Jeńil jumys osy eken dep...

  Kóshede ketip bara jatyp, qurbymmen jolyǵyp qal­­dym. Amandyqtan keıin: «Osy jigitterge ne kóringen? Áp­kem­­­niń balasynyń bir jasqa tolý qýanyshyna barmaq bolyp, shashymdy azdap retke kel­tire qoıaıyn dep jol-jóne­keı «Artem» bazarynyń art ja­ǵyn­daǵy jaǵalaı ornalasqan kóp shashtarazdyń birine kire salǵan edim. Negizinde, mundaı arzanqol shashtarazdardyń ju­mysyna júginbeımin ǵoı. Biraq, qalanyń ortalyǵyna barǵanǵa ýaqyt tapshy bolǵandyqtan, amalsyzdan solardyń bireýine bas suqtym. Uzyn bólmeniń ishinde qaz-qatar úsh oryndyq ornalasypty. Úsh jigit otyr. «Kirińiz!» – dep qıyldy arasyn­daǵy alpamsadaı bireýi. Onyń sózine onsha mán bermedim. Oıym, shash úlgisin jasaıtyn qyz­da edi. Alaıda, ol jerden ondaı qyz kórine qoı­mady. – Qandaı qyzmet kerek? – dedi ekinshi oryndyqta otyrǵan shashyn saryǵa boıaǵan jigit. – Shash buıralaıtyn qyz joq pa? – dedim. – Buıralaımyz ǵoı, kirińiz! – dedi úshinshisi. Bul olardyń qaljyńy shy­ǵar dep oılap, eriksiz jymıyp shyǵyp kettim. Áıelderdiń sha­shyn árleý er adamdardikine qara­ǵanda áldeqaıda qıyn ǵoı. Kelesi shashtarazǵa bettedim, onda da kileń jigitter eken. Úshin­shisiniń esigin ashyp edim, eki boıjetkendi keziktirdim. De­reý shashymdy retke keltirip alǵan­nan keıin, sol qatarda orna­lasqan salondarǵa jaǵalaı kóz júgirtip óttim. Teń jartysyn­da jigitter qaıshylaryn jar­qyldatyp, «shash sándeýdiń neshe túrli úlgisin usynamyz» dep tur­ǵandaı. Buryn-sońdy mundaı tosyn jaımen betpe-bet kelmegen edim. Sonda qalaı, erler aqsha tabýdyń meılinshe jeńil jolyn tańdap ketken be?» – dedi tańdanysyn jasyra almaı. Qurbymnyń aıtýynsha, onda­ǵy jigitterdiń basym kóbi óz ju­mysyn sapaly isteı almaıtyn da sııaqty. Bul kásipke ma­man­danýdyń arnaıy kýrsynan ótpeı-aq, árkimnen bir-eki ret kórgeni boıynsha shash qııa beretin kórinedi. Bul jaǵdaı shynymen de adamdy sál de bolsa oı­lan­­dyrady eken. Úl­ken saýda orta­lyqtarynda ózge ult jigitteriniń osyndaı jeńil kásip­pen kóp shuǵyldanatynyn baı­qaı­tynbyz, biraq sonshalyqty mán bermeıtin edik. Alaıda, bir kósheniń boıyndaǵy shashtarazdarda eńbek etetinderdiń teń jartysynyń ózimizdiń qazaq jigitteri bolǵany kózge oǵashtaý kórinetini shyndyq. Qazaqtyń mentalıtetinde er­ler tek syrttyń jumysymen ǵana aınalysady degen qaǵıda sana­­myzǵa ábden sińgen. Er men názik jandylardyń ózderine saı keletin mindetteri de aıqyn bolatyn. Árıne, er adamdar atqaratyn jumystardyń da aýyr-jeńili bolady. Biraq, keıbir jeńil jumys­tardyń kóbi shynaıy óner men naǵyz qarym-qabiletti qajet ete­tindikten, kóbiniń ondaı kásipterge batyly bara bermeıdi. Máselen, dızaınerlik jumystardyń kóbi kompıýterdiń uńǵyl-shuńǵylyn jetik meńgergen azamattardyń ǵana qolynan keledi. Ońaı aqsha tabý úshin kelsin-kelmesin shashtaraz bolǵysy keletin jańaǵydaı jigitter týraly áńgime tipten bólek. Burynyryqta mundaı kásippen shuǵyldanbaq túgili, ondaı áńgime shyqsa, er-azamattar qalaı qarar eken? Bálkim, qy­sylatyn shyǵar dep te oılaısyń. Osyndaıda belgili jazýshy-dramatýrg Dýlat Isabekovtiń:        «...Kún kórýdiń jolynda jastarymyz alaıaq bolyp alǵan. Qazaqtyń oqý qýǵan emes, kúzet­shi jigitteri qaptap ketti. Keıde oılaımyn, qazaqtyń janyn kúzet­shilik saq­tap otyr ma dep. Jumys­syz jigitterdiń bári – kúzetshi...», – dep aıtqany eske túsedi. Sol kúzetshi jigitterdiń qata­ryn búginde shashtaraz jigit­terdiń to­lyq­tyrǵany jóninde áńgime qoz­ǵalsa, jazýshy aǵamyz ne der eken? О́mir – talas-tartys. Kún­kóris úshin jantalasqan olardy da túsinýge tyrysasyń. Biraq, sonda da... Láıla EDILQYZY, «Egemen Qazaqstan» ASTANA