Qytaıdaǵy qyzyqty baspasóz týryna qatysýǵa Eýrazııanyń 18 elinen kelgen BAQ ókilderi Beıjińdegi ShYU shtab-páteriniń tabaldyryǵynan kóterińki kóńil kúımen attady. Bizdi jyly shyraımen qarsy alǵan atalmysh halyqaralyq uıym Bas hatshysynyń orynbasary Van Keıven myrza taza orys tilinde tanystyrý ekskýrsııasyna shaqyrdy. QHR úkimeti tegin bólgen sáýletti ǵımarat ishindegi Hartııa holy jaqynda ǵana jóndeýden ótkendikten, jarqyrap tur.
Ár nárseni bilýge áýes áriptesterimizdiń nazaryn tórdegi tastuǵyr birden aýdardy. Bul osydan 14 jyl buryn Sankt-Peterbýrgte qabyldanǵan ShYU hartııasynyń qurmetine mármárdan qoıylǵan eskertkish eken. Bir jaq qabyrǵasyna «О́zara senim, ózara tıimdilik, teńdik, ózara keńesý, mádenıetterdiń áralýandyǵyn qurmetteý jáne birlese damýǵa umtylys» degen Shańhaı rýhyn aıǵaqtaıtyn aqyldy sózder qashalyp jazylǵan.
Osynaý qutty ordanyń ortaq shańyraǵy astynda ShYU-ǵa múshe-memleketter astanalarynyń atymen atalatyn alty zaldy aralaý barysynda tatý kórshilerdiń alǵaýsyz aralas-quralastyǵyna taǵy bir ret kýá bolǵandaı kúıge bólendik. Árqaısysy ózindik órnektermen ádiptelgen. «Astana» zaly Qazaqstannyń keshegi jáne búgingi tynys-tirshiligin beıneleıtin atrıbýttarmen aıshyqtalypty. Asqaq Alataý aıasynyń ásem tabıǵaty, qaraǵaıly, qaıyńdy jasyl jaılaý tósinde tigilgen aqshańqan kıiz úı, quzar bıikten qulaı aqqan asaý ózen kóshpendiler ómiriniń kórkem elesindeı kórinse, arý Astananyń sımvolyna aınalǵan baǵanaly «Báıterek» Táýelsiz elimizdiń órkenıet órine umtylǵan qazirgi jetistikterin pash etip, keýdemizge maqtanysh sezimin uıalatady. Bólmeniń tóbesi qazaqy shańyraq túrinde jasalǵanyn ultymyzdyń ulaǵatyn tanytqan sheshim dep baǵaladyq. Munda halqymyzdyń qadir-qasıetin bildiretin basqa da dúnıeler barshylyq ekenin baıqadyq.
Kórgen-bilgenimizdi kóńilimizge túıip úlgergenshe Shańhaı yntymaqtastyq uıymynyń Bas hatshysy Rashıd Alımovtyń jýrnalıstermen kezdesýi bastaldy. Álemdik qoǵamdastyqta aıryqsha oryn alatyn osynaý bedeldi uıymnyń arǵy-bergi tarıhyna qysqasha toqtalǵan ol Tashkentte ótetin samıtte on bes jyldyǵyn toılaǵaly otyrǵan ShYU búginde búkil dúnıejúzine belgili qýatty qurylymǵa aınalǵanyn aýyz toltyra aıtty.
– ShYU-nyń qurylýymen álemde basty maqsaty saıası turaqtylyqtyń saqtalýyna, qaýipsizdiktiń nyǵaıýyna, ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń artýyna, apaıtós Eýrazııanyń eleýli bóligindegi halyqtardyń birlese damyp, órkendeýine jol ashatyn jańa júıe dúnıege keldi, – dep oryssha, aǵylshynsha erkin kósilgen kósheli saıasatker áńgimesin áserli órbitti. – Sonyń nátıjesinde halyqaralyq qatynastardyń sony arnasy qalyptasty. Endi men sizderge ózimizdiń nemen aınalysatynymyzdy baıandap bereıin. Biz bul kúnderi barlyq kúsh-jigerimizdi Tashkenttegi mereıtoılyq jıynymyzdy oıdaǵydaı ótkizýge baǵyttaý ústindemiz. Ázirlik jumystaryna bilek sybana kirisken jaıymyz bar. Árbir basqosý astarynda, árıne, ótken-ketkenge esep berý, aldaǵy atqarylar isterdiń aýqymyn anyqtaý sekildi máseleler jatatyny belgili. Sammıtte ShYU-ǵa múshe-memleketter basshylary ıgerilgen ıgi isterdi sarapqa salyp, tıisti qorytyndyǵa keledi. Onda bizdiń uıymnyń negizgi maqsat-mindetteri kórinis tappaq. ShYU-nyń 2016-2020 jyldarǵa arnalǵan damý strategııasy bekitiledi dep kútilýde. Munda ne istep, ne qoıatynymyzdyń jol kartasy naqty kórsetiletin bolady. Bul josparda saıasat, qaýipsizdik, týrızm jáne mádenıet salalaryndaǵy júzege asyrylýǵa tıisti jumystar júıelenedi.
Sondaı-aq, ol ótken kezeńderde bizdiń elderimizdi jaqyndastyrý oraıynda kóptegen ońdy sharýalardyń basy qaıyrylǵanyn aıtty. Sonyń arqasynda qarapaıym adamdar shekara asyp, bir-birimen erkin aralasýǵa múmkindik alǵanyn, barys-kelis kóbeıip, alys-beris artqanyn atap kórsetti.
– 23-24 maýsymda ótetin Tashkent sammıti aıryqsha mán-maǵynaǵa ıe bolǵaly tur. О́ıtkeni, mereıtoılyq basqosý bolǵandyqtan, qalyptasqan dástúr boıynsha oǵan tosyn syılar arnalatyny aıtpasa da túsinikti. Bul joly qandaı jaǵymdy jańalyqtar shartarapty sharlamaq? Ony sol kúnderi estıtin bolasyzdar. Ázirge bárimiz biletin eń basty jetistigimiz, ShYU-nyń 18 memleketten quralǵan sharapatty shańyraǵy kóterildi. Onyń 6-ýy uıymnyń tolyq múshesi, 6-ýy baqylaýshylar, 6-ýy áriptesterimiz. Bul tórtkúl dúnıe turǵyndarynyń 44 paıyzy ekenin eskerte ketkim keledi. ShYU – álemdegi eń iri aımaqtyq birlestik. Tartpamyzda taǵy bes eldiń múshelikke ótýge nıet bildirgen ótinishi bar. Keregemizdiń keńeıýi bizge úlken jaýapkershilik júkteıdi, – dedi ShYU Bas hatshysy.
Osylaısha, oı qozǵaǵan R.Alımov taǵy bir jaǵdaıǵa kóńil bólý kerektigin aıtty. Onyń sózine qaraǵanda, bul uıymda barlyq sheshim konsensýspen qabyldanady. Demek, bul rette memleketter ózderiniń aýmaǵyna, damý dárejesine qaramastan ózara teń quqyly. Osyǵan qarap-aq, ShYU áleýeti, tili, dili, dini ártúrli memleketterdiń beıbit qatar ómir súrýiniń órkenıetaralyq dıalogyn óristetýdiń úlgi-ónegesi ekenin kórsetse kerek.
Salıqaly sóz sabaqtaǵan ShYU-nyń Bas hatshysy jýrnalıster tarapynan qoıylǵan saýaldarǵa salmaqty jaýaptar qaıtardy. Sóziniń qorytyndysynda ShYU keleshekte de ǵalamdyq, aımaqtyq problemalardy sheshýde, halyqaralyq baılanystarda demokratııalyq júıeniń saltanat qurýyna kúsh sala beretinin atap kórsetti.
Talǵat BATYRHAN,
«Egemen Qazaqstan»
BEIJIŃ
Sýretterde: ShYU Bas hatshysy R.Alımov baspasóz máslıhaty kezinde; ShYU shtab-páterindegi «Astana» zaly
