Qoǵamnyń basty baılyǵy – adam densaýlyǵy ekeni beseneden belgili. Árbir memlekettiń aldynda turǵan negizgi mindet – el turǵyndarynyń densaýlyq jaǵdaıyn nyǵaıtyp, olardyń ómirinde salaýattylyq saltyn ustanýǵa barynsha qoldaý kórsetý. Halqymyz qashannan da densaýlyqty quny jetpes qazyna retinde baǵalaı bilgen. Bul oraıda, Eýrazııa keńistiginiń orta tusynan ornyn enshilegen týǵan Otanymyz Qazaqstannyń táýelsizdik jyldarynda qol jetkizgen tolaǵaı tabysy kóńilge medet bolady. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń qamqorlyǵynyń nátıjesinde densaýlyq saqtaý salasynda kóptegen keleli ister júzege asty. Osyndaı qoldaýdyń arqasynda qoǵamnyń basty baılyǵy – adam densaýlyǵyn nyǵaıtýda ońtaıly isterge múmkindik jasaldy. Mundaı ıgilikti jumystar Syr óńirinde de kóptiń kádesine jaraǵanyn aıta ketkenimiz artyq bolmas.
1992 jyly Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń qatysýymen oblystyq dıagnostıkalyq keńes berý ortalyǵy iske qosyldy. Sol ýaqytqa deıin Syr óńirinde mundaı sáýletti ǵımaratta ornalasqan, barlyq medısınalyq qural-jabdyqpen tolyqtaı qamtamasyz etilgen densaýlyq saqtaý mekemesi múldem bolmapty. Oblystyq dıagnostıkalyq keńes berý ortalyǵy sondaı qıyndyqtyń artta qalýyna septigin tıgizip, oblys ómirinde erekshe nazar aýdartqan eleýli isterdiń birine aınaldy. Bul halyqtyń keleshek kemerinde elimizde atqarylatyn jańashyl jobalarǵa negiz qalady. Sonymen qatar, dál osy ýaqytta bizdiń oblysta taǵy bir densaýlyq saqtaý mekemesiniń tusaýy kesilip, halyqtyń suranysyn qanaǵattandyrý baǵytynda óz qyzmetin bastady. Naqtylaı aıtatyn bolsaq, Qazaly aýdandyq emhanasynyń jańa ǵımaratqa kóshirilýi Syr medısınasyn bir serpiltip tastaǵan tolaıym tabysqa jol ashty. Árıne, bul jyldarda qarjy máselesi qyspaqqa alyp, kóptegen túıtkildi máseleler aldymyzdan shyǵyp jatty. Sol jyldary salaǵa bólingen qarjy kólemi bar-joǵy 850 mıllıon teńge bolatyn.
Halyqtyń áleýmettik jaǵdaıyn jiti nazarda ustaǵan Memleket basshysy Keńes odaǵy kezeńinde bastalyp, aqsha jetispeýshiligi saldarynan aıaqsyz qalǵan 750 adamdy qabyldaý múmkindigi bar oblystyq medısına ortalyǵynyń qurylysyn tolyqtaı bitirýge tikeleı tapsyrma berdi. Qurylys jumystaryn júrgizip jatqan bolgarlyqtarmen kelisimder jasaldy. Bul – óte úlken jaýapkershilik pen halyq aldyndaǵy mindet edi. Nátıjesinde, 1998 jyly TMD elderinde teńdesi joq ortalyq emdelýshilerge esigin aıqara ashty. Ortalyqtyń saltanatty ashylý rásimine Elbasynyń ózi kelip arnaıy qatysty. Mundaı tarıhı jaǵdaıdyń oryn alýy – Syr medısınasynyń ári qaraıǵy damýynyń dańǵyl joly boldy. Qazaqstan men Japonııa Úkimetteriniń kelisimi nátıjesinde eń iri joba – oblystyq medısına ortalyǵyna 3 mıllıon 800 myń dollardyń medısınalyq qural-jabdyqtary grant túrinde alyndy.
2005 jyly Memleket basshysy elimizdegi «Densaýlyq saqtaý salasyn reformalaý men damytý» jónindegi baǵdarlamasyn bekitti. Baǵdarlamada salanyń materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtalýy, dárigerler bilimin jetildirý, menedjment daıyndaý iske asyryldy. Sol jyly salany qarjylandyrý 5 mıllıard teńge bolsa, arada bes jyl ótkende salanyń qarjylandyrylýy 13 mıllıard teńgege deıin ulǵaıdy. Osy jyldar aralyǵynda Aral, Qarmaqshy, Syrdarııa, Qazaly aýdandarynda 4 týberkýlezge qarsy kúres dıspanseri iske qosyldy. Sondaı-aq, Jańaqorǵan aýdandyq aýrýhanasy, Aral aýdandyq emhanasy jáne 56 aýyldyq emdeý uıymdary jańa ǵımarattarǵa kóshirildi. Salanyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý baǵytynda 4 mıllıard teńgege deıin qarjy bólinip, qymbat baǵaly qural-jabdyqtar, magnıtti rezonanstyq tomograf pen kompıýterlik tomografııa óndiriske engizildi.
2009 jyly respýblıkada alǵash bolyp, oblysymyz óz qarjysymen shalǵaıdaǵy naýqastarǵa shuǵyl medısınalyq kómek kórsetý maqsatynda ushaqtarmen qamtylǵan sanıtarlyq avıasııa qyzmetin qolǵa aldy. Dál osy jyly aımaqta kardıohırýrgııalyq ortalyq ashylyp, júrekke ashyq otalar jasala bastady. Baǵdarlama aıasynda densaýlyq saqtaý salasyndaǵy menedjment, resýrstardy basqarý jáne qarjylandyrý, dárigerler, jalpy myńǵa tarta mamandar qaıta daıarlaýdan ótti. 2011-2015 jyldar aralyǵynda «Salamatty Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy qolǵa alyndy. Salany qarjylandyrý 14 mıllıard teńgeden 34 mıllıard teńgege deıin kóterildi. Osynyń nátıjesinde búgingi zaman talabyna tolyqtaı saı keletin Ana men bala ortalyǵy, №3 qalalyq, Shıeli, Syrdarııa, Qarmaqshy, Jalaǵash aýdandyq emhanalary jáne aýyldarda 38 medısınalyq jańa ǵımarattar salyndy.
Salanyń sanıtarlyq avtokólikterge degen suranysy tolyqtaı óz sheshimin taýyp, 5 jyl ishinde 375 mamandandyrylǵan sanıtarlyq avtokólikter jańadan alyndy. Sonyń ishinde shalǵaı eldi meken turǵyndarynyń densaýlyǵyn tekserý maqsatyndaǵy jyljymaly medısınalyq keshenniń qyzmeti orasan zor boldy.
Mundaı óreli ózgerister jyldan-jylǵa jalǵasyn taýyp, medısına salasynyń qaryshty damýyna oń áserin tıgizdi. Syr óńirinde burynǵy jyldarda qol jetpeı kelgen kóptegen máseleler jan-jaqty sheshimin tapty. Máselen, 2012 jyly neıroınsýlttik ortalyq ashylyp, ınsýlt alǵan naýqastarǵa ota jasaý men qalpyna keltirý qolǵa alyndy. Osyndaı sharalardyń arqasynda 5 jyl ishinde 3529 naýqasqa joǵary mamandandyrylǵan medısınalyq kómek kórsetildi. Bizdiń oblys turǵyndary Almaty men Astananyń joǵarǵy klınıkalaryna barýdy azaıtyp, ózimizdegi ortalyqtardyń qyzmetine júgine bastady. 2014 jyly oblys dárigerleri elimizde 4-shi bolyp, búırek aýystyrý otasyn jasady.
Oblystyń medısınasy alys-jaqyn 28 memleketpen qarym-qatynas ornatty. Halyqaralyq baǵdarlamalar sheńberinde jumys oryndarynda oqytý jolǵa qoıyldy.О́ńirdiń densaýlyq saqtaý salasynda 5 jyl ishinde 6000-ǵa tarta jalpy mamandar qaıta daıarlaýdan ótti. Oblys ákimdiginiń qoldaýymen «2013-2014 jyldarǵa arnalǵan Jol kartasy» qabyldanyp, ony iske asyrý úshin 4,4 mıllıard teńge kóleminde qarjy qaraldy. «Jol kartasy» aıasynda ana men bala densaýlyǵyn nyǵaıtý úshin zamanaýı qondyrǵylar alynsa, jedel járdem qyzmeti jetildirilgen avtomatty júıege kóshirildi. Oblystaǵy týberkýlezge qarsy emdeý uıymdarynyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy jańartyldy. Osy jyly óńirler arasynda densaýlyq saqtaý salasy boıynsha 1 turǵynǵa jumsalatyn shyǵyn 53 105 teńge bolyp, oblysymyz Astanadan keıingi ekinshi orynda turdy.
Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵy qarsańynda Elbasymyz 2016-2019 jyldarǵa «Densaýlyq» baǵdarlamasyn bekitti. Bul oblystyń densaýlyq saqtaý salasynda irgeli ózgeristerdiń júzege asýyna oń áserin tıgizdi. Alǵashqy medısınalyq kómek kórsetý sapaǵa qurylyp, emhanalarda mamandandyrylǵan bólimder ashyldy. Bıyl óńirdiń densaýlyq saqtaý salasynda kóptegen ıgilikter jasalmaq. Aıtýly mereke aıasynda birneshe emdeý uıymdary, atap aıtqanda, Jańaqorǵan aýdandyq emhanasy, osy aýdandaǵy Túgisken dárigerlik ambýlatorııasy, oblystyq balalar aýrýhanasy paıdalanýǵa berilmek. Memlekettik-jekemenshiktik áriptestik aıasynda, aýsymyna 500 kelýshige arnalǵan emhananyń qurylysy salynbaq.
Syr medısınasy táýelsizdik jyldarynda qandaı jetistikterge jetti? Qandaı oń ózgerister jasaldy? Osy saýaldar tóńireginde oı qozǵaıtyn bolsaq, kóńil tolarlyq ilkimdi isterimiz kóp. Bul halyqtyń tynys-tirshiliginde aıqyn kórinis taýyp otyr. Mundaı kórikti kórinister árbir eldimekennen kózimizge jıi ushyrasyp jatady. Sońǵy 15 jyldaǵy jumystardy saralaıtyn bolsaq, 2000 jyldan beri jalpy týý kórsetkishi 6,7 paıyzǵa artyp, ana ólimi kórsetkishi 42,4 paıyzǵa tómendedi. Sábı ólimi kórsetkishi 10,8 paıyzǵa tómendedi. О́mir súrý uzaqtyǵy 64,4 jastan 71,9 jasqa jetti.
Jyl basynda Ana men bala ortalyǵynda bosanýdan keıingi saýyqtyrýǵa arnalǵan 30 tósektik bólimshe ashyldy. Ana óliminiń kórsetkishi 4,5 esege tómendegen. Oblystyq onkologııa ortalyǵynda 15 tósektik, aýdandarda 35 tósektik pallatıvti kómek bólimderi ashyldy. Barlyq aýdanda 5 tósektik nevrologııalyq naýqasy bar balalarǵa arnalǵan bólimsheler paıdalanýǵa berildi.
Sóz basynda aıtqanymyzdaı, adam densaýlyǵy – qoǵamnyń basty baılyǵy. Árıne, árbir adam óz densaýlyǵyn saqtaýǵa erekshe mán berip, myqty bolý joldaryn qarastyrýy tıis. On eki múshesi saý, densaýlyǵy dimkás emes árbir jan eńbekke árqashan qulshyna kirisedi. Halqymyz «Deni saýdyń – jany saý» dep oryndy aıtqan. Sondyqtan, salamatty ómir saltyn saqtaýǵa nazar aýdaryp, sonyń jolynda tııanaqty jumys jasaı bilýi tıis. О́ıtkeni, elimizdiń árbir azamaty – keń-baıtaq Otanymyzdyń keleshegi. Qazaqstannyń kórkeıýine zor eńbek sińiredi.
Aqmaral ÁLNAZAROVA,
Qyzylorda oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy
Qyzylorda oblysy
Qoǵamnyń basty baılyǵy – adam densaýlyǵy ekeni beseneden belgili. Árbir memlekettiń aldynda turǵan negizgi mindet – el turǵyndarynyń densaýlyq jaǵdaıyn nyǵaıtyp, olardyń ómirinde salaýattylyq saltyn ustanýǵa barynsha qoldaý kórsetý. Halqymyz qashannan da densaýlyqty quny jetpes qazyna retinde baǵalaı bilgen. Bul oraıda, Eýrazııa keńistiginiń orta tusynan ornyn enshilegen týǵan Otanymyz Qazaqstannyń táýelsizdik jyldarynda qol jetkizgen tolaǵaı tabysy kóńilge medet bolady. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń qamqorlyǵynyń nátıjesinde densaýlyq saqtaý salasynda kóptegen keleli ister júzege asty. Osyndaı qoldaýdyń arqasynda qoǵamnyń basty baılyǵy – adam densaýlyǵyn nyǵaıtýda ońtaıly isterge múmkindik jasaldy. Mundaı ıgilikti jumystar Syr óńirinde de kóptiń kádesine jaraǵanyn aıta ketkenimiz artyq bolmas.
1992 jyly Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń qatysýymen oblystyq dıagnostıkalyq keńes berý ortalyǵy iske qosyldy. Sol ýaqytqa deıin Syr óńirinde mundaı sáýletti ǵımaratta ornalasqan, barlyq medısınalyq qural-jabdyqpen tolyqtaı qamtamasyz etilgen densaýlyq saqtaý mekemesi múldem bolmapty. Oblystyq dıagnostıkalyq keńes berý ortalyǵy sondaı qıyndyqtyń artta qalýyna septigin tıgizip, oblys ómirinde erekshe nazar aýdartqan eleýli isterdiń birine aınaldy. Bul halyqtyń keleshek kemerinde elimizde atqarylatyn jańashyl jobalarǵa negiz qalady. Sonymen qatar, dál osy ýaqytta bizdiń oblysta taǵy bir densaýlyq saqtaý mekemesiniń tusaýy kesilip, halyqtyń suranysyn qanaǵattandyrý baǵytynda óz qyzmetin bastady. Naqtylaı aıtatyn bolsaq, Qazaly aýdandyq emhanasynyń jańa ǵımaratqa kóshirilýi Syr medısınasyn bir serpiltip tastaǵan tolaıym tabysqa jol ashty. Árıne, bul jyldarda qarjy máselesi qyspaqqa alyp, kóptegen túıtkildi máseleler aldymyzdan shyǵyp jatty. Sol jyldary salaǵa bólingen qarjy kólemi bar-joǵy 850 mıllıon teńge bolatyn.
Halyqtyń áleýmettik jaǵdaıyn jiti nazarda ustaǵan Memleket basshysy Keńes odaǵy kezeńinde bastalyp, aqsha jetispeýshiligi saldarynan aıaqsyz qalǵan 750 adamdy qabyldaý múmkindigi bar oblystyq medısına ortalyǵynyń qurylysyn tolyqtaı bitirýge tikeleı tapsyrma berdi. Qurylys jumystaryn júrgizip jatqan bolgarlyqtarmen kelisimder jasaldy. Bul – óte úlken jaýapkershilik pen halyq aldyndaǵy mindet edi. Nátıjesinde, 1998 jyly TMD elderinde teńdesi joq ortalyq emdelýshilerge esigin aıqara ashty. Ortalyqtyń saltanatty ashylý rásimine Elbasynyń ózi kelip arnaıy qatysty. Mundaı tarıhı jaǵdaıdyń oryn alýy – Syr medısınasynyń ári qaraıǵy damýynyń dańǵyl joly boldy. Qazaqstan men Japonııa Úkimetteriniń kelisimi nátıjesinde eń iri joba – oblystyq medısına ortalyǵyna 3 mıllıon 800 myń dollardyń medısınalyq qural-jabdyqtary grant túrinde alyndy.
2005 jyly Memleket basshysy elimizdegi «Densaýlyq saqtaý salasyn reformalaý men damytý» jónindegi baǵdarlamasyn bekitti. Baǵdarlamada salanyń materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtalýy, dárigerler bilimin jetildirý, menedjment daıyndaý iske asyryldy. Sol jyly salany qarjylandyrý 5 mıllıard teńge bolsa, arada bes jyl ótkende salanyń qarjylandyrylýy 13 mıllıard teńgege deıin ulǵaıdy. Osy jyldar aralyǵynda Aral, Qarmaqshy, Syrdarııa, Qazaly aýdandarynda 4 týberkýlezge qarsy kúres dıspanseri iske qosyldy. Sondaı-aq, Jańaqorǵan aýdandyq aýrýhanasy, Aral aýdandyq emhanasy jáne 56 aýyldyq emdeý uıymdary jańa ǵımarattarǵa kóshirildi. Salanyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý baǵytynda 4 mıllıard teńgege deıin qarjy bólinip, qymbat baǵaly qural-jabdyqtar, magnıtti rezonanstyq tomograf pen kompıýterlik tomografııa óndiriske engizildi.
2009 jyly respýblıkada alǵash bolyp, oblysymyz óz qarjysymen shalǵaıdaǵy naýqastarǵa shuǵyl medısınalyq kómek kórsetý maqsatynda ushaqtarmen qamtylǵan sanıtarlyq avıasııa qyzmetin qolǵa aldy. Dál osy jyly aımaqta kardıohırýrgııalyq ortalyq ashylyp, júrekke ashyq otalar jasala bastady. Baǵdarlama aıasynda densaýlyq saqtaý salasyndaǵy menedjment, resýrstardy basqarý jáne qarjylandyrý, dárigerler, jalpy myńǵa tarta mamandar qaıta daıarlaýdan ótti. 2011-2015 jyldar aralyǵynda «Salamatty Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy qolǵa alyndy. Salany qarjylandyrý 14 mıllıard teńgeden 34 mıllıard teńgege deıin kóterildi. Osynyń nátıjesinde búgingi zaman talabyna tolyqtaı saı keletin Ana men bala ortalyǵy, №3 qalalyq, Shıeli, Syrdarııa, Qarmaqshy, Jalaǵash aýdandyq emhanalary jáne aýyldarda 38 medısınalyq jańa ǵımarattar salyndy.
Salanyń sanıtarlyq avtokólikterge degen suranysy tolyqtaı óz sheshimin taýyp, 5 jyl ishinde 375 mamandandyrylǵan sanıtarlyq avtokólikter jańadan alyndy. Sonyń ishinde shalǵaı eldi meken turǵyndarynyń densaýlyǵyn tekserý maqsatyndaǵy jyljymaly medısınalyq keshenniń qyzmeti orasan zor boldy.
Mundaı óreli ózgerister jyldan-jylǵa jalǵasyn taýyp, medısına salasynyń qaryshty damýyna oń áserin tıgizdi. Syr óńirinde burynǵy jyldarda qol jetpeı kelgen kóptegen máseleler jan-jaqty sheshimin tapty. Máselen, 2012 jyly neıroınsýlttik ortalyq ashylyp, ınsýlt alǵan naýqastarǵa ota jasaý men qalpyna keltirý qolǵa alyndy. Osyndaı sharalardyń arqasynda 5 jyl ishinde 3529 naýqasqa joǵary mamandandyrylǵan medısınalyq kómek kórsetildi. Bizdiń oblys turǵyndary Almaty men Astananyń joǵarǵy klınıkalaryna barýdy azaıtyp, ózimizdegi ortalyqtardyń qyzmetine júgine bastady. 2014 jyly oblys dárigerleri elimizde 4-shi bolyp, búırek aýystyrý otasyn jasady.
Oblystyń medısınasy alys-jaqyn 28 memleketpen qarym-qatynas ornatty. Halyqaralyq baǵdarlamalar sheńberinde jumys oryndarynda oqytý jolǵa qoıyldy.О́ńirdiń densaýlyq saqtaý salasynda 5 jyl ishinde 6000-ǵa tarta jalpy mamandar qaıta daıarlaýdan ótti. Oblys ákimdiginiń qoldaýymen «2013-2014 jyldarǵa arnalǵan Jol kartasy» qabyldanyp, ony iske asyrý úshin 4,4 mıllıard teńge kóleminde qarjy qaraldy. «Jol kartasy» aıasynda ana men bala densaýlyǵyn nyǵaıtý úshin zamanaýı qondyrǵylar alynsa, jedel járdem qyzmeti jetildirilgen avtomatty júıege kóshirildi. Oblystaǵy týberkýlezge qarsy emdeý uıymdarynyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy jańartyldy. Osy jyly óńirler arasynda densaýlyq saqtaý salasy boıynsha 1 turǵynǵa jumsalatyn shyǵyn 53 105 teńge bolyp, oblysymyz Astanadan keıingi ekinshi orynda turdy.
Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵy qarsańynda Elbasymyz 2016-2019 jyldarǵa «Densaýlyq» baǵdarlamasyn bekitti. Bul oblystyń densaýlyq saqtaý salasynda irgeli ózgeristerdiń júzege asýyna oń áserin tıgizdi. Alǵashqy medısınalyq kómek kórsetý sapaǵa qurylyp, emhanalarda mamandandyrylǵan bólimder ashyldy. Bıyl óńirdiń densaýlyq saqtaý salasynda kóptegen ıgilikter jasalmaq. Aıtýly mereke aıasynda birneshe emdeý uıymdary, atap aıtqanda, Jańaqorǵan aýdandyq emhanasy, osy aýdandaǵy Túgisken dárigerlik ambýlatorııasy, oblystyq balalar aýrýhanasy paıdalanýǵa berilmek. Memlekettik-jekemenshiktik áriptestik aıasynda, aýsymyna 500 kelýshige arnalǵan emhananyń qurylysy salynbaq.
Syr medısınasy táýelsizdik jyldarynda qandaı jetistikterge jetti? Qandaı oń ózgerister jasaldy? Osy saýaldar tóńireginde oı qozǵaıtyn bolsaq, kóńil tolarlyq ilkimdi isterimiz kóp. Bul halyqtyń tynys-tirshiliginde aıqyn kórinis taýyp otyr. Mundaı kórikti kórinister árbir eldimekennen kózimizge jıi ushyrasyp jatady. Sońǵy 15 jyldaǵy jumystardy saralaıtyn bolsaq, 2000 jyldan beri jalpy týý kórsetkishi 6,7 paıyzǵa artyp, ana ólimi kórsetkishi 42,4 paıyzǵa tómendedi. Sábı ólimi kórsetkishi 10,8 paıyzǵa tómendedi. О́mir súrý uzaqtyǵy 64,4 jastan 71,9 jasqa jetti.
Jyl basynda Ana men bala ortalyǵynda bosanýdan keıingi saýyqtyrýǵa arnalǵan 30 tósektik bólimshe ashyldy. Ana óliminiń kórsetkishi 4,5 esege tómendegen. Oblystyq onkologııa ortalyǵynda 15 tósektik, aýdandarda 35 tósektik pallatıvti kómek bólimderi ashyldy. Barlyq aýdanda 5 tósektik nevrologııalyq naýqasy bar balalarǵa arnalǵan bólimsheler paıdalanýǵa berildi.
Sóz basynda aıtqanymyzdaı, adam densaýlyǵy – qoǵamnyń basty baılyǵy. Árıne, árbir adam óz densaýlyǵyn saqtaýǵa erekshe mán berip, myqty bolý joldaryn qarastyrýy tıis. On eki múshesi saý, densaýlyǵy dimkás emes árbir jan eńbekke árqashan qulshyna kirisedi. Halqymyz «Deni saýdyń – jany saý» dep oryndy aıtqan. Sondyqtan, salamatty ómir saltyn saqtaýǵa nazar aýdaryp, sonyń jolynda tııanaqty jumys jasaı bilýi tıis. О́ıtkeni, elimizdiń árbir azamaty – keń-baıtaq Otanymyzdyń keleshegi. Qazaqstannyń kórkeıýine zor eńbek sińiredi.
Aqmaral ÁLNAZAROVA,
Qyzylorda oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy
Qyzylorda oblysy
Sońǵy jańalyqtar
Kúshti úılestirý – ozyq tájirıbe
Aımaqtar • Keshe
Ulandyqtar balany ajaldan aman alyp qaldy
Qoǵam • Keshe
Bekzat Almahannyń UFC-degi qarsylasy anyqtaldy
Sport • Keshe
«Ádilet» partııasyn qurýǵa resmı qadam jasaldy
Saıasat • Keshe
Bıbisara Asaýbaeva kósh basyna shyqty
Shahmat • Keshe
45 qalada káriz júıesin salý jáne jańartý jumystary júrgiziledi
Aımaqtar • Keshe
Alaıaqtyqtyń aldyn alý: Ustazdar arasynda arnaıy aksııa uıymdastyryldy
Zań men Tártip • Keshe
Sırflyq servıs: Depýtat «táýelsiz qyzmetker» mártebesin bekitýdi usyndy
Parlament • Keshe
