Kim-kim de bolsa artyq ta emes, kem de emes, ózine tıesili eńbekaqysyn alýǵa tıis. О́z kezeginde bul qarjy zań sheńberinde ýaqytynda tólenýi qajet. Eger mundaǵy tártip buzylsa nemese aıaqqa basylsa, ártúrli túsinbestikter týyndaıdy. Bul baǵytta Tasqala aýdanynda oryn alǵan jaǵdaılar osy aldyńǵy pikirimizdiń dáleli. Iаǵnı, aýdandaǵy Tasqala, Qazaqstan jáne Dostyq aýyldyq okrýgterinde memlekettik qyzmetshilerge eńbekaqy tóleý tártipteri buzylǵan. Onyń koeffısıentterin durys eseptemeý kórinisteri oryn alǵan. Sonda atalǵan aýyldyq okrýgtiń ákimderi Svetlana О́temisova men Álibek Tashımov jáne Baızolla Jumabaev bul kereǵarlyqty nege nazardan tys qaldyrǵan degen saýal týyndaıdy.
Árıne, qyraǵylyqty álsiretý men baqylaýdy tómendetý jaqsy qasıet emes. Mundaǵy bas maman-býhgalterler Danagúl Shaǵırova men Aınur Teljanova jáne Saıagúl Ǵalıeva eńbekaqy tóleý máselelerine qatysty tıisti zańnamalyq tártipterdi saqtamaǵan. Ári Memlekettik qyzmetshilerdiń ádep kodeksi talaptaryn buzýǵa jol bergen. Naqtyraq aıtqanda, atalǵan aýyldyq okrýgterde birqatar memlekettik qyzmetkerge bir jyldan astam ýaqyt, tipti, olardyń keıbireýlerine tabany kúrekteı eki jyl boıy jalaqy durys tólenbegen. Áńgimeniń ashyǵyn aıtqanda, olarǵa joǵary deńgeıdegi jalaqy mólsheri tólenip kelgen.
Ádette aýyldyq okrýgterdegi esep-qısap qyzmetkerleriniń esebin aýdandyq qarjy bólimderi aı saıyn qabyldap, qadaǵalap otyratyny belgili. Bul tártiptiń Tasqala aýdandyq qarjy bólimine de tikeleı qatysy bar ekeni aıtpasa da túsinikti. Mundaǵy mamandar men jaýapty qyzmetkerler joǵaryda kórsetilgen aǵattyq pen ústirttikti birneshe aı emes, tipti, birneshe jyl boıy ańǵarmaı, baıqamaı kelgenderin qalaı aqtap alýǵa bolar eken?
Ádep kodeksi talaptary degennen shyǵady, bul jerde endigi áńgime arnasyn osy talaptardy buzýǵa jol bergen Kaztalov aýdany ákimi apparatynyń basshysy Artýr Berdenovke qaraı burýdyń da oraıy kelip turǵandaı. Bul jóninde Memlekettik qyzmet isteri mınıstrligine qarasty Batys Qazaqstan oblysyndaǵy Ádep jónindegi keńeske Kaztalov aýylynyń turǵyny Dýlat Qarabaevtan aryz kelip túsken. Soǵan sáıkes keńes tarapynan tekserý jáne túsinikteme alý jumystary júrgizilgen.
Onyń barysynda atalǵan laýazym ıesi óz qaramaǵyndaǵy qyzmetkerlerge laýazymdyq mindetterine kirmeıtin tapsyrmalardy berýdi ádetke aınaldyrǵany anyqtalǵan. Tipti, bul da eshteńe emes-aý. Sonymen birge, apparat basshysy Artýr Berdenov ózinen laýazymy áldeqaıda tómen qatardaǵy kúzetshi jáne júrgizýshi sekildi qarapaıym maman qyzmetkerler men jumysshylardyń jeke ar-namysy men ojdanyna tıetin aýyr, dóreki jáne las sózderdi birinen soń birin tópletetini de joǵaryda atalǵan keńeske túsken aryz-shaǵymdy tekserý nátıjesinde tolyqtaı dáleldengen.
Aryz ıesi Dýlat Qarabaevtyń hatynda Kaztalov aýdany ákimi apparatynyń basshysy Artýr Berdenovtiń qyzmet ýaqyty kezinde araq iship júretini de kórsetilgen eken. «Siz buǵan ne deısiz?» – degen saýaldy biz Ádep jónidegi keńes hatshylyǵynyń meńgerýshisi Jaqsyat Muratovqa qoıǵan edik. Onyń qaıtarǵan jaýaby tómendegideı boldy:
– Halyq aıtsa, qalt aıtpaıdy degen naqyl bar emes pe?! Artýr Berdenovtiń ústinen shaǵym túsirgen Dýlat Qarabaev ta halyqtyń ókili. Buǵan senbeýge eshqandaı moraldyq quqymyz joq. Senemiz, árıne. Degenmen, apparat basshysynyń qyzmet ýaqyty kezinde araq iship júretindigi tıisti qujattar, sonyń ishinde medısınalyq anyqtamalar arqyly dáleldenip kórsetilmegendikten, aryz-shaǵymda aıtylǵan derekter sál jetińkiremeıdi dep taýyp otyrmyz.
Aýdandyq jáne oblystyq deńgeıdegi ákimdik apparattarynyń basshylary jaýapkershiligi joǵary laýazym ıeleri sapynda. Bular ózgelerge ózderiniń jaqsy qasıetterimen úlgi-ónege bola biletindeı jandar bolýy kerek. Ádette aýdan ákimderinde apparat basshysy qyzmetine oǵan laıyqty, moraldyq bet-beıneleri joǵary, adamgershilik qasıetteri mol adamdy tańdaý quqy men erki bar ekenin de joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy. Osyndaı múmkindik bolyp turǵanda, Kaztalov aýdanynyń ákimi Nurlan Bekqaıyr nege ústirttik pen shalaǵaılyqqa jol berdi eken dep oı túıýge de negiz joq emes sekildi. Beınelep aıtqanda, ol ózi jaqqan otty, ózi óshire alar ma eken?
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
Batys Qazaqstan oblysy
Kim-kim de bolsa artyq ta emes, kem de emes, ózine tıesili eńbekaqysyn alýǵa tıis. О́z kezeginde bul qarjy zań sheńberinde ýaqytynda tólenýi qajet. Eger mundaǵy tártip buzylsa nemese aıaqqa basylsa, ártúrli túsinbestikter týyndaıdy. Bul baǵytta Tasqala aýdanynda oryn alǵan jaǵdaılar osy aldyńǵy pikirimizdiń dáleli. Iаǵnı, aýdandaǵy Tasqala, Qazaqstan jáne Dostyq aýyldyq okrýgterinde memlekettik qyzmetshilerge eńbekaqy tóleý tártipteri buzylǵan. Onyń koeffısıentterin durys eseptemeý kórinisteri oryn alǵan. Sonda atalǵan aýyldyq okrýgtiń ákimderi Svetlana О́temisova men Álibek Tashımov jáne Baızolla Jumabaev bul kereǵarlyqty nege nazardan tys qaldyrǵan degen saýal týyndaıdy.
Árıne, qyraǵylyqty álsiretý men baqylaýdy tómendetý jaqsy qasıet emes. Mundaǵy bas maman-býhgalterler Danagúl Shaǵırova men Aınur Teljanova jáne Saıagúl Ǵalıeva eńbekaqy tóleý máselelerine qatysty tıisti zańnamalyq tártipterdi saqtamaǵan. Ári Memlekettik qyzmetshilerdiń ádep kodeksi talaptaryn buzýǵa jol bergen. Naqtyraq aıtqanda, atalǵan aýyldyq okrýgterde birqatar memlekettik qyzmetkerge bir jyldan astam ýaqyt, tipti, olardyń keıbireýlerine tabany kúrekteı eki jyl boıy jalaqy durys tólenbegen. Áńgimeniń ashyǵyn aıtqanda, olarǵa joǵary deńgeıdegi jalaqy mólsheri tólenip kelgen.
Ádette aýyldyq okrýgterdegi esep-qısap qyzmetkerleriniń esebin aýdandyq qarjy bólimderi aı saıyn qabyldap, qadaǵalap otyratyny belgili. Bul tártiptiń Tasqala aýdandyq qarjy bólimine de tikeleı qatysy bar ekeni aıtpasa da túsinikti. Mundaǵy mamandar men jaýapty qyzmetkerler joǵaryda kórsetilgen aǵattyq pen ústirttikti birneshe aı emes, tipti, birneshe jyl boıy ańǵarmaı, baıqamaı kelgenderin qalaı aqtap alýǵa bolar eken?
Ádep kodeksi talaptary degennen shyǵady, bul jerde endigi áńgime arnasyn osy talaptardy buzýǵa jol bergen Kaztalov aýdany ákimi apparatynyń basshysy Artýr Berdenovke qaraı burýdyń da oraıy kelip turǵandaı. Bul jóninde Memlekettik qyzmet isteri mınıstrligine qarasty Batys Qazaqstan oblysyndaǵy Ádep jónindegi keńeske Kaztalov aýylynyń turǵyny Dýlat Qarabaevtan aryz kelip túsken. Soǵan sáıkes keńes tarapynan tekserý jáne túsinikteme alý jumystary júrgizilgen.
Onyń barysynda atalǵan laýazym ıesi óz qaramaǵyndaǵy qyzmetkerlerge laýazymdyq mindetterine kirmeıtin tapsyrmalardy berýdi ádetke aınaldyrǵany anyqtalǵan. Tipti, bul da eshteńe emes-aý. Sonymen birge, apparat basshysy Artýr Berdenov ózinen laýazymy áldeqaıda tómen qatardaǵy kúzetshi jáne júrgizýshi sekildi qarapaıym maman qyzmetkerler men jumysshylardyń jeke ar-namysy men ojdanyna tıetin aýyr, dóreki jáne las sózderdi birinen soń birin tópletetini de joǵaryda atalǵan keńeske túsken aryz-shaǵymdy tekserý nátıjesinde tolyqtaı dáleldengen.
Aryz ıesi Dýlat Qarabaevtyń hatynda Kaztalov aýdany ákimi apparatynyń basshysy Artýr Berdenovtiń qyzmet ýaqyty kezinde araq iship júretini de kórsetilgen eken. «Siz buǵan ne deısiz?» – degen saýaldy biz Ádep jónidegi keńes hatshylyǵynyń meńgerýshisi Jaqsyat Muratovqa qoıǵan edik. Onyń qaıtarǵan jaýaby tómendegideı boldy:
– Halyq aıtsa, qalt aıtpaıdy degen naqyl bar emes pe?! Artýr Berdenovtiń ústinen shaǵym túsirgen Dýlat Qarabaev ta halyqtyń ókili. Buǵan senbeýge eshqandaı moraldyq quqymyz joq. Senemiz, árıne. Degenmen, apparat basshysynyń qyzmet ýaqyty kezinde araq iship júretindigi tıisti qujattar, sonyń ishinde medısınalyq anyqtamalar arqyly dáleldenip kórsetilmegendikten, aryz-shaǵymda aıtylǵan derekter sál jetińkiremeıdi dep taýyp otyrmyz.
Aýdandyq jáne oblystyq deńgeıdegi ákimdik apparattarynyń basshylary jaýapkershiligi joǵary laýazym ıeleri sapynda. Bular ózgelerge ózderiniń jaqsy qasıetterimen úlgi-ónege bola biletindeı jandar bolýy kerek. Ádette aýdan ákimderinde apparat basshysy qyzmetine oǵan laıyqty, moraldyq bet-beıneleri joǵary, adamgershilik qasıetteri mol adamdy tańdaý quqy men erki bar ekenin de joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy. Osyndaı múmkindik bolyp turǵanda, Kaztalov aýdanynyń ákimi Nurlan Bekqaıyr nege ústirttik pen shalaǵaılyqqa jol berdi eken dep oı túıýge de negiz joq emes sekildi. Beınelep aıtqanda, ol ózi jaqqan otty, ózi óshire alar ma eken?
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
Batys Qazaqstan oblysy
Astanada mektep aýmaǵynda janjaldasqandar jaýapkershilikke tartyldy
Zań men Tártip • Keshe
Boksshy Nurbek Oralbaı jańa salmaq dárejesine aýysty
Boks • Keshe
Taekvondodan álem chempıonaty: Qazaq qyzy top jardy
Sport • Keshe
Qus sańǵyryǵynan «jasyl» energııa óndirildi
Sharýashylyq • Keshe
Almatyda turǵyn úı órtinen tórt adam qutqaryldy
Oqıǵa • Keshe