Olımpıadanyń bastalýyna 21 kún qaldy
Kúnnen kún ozǵan saıyn Brazılııanyń Rıo-de-Janeıro qalasynda jalaý kóteretin jazǵy Olımpııalyq oıyndardyń dúbiri jaqyn jerden estiletindeı keıipke enip keledi. Onyń ýaqyty taıaǵan saıyn jahandyq jarystyń naqtyly bederleri men aıshyqtary da aıqyndala túsýde. Sonyń biri – Rıoda jarysqa jalyn qosyp, saıys kórigin qyzdyra túsetin qatysýshy elder sanynyń buryn-sońdy bolmaǵan rekordtyq kórsetkishke jetip otyrǵanynan baıqalady. Atap aıtqanda, osy jolǵy alamanǵa 206 memlekettiń tarlandary at qosqaly otyr. Sonymen qatar, olar qatysatyn jarystar sany jaǵynan da rekordtyq kórsetkish tirkelmekshi. Sportshylar munda 301 medal jıyntyǵyn sarapqa salmaqshy.
Qazirge deıin Qazaqstannyń 102 sportshysy 104 lısenzııa boıynsha sporttyń 26 túrinen jarys alańdaryna shyǵatyndary belgili bolyp otyr.
Ivannyń mejesi – altyn medal
Búginde 2012 jyly ótken London Olımpıadasynyń qola júldegeri, álemniń 2013 jylǵy kúmis jáne 2011 jylǵy qola júldegeri, 2010 jylǵy Azııa oıyndarynyń qola júldegeri, Azııanyń 2013 jylǵy chempıony, álemniń 2008 jylǵy jastar arasyndaǵy kúmis júldegeri Ivan Dychkonyń osy joly qalaıda altyn medal úshin kúresetinine eshkim de shák keltire almaıtyn shyǵar. Osy kezge deıin joǵarydaǵy ataqtardy jeńip alyp úlgergen 26 jastaǵy qostanaılyq bylǵary qolǵap sheberiniń endi Olımptiń eń bıik shyńyna shyǵýǵa talpynys jasaýy árbirden soń ábden zańdylyq ta bolyp sanalar edi.
Halyqaralyq dárejedegi sport sheberiniń ózi de osyndaı oıda eken. Muny Ivannyń ózi de sońǵy kezderi birneshe ret aıtty. Ol buǵan, ásirese, bıyl ýkraınnyń belgili kásipqoı boksshysy Vladımır Klıchkonyń komandasy quramynda Avstrııa jerinde mashyǵyn shyńdaǵannan keıin shyndap kirisken sııaqty. Bul kezeń sportshy úshin tekke ketpegen kórinedi. Muny quramanyń bas jattyqtyrýshysy Myrzaǵalı Aıtjanov ta aıtyp otyr.
– Ulttyq qurama daıyndyǵy oıdaǵydaı júrgizilip jatyr. Solardyń qataryndaǵy Ivan Dychko shetelde daıyndalyp keldi. AIBA-ǵa Klıchko tarapynan usynys túsip, sparrıng-qarsylas suratqannan keıin, bizdiń elden Ivan Dychko men komandanyń aǵa jattyqtýrshysy Nurǵalı Safıýlın Avstrııaǵa attandy. Bul Ivan úshin asa mańyzdy qadam boldy. Sebebi, mundaı myqty boksshymen birge daıyndalyp, tájirıbeni odan ári shyńdaý bizge de tıimdi. Osyǵan deıin Ivan eki sparrıngtik kezdesý ótkizdi. Sońynan taǵy da eki ret sharshy alańda Klıchkomen sheberlik baıqasty, – dedi bokstan ulttyq quramanyń bas jattyqtyrýshysy.
Ivan Dychko sol sapardan elge 29 maýsymda oraldy. Budan keıin ol qurama sapynda 11 shildege deıin Almaty qalasynyń tóńiregindegi taý bókterinde jattyqty. Endi boksshylar 17 shildede Astanaǵa kelip, osynda 27-sine deıin jattyǵatyn bolady. Al 28-inde Brazılııaǵa ushyp shyǵady.
– Myqty qarsylastardyń arqasynda biz ósemiz. Vladımır Klıchko – álemdik boks kóshbasshylarynyń biri. Onymen birneshe sparrıng ótkizdim. Nátıjesinde odan biraz tájirıbe aldym. Men ony qatty ura almadym, al onyń meni qalaı urǵanyn bilmeımin. Bári jaqsy ótti. Osydan keıin Qazaqstan quramasyna qosyldym, qazir Almaty oblysynda daıyndyq júrgizýdemiz, – dedi Dychkonyń ózi.
Qazir Olımpıada joldamasyn ıelengen boksshylarmen birge ulttyq quramanyń ekinshi, úshinshi, tórtinshi quramy birge jattyǵyp, jigitterge barynsha kómektesip jatyr.
Aýyr atletter quramy anyqtaldy
Qazaqstan aýyr atletıka federasııasy elimizdiń Rıo-de-Janeırodaǵy Olımpııalyq oıyndarǵa baratyn qurama komandasynyń quramyn anyqtady.
Irikteý sońǵy kúnderi Astana men Tekeli qalalarynda ótken erler men áıelder quramalarynyń jattyǵý jıyndary qorytyndysy boıynsha jasaldy. Onyń nátıjesinde Olımpııalyq oıyndarǵa baratyn 8 atlet ekshelinip alyndy. Bulardyń qatarynda erler quramasynyń – 5, áıelder komandasynyń 3 múshesi bar. Olardy erlerden Farhat Harkı, Arlı Chonteı, Denıs Ýlanov, Nıjat Rahımov, Aleksandr Zaıchıkov, áıelderden Karına Gorıcheva, Jazıra Japparqul jáne Margarıta Elıseeva quraıdy.
Ilınniń synamalary túgel tekserilýi múmkin
Qazirgi kúnderi álemdegi birqatar sporttyq fanblogtar Ilıa Ilınniń ózi qatysqan ár álem chempıonatyndaǵy synamalary qaıta tekserýden ótilýi kerek ekenin jazyp jatyr. Negizi, zań boıynsha kez kelgen sportshynyń dopıng jónindegi synamalary on jyl boıyna saqtalyp turady. Bul ony kez kelgen ýaqytta qaıta qarap, tekserýge múmkindik beredi.
Osy turǵydan kelgende, endi halyqaralyq aýyr atletıka federasııasy (IWF) Ilıa Ilınniń 2006, 2011, 2013 jyldarǵy álem chempıonattary kezinde alynǵan synamalaryn teksere alady. Álem chempıonatyndaǵy synamalar IWF qaraýynda ǵana bolady. Al Olımpıada barysyndaǵy dopıng analızderi Halyqaralyq olımpıada komıtetinde ustalady. Osyǵan deıin Halyqaralyq aýyr atletıka federasııasy Ilıa Ilınniń Beıjiń jáne London Olımpııalyq oıyndary kezinde alynǵan synamalarynan dopıng tabylǵanyn málimdegen bolatyn. Sondaı-aq, Londonda altyn medal alǵan qazaqstandyq aýyr atletter Zúlfııa Chınshanlonyń, Maıa Maneza men Svetlana Podobedovanyń synamalary da oń nátıje bergen edi. Sol sebepti buqaralyq aqparat quraldary olarǵa qatysty sheshim 11-15 shilde aralyǵynda shyǵatynyn jarııalaǵan. Onda eger atalǵan sportshylardyń dopıng qoldanǵandary tolyq dáleldense, HOK Ilıa Ilın men úsh chempıonnyń medalin alyp, jańa chempıondarǵa tabys etetini atap kórsetilgen.
Rıo bıýdjetiniń tapshylyǵy – 120 mln. dollar
Sheteldik buqaralyq aqparat quraldarynyń málimetterine qaraǵanda, Rıo-de-Janeıro qalasynda ótetin Olımpııalyq jáne Paralımpııalyq oıyndarǵa daıyndyqpen aınalysyp jatqan «Rıo-2016» uıymdastyrý komıteti bıýdjetiniń tapshylyǵy baıqalyp jatqan kórinedi. Bul jetispeýshiliktiń kólemi 400-den 500 mıllıon realǵa ($121 mln. - $151 mln.) deıin baratynǵa uqsaıdy.
– Biz qysqartýǵa bolatyn shyǵynnyń barlyq túrin qysqarttyq. Sebebi, bıýdjettiń qarjysy jetpeıtini belgili bolyp qaldy, – deıdi uıymdastyrý komıteti ókilderiniń biri. Onyń aqparynsha, tapshylyq uıymdastyrý komıtetine bólingen jalpy shyǵynnyń 6 paıyzǵa jýyǵyn quraıdy.
Rıo-de-Janeırodaǵy Olımpııalyq jáne Paralımpııalyq oıyndardyń jalpy bıýdjetteri shamamen 40 mıllıard real ($12,12 mlrd.) aqshaǵa teń. Onyń basym bóligi – 24,6 mıllıard realy qala ınfraqurylymyn jaqsartý jumystaryna baǵyttalǵan. Taǵy 7 mıllıard real sport nysandary qurylystaryna ketken. Bulardyń arasynda «Rıo-2016» uıymdastyrý komıteti jekelegen ınvestorlardan 7,5 mlrd. real kóleminde aqsha alǵan.
Bólimdi daıyndaǵan
Serik PIRNAZAR,
«Egemen Qazaqstan»
