábilfaıyzuly. Syrtqy saıasattaǵy mańyzdy máseleniń biri sheteldermen vızalyq rejimdi jeńildetý bolyp tabylady. Qazirge deıin azamat­tardyń vızasyz rejimi týraly ekijaqty kelisimderdiń nátı­jesinde qazaqstandyqtar vızany resimdemeı-aq 26 elge barýǵa múmkindigi bar. Taǵy da 3 el­men kelisimge qol qoıylǵan, alaıda, olar qazir zańdyq turǵyda qatta­lyp jatqandyqtan, áli tolyq­qandy kúshine engen joq. Oǵan qosymsha taǵy 10 memleket qazaqstandyqtarǵa vızasyz kelýine birjaqty tártippen múm­kindik týǵyzyp otyr eken. Vızasyz rejim týraly ke­lisimderdiń jobalary Qazaq­stannyń memlekettik organdary tarapynan qarastyrylyp jatyr. Bangladesh, Izraıl, Kolýmbııa, Kýveıt, Maldıv, Marokko, Chılı jáne Salvador osy sanatta. Osyndaı kelisim 9 memleketpen jasalyp, Qazaqstannyń tıesili memlekettik organdary tarapynan sheteldik memleketterdiń resmı organdarynyń qaraýyna jiberilgen. Olardyń qatarynda Brýneı-Darýssalam, Kosta-Rıka, Laos, Makao, Malaızııa, Oman, Sıngapýr, Ýrýgvaı, Fıdjı elderi bar. Osylaı degen Syrtqy ister mınıstri bul baǵytta Eýropalyq odaqpen de kelissóz júrip jatqanyn aıryqsha atap ótti. Eýropalyq odaqpen ońaılatylǵan vızalyq rejim boıynsha Qazaqstan men EO arasyndaǵy keńeıtilgen seriktestik pen yntymaqtastyq aıasynda jańa kelisim sheńberinde belsendi kelissóz júrgizýdemiz, dedi E.Ydyrysov. Syrtqy ister mınıstrligi tarapynan EKSPO-2017 halyqaralyq kór­mesine shet memleketterdiń keń aýqymda jáne mazmundy qatysýyn qamtamasyz etý boıynsha úlken jumys atqarylý ústinde. Osy jumystyń nátıjesinde 90 elmen jáne 16 halyqaralyq uıymmen kórmege qatysý týraly kelisimge kelip, 53 qatysý shartyna qol qoıylǵan. Kórmege jalpy sany 100 el men 15 halyqaralyq uıym qatysady dep kútilýde. Syrtqy ister mınıstriniń halyqqa esep berýi barysynda «Uly Dala eli» atty Qazaqstan tý­raly Windows, Apple, Android júıesiniń bazasy qurylǵysyna arnalǵan tamasha mobıldi qo­symshanyń tusaýy kesildi. Esep berýdiń sońynda Erlan Ydy­rysov zaldan qoıylǵan, eldiń 14 aımaǵynan tikeleı baılanys ar­qyly joldanǵan saýaldarǵa tolymdy jaýap qaıtardy. Suraqtar eli­mizdiń syrtqy saıasaty salasyna qatysty túrli taqyryptardy qam­tydy. Ǵabıt ISKENDERULY, «Egemen Qazaqstan»