Qyzyljardaǵy qyzý qarqyn

barlyq salalardy qamtyp, ilkimdi ilgerileý joldaryn qalyptastyryp otyr Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń Soltústik Qazaqstan oblysyna jumys sapary Aıyrtaý aýdanynan bastalyp, agroqurylym ókilderimen iskerlik kezdesýge jalǵasty. Aıyrtaý – oblystyń áleý­met­tik-ekonomıkalyq damýyna úlken úles qosyp kele jatqan irgeli aýdandardyń biri. Negizgi sala aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónim kórsetkishi 28 mıllıard 980 mıllıon teńgege jetip, 1992 jylmen salystyrǵanda alty esege ósken. Osy jyldar bederinde eńbekaqy kólemi – 12 ese, memlekettik járdemaqy men zeınetaqy mólsheri 8 esege kó­beıgen. Sońǵy jyldary qury­lys materıaldaryn, asfalt, penoblok, qıyrshyq tas óndire­tin kásiporyndar paıda bolǵan. «Syrymbet» AQ elimizdiń ındýs­trııalyq-ınnovasııalyq damý kar­tasyna engizilip, qalaıy ken or­nynyń jobalaý jumystarymen aınalysýda. 1,7 mıllıard teńgege elektr qýatyn taratý jelisi tartylyp, endi ken baıytý kombınaty men temirjol qurylysyn salý josparlanǵan. Astana kúni qarsańynda 7 áleýmettik nysan iske qosylǵan. Solardyń biri aýdan ortalyǵynda gaz-beton bloktar óndiretin zaýyt paıdalanýǵa be­rilip, 12 adam jumyspen qam­tamasyz etilgen. Aryqbalyq aýylynda kásipkerlerdiń qoldaýymen jańa stadıon boı kótergen. Úki­met basshysy atbasyn tiregen alǵashqy sharýashylyq «Babyq-Burlyq» JShS boldy. Teriskeıdiń táýekeli kóp aýa raıy jaǵdaıyna qaramastan jaıqalta egin ósirip otyrǵan dıqandardyń qajyrly eńbegi jaıly seriktestik dırektory Seıilbek Mahmetov aıtyp berdi. Tájirıbeli basshynyń baıandaýynsha, egistik jerler men jaıylymdar 32 myń gektardy quraıdy. Elbasynyń astyq óndirisin ártaraptandyrý jaıly tap­syrmasyna oraı maıly da­qyldar ósirýge jete mán be­rilgen. Aýyspaly egis júıe­sin qoldanýdyń, egin­shilik má­denıetin je­til­dirýdiń arqasyn­da shyǵym­dylyq joǵary. Mem­le­ket tehnıkalyq qaıta ja­raq­tan­dyrýǵa, mıneraldy tyńaıt­qysh­tardy jeńil­dik­pen satyp alýǵa jan-jaqty demeý jasap keledi. Bizdiń alǵa qoıǵan maqsatymyz – ozyq tehnologııalardy ke­ńi­nen paıdalaný. Oǵan qa­bilet-qary­mymyz da, áleýetimiz de tolyq je­tedi, dedi S.Mahmetov. Munda mal sharýashylyǵyn órkendetý baǵ­darlamalary da tabys­ty jumys istep keledi. Asyl tuqymdy iri qara mal sany eki myńnan asqan. Mal soıý, qoldan uryqtandyrý qosyndary ornalasqan. Premer-Mınıstr K.Má­si­mov­tiń qatysýymen saıaly tabıǵat aıasynda ag­ro­ónerkásip keshenin damytýǵa arnalǵan keńes ótip, oblys ákiminiń birinshi orynbasary Aıdarbek Saparov ósimdik sharýashylyǵyna qatysty atqa­rylyp jatqan sharalardy ortaǵa saldy. Jyl saıyn 300 mıllıard teńgeniń aýylsharýashylyq ónim­deri óndiriledi. Bul salada ekono­mıkalyq belsendi turǵyn­dardyń 37 paıyzy eńbek etedi. Byltyr 14 mıllıard teńgege – 1127, bıyl 292 jańa tehnıka birligi satyp alyn­ǵan. Jyl aıaǵyna deıin syıym­dylyǵy 167 myń tonna bolatyn 9 elevator salý kózdelgen. Soń­ǵy eki jylda «QazAgro» ult­tyq holdıngi tarapynan oblys AО́K-in jandandyrýǵa 96 mıl­lıard teńge baǵyttalǵan. K.Másimov jınalǵandar na­­za­ryn Memleket basshy­sy daǵ­da­rysty eńserý jo­lyn­­da alǵa qoıǵan basty ta­lap­tar­ǵa, ishki múmkindik­terdi tıim­di paıdalanýǵa, básekege qabi­let­ti ónimder shyǵarýǵa, syrtqy na­ryq kókjıegin keńeıtýge aýda­­ryp, birqatar mindet­ter júk­tedi. Soltústik­qaz­aq­stan­dyq agrar­shylardyń tabys bıiginen kóri­ne bere­tinderine, bıyl da Otan­­dy mol astyqpen qýanta­tyn­­daryna senim bildirdi. Aýyl sharýashylyǵy mınıstri As­qar Myrzahmetov óz sózinde eginshilikti sýbsıdııa­laý jaı­yna toq­talyp, onyń 13 túri qol­dany­latyny, jalpy kólemi 72,8 mıllıard teńge bolǵanyn jetkizdi. Sulý tabıǵatymen adamdy eriksiz baýraıtyn aýdanda týrıs­tik ın­fraqurylym men ser­vıs­tik qyzmet kórsetý jaqsy qarqyn alyp, byltyr dem­alýshylardyń sany 30 myńǵa jetken. Panto­em­ha­na, maral fermasy jumys isteı­di. Týrıstik dema­lys oryn­darynyń ishinde tarıhı-mádenı mura­­larymen erekshelenip turǵa­ny – Syrymbet aýyly mań­yn­­da ornyqqan «Aıǵa­nym» tarı­hı-etno­grafııa­lyq qonysy men Qa­ra­saı jáne Aǵyntaı batyr­lardyń memo­rıaldyq kesheni. Úkimet jetek­shisi osy qasıetti oryndarda bolyp, respýblıkalyq mańyz­daǵy nysandardy tamashalady. Issapar aıasynda oblys orta­ly­ǵyna kelgen Kárim Qajym­qanuly Petropavl halyqaralyq áýejaıyndaǵy jańǵyrtý ju­mys­tarymen tanysty. Joba boıyn­sha ushý-qoný jolaqtaryna kúrde­li jóndeý júrgizýge, jaryq quryl­ǵysyn ornatýǵa 1,9 mıllıard, ter­mınaldy jańartyp, zamanaýı qural-jabdyqtar qoıýǵa 1,4 mıl­lıard teńge qarastyrylǵan. Qal­pyna keltirý sharalary aıaqtalǵan soń shetelderden de ushaqtar qa­byldaı alatyn bolady. Osydan keıin Premer-Mı­nıstr atbasyn birqatar aýyr ma­shına jasaý kásip­oryndaryna tiredi. Solar­dyń biri jýyrda Elbasynyń qatysýymen ótken jalpy­ulttyq telekópir kezinde paıdalanýǵa berilgen «Pet­ropavl traktor zaýyty» JShS boldy. «Batyr» degen ataýmen ónim shyǵara bastaǵan qazaqstandyq-reseılik birlesken óndiris orny ortaq jobaǵa 1,2 mıllıard teńge ınvestısııa quıǵan. Jylyna 100-120 «K-704-4R» otandyq traktor shyǵarýǵa qaýqarly zaýyttyń ónimi sheteldegiden úsh ese arzan. K.Másimov Petropavl aýyr mashına jasaý, «ZIKSTO», «Kırov» kásiporyndary shyǵaratyn ónimderdiń sapasyna da kóńil tolatynyn bildirdi. Úkimet jetekshisi bir­ne­she áleý­mettik nysandardy arala­ǵan­nan keıin «Ju­myspen qamtý­dyń jol kartasy-2020»  baǵdar­lama­synyń jergilikti jerde júzege asyrylý jaıyna arnalǵan keńes ótkizdi. Onda eńbek naryǵyn turaqtandyrýdy qamtamasyz etýge, jumys oryndaryn saqtaýǵa, turǵyndardyń ál­jýaz toptaryna baryn­sha qoldaý kórsetýge baǵyt­talǵan tıimdi sharalar qa­byldaý áleýmettik saıasat­tyń ózekti máselesi bolyp tabylatynyn atap kór­sete kelip, memlekettik baǵ­dar­lamalardyń nátıjeli oryndalýyn mindettedi. О́mir ESQALI, «Egemen Qazaqstan» Soltústik Qazaqstan oblysy