Talaıdy dertinen aıyqtyrǵan dıspanser

Kóne zamandardan beri adamzatty alańdatyp, talaılardyń ómirin jalmap kele jatqan qurt aýrýymen (týberkýlez) kúres eli­miz boıynsha júıeli túrde júr­­gizilip keledi. Naqtylaı aıt­qan­da, Úkimettiń 2007 jyldyń 21 jeltoqsanynda qabyldaǵan «Qa­zaqstan Respýblıkasyndaǵy ha­lyqty týberkýlezden qorǵaý sharalary týraly» qaýlysyna, týberkýlezge qarsy sharalardy júzege asyrýdy úılestirý jónindegi ve­domstvoaralyq jumys josparyna jáne atalǵan máselege qatysty barlyq normatıvtik aktilerge sáıkes naqty sharalar qolǵa alynýda. Ásirese, elimizdiń shalǵaı jatqan aýdandarynda týberkýlezge qarsy kúresti kúsheıtý isi ýaqyt talabyna saı jolǵa qoıylyp otyr. Máselen, Ońtústik Qazaqstan oblysy Báıdibek aýdanaralyq týberkýlezge qarsy dıspanserinde jú­zege asyrylyp kele jatqan ıgi is­ter sózimizge dálel bola alatyndaı. Bul mekeme alǵash ret sonaý 1960 jyly Báıdibek aýdanyna qarasty Myńbulaq aýylynda ashylǵan bolatyn. Sodan beri ha­lyqqa úzdiksiz qyzmet kór­setý ústindegi dıspanser zaman aǵy­myna saı damyp keledi. 1964 jyly aýlasy qorshalyp, 1 myń­nan astam qara tal, 500 da­na jemis aǵashy otyrǵyzylyp, ir­geli mekemege aınalǵan emdeý me­kemesi qurylymdyq jaǵynan da je­tildirilýde. Máselen, 1965 jyly munda klınıkalyq zerthana jáne balalar bólimi ashylsa, al 1970 jyly bakterıologııalyq zerthana qurylǵan edi. Ár jyldarda dıspanserdi bas­qarǵan, bas dárigerlik qyzmet at­qarǵan birqatar azamattardyń esimi búginde jergilikti halyq­tyń jadynda saqtaýly. Atap aıtqanda, Ken­jetaı Mamekov, Arap Daýyl­baev, Mamaıýsýp Mama­dııarov jáne Áýes­han Shatyrbaev syndy bas dári­gerlerdiń eńbegi el esinde. Búginde Báıdibek aýdanaralyq týberkýlezge qarsy dıspanserdi bilikti, tájirıbeli maman Talǵat Aqbaev basqaryp keledi. 1999 jyldan beri osy me­kemeniń tiz­ginin ustap kele jat­qan T.Aq­baev – óziniń uı­ym­das­ty­rý­shylyq qa­bi­letin kór­sete bilgen azamat. Dıspanser qyzme­­tiniń sapaly bolýy dá­ri­ger-ma­man­darǵa tikeleı baılanysty eke­ni belgili. Osy oraıda ujymda bel­sendi qyzmet etip júrgen Nına Qul­­tasova, Gúlnar Aqbaeva, Saera Ha­dımetova, Maqsat Jolaev, Me­rýert Aǵybaeva syndy dári­ger­lerdi erekshe atap ótkenimiz oryndy. Sońǵy jyldarda dıspanserde kóptegen jaǵymdy jańalyqtar boldy. Endi osyǵan qysqasha toq­tala keteıik. Dıspanserge arnalyp 2010 jy­­ly eski ǵımarat ornyna ja­ńa jaı salynyp, ol 2012 jyly to­lyq paıdalanýǵa berildi. Son­daı-aq, 2 bólim stasıonar, emhana, bak­terıologııalyq, klı­nı­kalyq zerthanalar, rentgen ka­bı­neti, dezınfeksııalyq kamera, fızıo­terapevtik kabınet, dárihana, ashana, kir jýý bólimi zaman talabyna saı jab­dyqtaldy. Jalpy, bul jaýap­kershiligi mol salada aýrý­dyń aldyn alý, em­deý-saýyqtyrý sha­ralarynyń jańa ádis-tásilderin ıge­rýde qol jetkizilgen ta­bys­tar barshylyq. Sońǵy jyl­­dary týberkýlezge shal­dyǵý kórsetkishi tó­mendep, tu­raqtalyp ke­ledi. Naqtylaı aıt­qanda, 1999 jyly týberkýlez dertine alǵash shaldyqqan aýrýlar sany aýdanda 80-85 adam bolsa, 2015 jyly bul kórsetkish 30 adamǵa kemigen. Al sol 1999 jyly týberkýlezdiń as­qynǵan túrimen 12 adam tirkelse, qazir aýdanda sońǵy 4-5 jyl kóleminde mun­daı naýqastar múldem tirkelmegen. Týberkýlezden qaıtys bolǵandar sany da eń tómengi deńgeıde. Munyń bar­lyǵy dıspanserdiń zaman talabyna saı jabdyqtalyp, naýqastarǵa qyzmet kórsetý sapa­synyń edáýir jaqsarǵanyn kór­setedi. Joldybaı BAZAR, «Egemen Qazaqstan» Ońtústik Qazaqstan oblysy, Báıdibek aýdany Sýrette: Báıdibek aýdanaralyq týberkýlezge qarsy dıspanseriniń bas dárigeri Talǵat AQBAEV